Cứ 3 giây lại có thêm một người mắc sa sút trí tuệ



Cứ 3 giây lại có thêm một người mắc sa sút trí tuệ

Vĩ Thanh 10:27 10/4/2019

Ước tính cứ 3 giây trên thế giới lại có thêm 1 người mắc sa sút trí tuệ. Số người mắc sa sút trí tuệ tăng lên gấp đôi sau mỗi 20 năm.

Sa sút trí tuệ xuất hiện chủ yếu ở những người già trên 65 tuổi

Ngày 9/4, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai đã có buổi hội thảo về “Sa sút trí tuệ trong bối cảnh già hóa dân số” với nhiều thông tin đáng chú ý về căn bệnh còn chưa được nhiều người biết đến này.

TS. Trần Thị Hà An, Trưởng phòng Điều trị tâm thần người già, Viện Sức khỏe Tâm thần cho biết: Năm 2015 trên thế giới có gần 50 triệu người mắc sa sút trí tuệ (chiếm khoảng 5% số người trên 60 tuổi). Ước tính trên thế giới cứ 3 giây lại có thêm 1 người mắc sa sút trí tuệ. Số người mắc sa sút trí tuệ tăng lên gấp đôi sau mỗi 20 năm.

Sa sút trí tuệ là hội chứng lâm sàng được  gây ra bởi những tổn thương não, với đặc trưng là biểu hiện suy giảm các lĩnh vực nhận thức như trí nhớ, định hướng, chú ý, ngôn ngữ, tri giác, suy luận, phán đoán, khả năng thực hiện các nhiệm vụ liên tục…  Sa sút trí tuệ có thể gặp trong nhiều bệnh khác nhau, trong đó phổ biến nhất là Alzheimer (chiếm 60-80% số bệnh nhân sa sút trí tuệ).

Hội thảo về “Sa sút trí tuệ trong bối cảnh già hóa dân số” chiều 9/4

Nhiều bệnh nhân sa sút trí tuệ đến mức không tự mặc được quần áo, thụ động, thậm chí có những hành vi bất thường, hoang tưởng, ảo giác, đặc biệt là mất ngủ. Rất nhiều bệnh nhân khác vào viện trong tình trạng không ăn được, khó giao tiếp, nói rất ít và đi đâu cũng phải có người thân đi theo giám sát.

Số bệnh nhân là nữ giới mắc bệnh nhập viện nhiều hơn nam. Mặt khác, bệnh nhân mắc sa sút trí tuệ không chỉ là người già mà còn là những người có các yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình, chấn thương sọ não, béo phì/ đái tháo đường type 2

Alzheimer có xu hướng trẻ hóa

TS. Trần Thị Hà An cho biết, thời gian gần đây, số bệnh nhân nhập viện điều trị bệnh sa sút trí tuệ ngày càng tăng. Với căn bệnh này, người dưới 65 tuổi mắc bệnh sa sút trí tuệ đã được coi là khởi phát sớm, tuy nhiên, có nhiều bệnh nhân nhập viện điều trị khi mới chỉ ở độ tuổi 50. Hiện tại, bệnh Alzheimer không thể điều trị khỏi. Việc điều trị chỉ để làm giảm triệu chứng và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh.

Sa sút trí tuệ gây ra gánh nặng lớn cho bản thân người bệnh, người chăm sóc và toàn xã hội. Theo Tổ chức Y tế thế giới, chi phí dành cho sa sút trí tuệ hàng năm trên toàn thế giới ước tính khoảng 800 tỷ USD (tương đương 1% GDP toàn cầu), và sẽ đạt tới 2.000 tỷ USD vào năm 2030.

Các biểu hiện của sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ có nhiều triệu chứng rối loạn tâm lý – hành vi và suy giảm chức năng nhận thức nặng nề tùy vào từng thể và từng giai đoạn của bệnh. Tuy nhiên, nếu có 10 biểu hiện sau người bệnh cần đi khám bác sĩ sớm để được tư vấn, điều trị kịp thời:

1. Giảm trí nhớ làm rối loạn cuộc sống hàng ngày.

2. Khó khăn trong việc lên kế hoạch hoặc giải quyết vấn đề.

3. Khó khăn trong việc hoàn thành các nhiệm vụ quen thuộc.

4. Nhầm lẫn về thời gian và không gian.

5. Khó nhận biết về hình ảnh trực quan và mối quan hệ trong không gian.

6. Phát sinh vấn đề mới với từ ngữ khi viết/ đọc.

7. Đặt nhầm chỗ các đồ vật và mất khả năng nhớ lại các bước để tìm lại đồ.

8. Giảm khả năng phán đoán hoặc ra quyết định.

9. Thu mình khỏi công việc hoặc hoạt động xã hội.

10. Thay đổi cảm xúc và nhân cách.

Theo Viện Sức khỏe Tâm thần, để phòng ngừa tốt bệnh suy giảm trí nhớ và sa sút trí tuệ ở người cao tuổi cần điều trị hiệu quả các yếu tố nguy cơ bệnh lý mạch máu não, cao huyết áp, tiểu đường, béo phì, rối loạn lipid máu... Hạn chế hút thuốc lá, rượu bia, ăn nhiều rau, trái cây và tập thể dục thường xuyên.

Với những người mắc sa sút trí tuệ cần người chăm sóc có những kiến thức, kỹ năng ứng xử khi bệnh nhân có những bất thường về hành vi, các biện pháp đảm bảo an toàn cho bệnh nhân. Những bệnh nhân ở giai đoạn cuối của bệnh và có những rối loạn về tâm thần như: hoang tưởng, ảo giác, kích động, đi lang thang hoặc các biến chứng khác... thì cần nhập viện để điều trị.


Vĩ Thanh