Công trình “Vườn vệ sinh” giành Giải thưởng kiến trúc quốc tế AZ 2015

Công trình “Vườn vệ sinh” giành Giải thưởng kiến trúc quốc tế AZ 2015

Vĩ Thanh 7 tháng trước

Với thiết kế độc đáo, tận dụng những vật liệu sẵn có tại địa phương, công trình “Vườn vệ sinh” (Toigetation) đã đạt giải thưởng quốc tế AZ Awards ở hạng mục Social Good Award và nhiều giải thưởng dành cho công trình kiến trúc xanh, sáng tạo.

Ở Việt Nam, tình trạng thiếu nhà vệ sinh hay nhà vệ sinh không sạch sẽ, hôi hám… là thường thấy ở các trường học trên cả nước. Hiện có 88% trường học ở nông thôn không có nhà vệ sinh đạt chuẩn do Bộ Y tế ban hành và ¼ trường học không có nhà vệ sinh.
 
Trường Sơn Lập thuộc xã Sơn Lập, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng. Xã có 257 hộ/1.700 nhân khẩu, là vùng đặc biệt khó khăn với hơn 70% dân số thuộc diện nghèo đói, chưa có điện, đường, trạm, chợ, sóng điện thoại… Cuộc sống du canh du cư, phá rừng làm nương rẫy, tập tục sản xuất lạc hậu, sinh đẻ nhiều con vẫn còn đeo bám nơi đây nên ít người đến trường học.
 
Trường Sơn Lập có tổng cộng 485 học sinh học từ bậc mẫu giáo đến hết cấp 2 với hơn 10 lớp học tại Trường chính, 4 phân Trường và một số nhà ở giáo viên. Toàn bộ cơ sở vật chất đều đang không đủ tiêu chuẩn tối thiểu về điều kiện sử dụng và đặc biệt không có Nhà vệ sinh + khu tắm giặt.
 
Do vậy, một Không gian bao gồm Nhà vệ sinh + Tắm giặt rửa + Thảm thực vật là rất cấp bách và thiết thực với Trường Sơn Lập nói riêng và nông thôn Việt Nam nói chung. Với tên gọi Vườn vệ sinh (Toigetation), công trình được thiết kế dựa trên ba tiêu chí: Thi công nhanh, Chi phí thấp và có thể Ứng dụng rộng rãi.
 
 
Giải pháp được H&P Architects đưa ra: Với hình ảnh đặc trưng gợi nhắc đến một Cây lớn có tán lá xoè rộng toả bóng mát xuống che phủ các không gian sử dụng bên dưới và bên trong, Vườn vệ sinh (Toigetation) khiêm tốn ẩn mình vào sườn dốc dưới chân núi Phja Dạ với lớp màng thực vật (cây, rau) bốn phía trên mặt đứng và vườn bậc thang xung quanh. Lớp màng thực vật giúp điều tiết vi khí hậu, tăng cường kết cấu chịu lực, bổ sung lương thực đồng thời tạo ra ranh giới ước lệ giữa bên trong và bên ngoài.
 
Công trình được tạo nên bởi Nhân lực (giáo viên, học sinh, người dân) & Vật liệu (tre, gạch, ống cống tái sử dụng) sẵn có tại địa phương cùng với cách thức Xây dựng đơn giản (tỉ lệ đào/ đắp = 1; phương pháp xây dựng thủ công: chốt, buộc, treo gác)... giúp kiến trúc được neo, giằng liền khối đủ sức khoẻ sống chung với lốc xoáy và khí hậu nơi đây. Công trình xử lý hiệu quả thông gió và chiếu sáng tự nhiên, dùng pin mặt trời chuyển hoá thành điện chiếu sáng, tận dụng nước mưa, tái sử dụng nước thải & nước sinh hoạt.
 
Người sử dụng được tiếp cận/giáo dục từ chính những ứng dụng về cách ứng xử của công trình với thiên nhiên, với cộng đồng địa phương. Những giải pháp của công trình sẽ là những giáo trình giảng dạy hữu ích như: Địa chất thuỷ văn (nguồn nước), Vật lý (tán xạ ánh sáng), Khí động học (thông gió), Sinh học (quá trình quang hợp, trồng rau/ cây), nông nghiệp, … Điều này sẽ ảnh hưởng tới định hướng hành động trong tương lai của người sử dụng, đóng góp một phần đáng kể vào sự phát triển cân bằng sinh thái cũng như sự ổn định về kinh tế.
 
Với khả năng tự Nhân rộng rất lớn do Người dân địa phương trên 3 miền của Tổ quốc có thể tự xây dựng chỉ trong vòng 3 tuần với chi phí 3000 usd, Vườn vệ sinh (Toigetation) mong muốn góp phần cải thiện tình hình Nhân quyền ở Việt Nam theo quỹ đạo tích cực hơn.
 
 
Giải thưởng quốc tế AZ Awards được thành lập bởi Tạp chí AZURE từ năm 1985 tại Canada. AZ Awards tập trung trao giải cho các thiết kế và công trình kiến trúc đương đại thể hiện sự đổi mới nổi bật. Năm nay, AZ Awards đã thu hút sự tham gia của 720 tác phẩm đến từ 43 quốc gia trên thế giới. Trong số này, đã có 63 tác phẩm tiêu biểu được ban giám khảo chọn lựa vào vòng chung kết.
 
Trước đó, công trình vườn vệ sinh cũng đã giành Giải thưởng Lãnh đạo Tương lai Kiến trúc Xanh (FuturArc Green Leadership Award) 2016. Giải thưởng này được tổ chức từ năm 2009 nhằm tìm kiếm và trao giải cho những công trình cải tiến, các công trình xanh thân thiện với môi trường tại Châu Á Thái Bình Dương.
 
Ngoài ra, công trình cũng đạt giải thưởng quốc tế 2015 WAN 21 for 21 (shortlist) dành cho các công ty kiến trúc nổi bật, tiên phong trong sáng tạo mới của kiến trúc thế kỷ 21.
 
Thông tin dự án
 
Tên công trình: Vườn vệ sinh
 
Địa điểm: Trường Sơn Lập, xã Sơn Lập, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam
 
Thiết kế: H&P Architects
 
Website: www.hpa.vn
 
Chủ trì thiết kế: Đoàn Thanh Hà & Trần Ngọc Phương
 
Nhóm thiết kế: Lục Văn Tú, Chử Kim Thịnh, Nguyễn Văn Mạnh, Patricia Erimescu, Võ Quỳnh Thư, Nguyễn Thị Xuyến, Chu Văn Đông, Nguyễn Hải Huệ, Hoàng Hữu Nam.
 
Cố vấn kiến trúc: TS. Nguyễn Trí Thành
 
Thi công: H&P Architects và tình nguyện viên
 
Kích thước khu đất: 10x10m
 
Diện tích XD: 9m2 tường bao (3mx3m); 36m2 mái che (6mx6m); 81m2 nền đất (9mx9m)
 
Năm hoàn thành: 12/2014
 

Vĩ Thanh

Từ Khóa :