Concussion - Ai muốn giã từ thiên đường để nếm vị đắng của sự thật


Concussion - Ai muốn giã từ thiên đường để nếm vị đắng của sự thật

Nguyễn Minh 18:29 23/3/2016

Mặc dù là bộ phim được thực hiện rất tốt, Will Smith diễn xuất suất sắc, tuy nhiên Concussion không được đề cử Oscar. Câu chuyện không hẳn liên quan đến sự phân biệt chủng tộc của viện Hàn Lâm, một lý do khác chính là bộ phim đã phản biện sâu sắc và cay đắng các tập đoàn đang gây dựng hình ảnh nước Mỹ hùng cường thông qua liên đoàn Bóng bầu dục Quốc gia. Nước Mỹ không phải là thiên đường. Nó là một đấu trường. Dũng sỹ đối đầu với sự thật luôn gặp nhiều thách thức nhất. Và điều này luôn đúng cho mọi quốc gia, không chỉ nước Mỹ.

Concussion – Cú chấn động mang cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng trong làng điện ảnh và báo chí Mỹ. Bộ phim là một sản phẩm hài hòa giữa tinh thần chiến đấu của 2 đề cử Oscar nặng ký là Bridge of Spies và Spotlight. Tuy nhiên, Concussion công kích sâu sắc hơn vào nước Mỹ của hôm nay chứ không phải của 1 hay 5 thập kỷ trước.
 
Dựa trên cốt truyện có thật về Tiến sỹ nghiên cứu bệnh học pháp y người Nigeria, ông Bennet Omalu -  người đã phát hiện ra căn nguyên của tình trạng một số cầu thủ bóng bầu dục Mỹ bị mất khả năng kiểm soát hành vi và có xu hướng tự sát. Phát hiện này đã giúp ông có một chỗ đứng trong cộng đồng khoa học, tuy nhiên, nó cũng là món quà nguy hiểm khi xâm phạm lợi ích của Liên đoàn bóng bầu dục Mỹ (NFL) và những tập đoàn hậu thuẫn cho nó. Không chỉ vậy, việc này thậm chí còn bị coi là xâm phạm vào niềm tự hào Mỹ với môn thể thao vua tại quốc gia này. Từ Nigeria, Omalu đã từng tin rằng, thiên đường và nước Mỹ chỉ cách nhau 1 bước chân, nơi bất cứ ai cũng có thể là chính mình, tự do theo đuổi hoài bão. Tuy nhiên, khi muốn đi đến tận cùng sự thật, con đường đó đã dẫn anh xuống địa ngục ngay trong thiên đường.
 
Nếu ai đã xem Bridge of Spies, sẽ thấy nước Mỹ đặt trong bối cảnh thời kỳ Chiến tranh Lạnh và nỗi hận thù dành cho thế giới Cộng sản khiến cho những người đứng lên bảo vệ sự thật đối mặt với địa ngục của lòng ái quốc mù quáng. Nếu ai đã từng xem Philadelphia, sẽ thấy một thành phố già nua và những định kiến dành cho người đồng tính khiến họ, để bảo vệ sự thật giới tính đối mặt với địa ngục của những định kiến cho đạo đức mù quáng. Và có rất nhiều bộ phim khác nữa kể về những người chiến đấu với những tập đoàn hóa chất, tập đoàn thuốc lá để con cái mình biết được sự thật về phản ứng phụ của khoa học phục vụ cho nhu cầu của con người. Omalua là một trong số những chiến binh đó. Chỉ có điều, ông không phải là người Mỹ, càng không phải là người Mỹ da đen. Omalu là một nhà khoa học nhập cư, phát ngôn viên của cái chết để mang đến sự thật từ những tử thi tưởng chừng như câm lặng. Quá trình khám phá của Omalu cho thấy những tế bào thối rữa trong mô não của những cầu thủ bị tổn thương từ những cú va chạm khủng khiếp trong thể thao. Những cú va chạm này đã và đang được coi như là biểu tượng cho tinh thần bất bại Mỹ, quốc gia tôn thờ sự cạnh tranh vốn xuất hiện trong hàng trăm bộ phim lấy chủ đề bóng bầu dục để ca ngợi thể chế. Vậy nơi nào là chốn dung thân cho Omalu- kẻ đốt ngôi đền thể thao này?
 
Phòng thí nghiệm. Người đồng nghiệp trong sở tư pháp. Đó là 2 cái neo quan trọng đã giúp nước Mỹ trở thành cường quốc khó bị lật đổ. Khoa học có thể mang lại tiện ích, nhưng chính nó cũng là nhân tố tàn phá các lợi ích.Tại một thể chế cưỡng đoạt bị thao túng bởi quyền lực, nó sẽ chỉ bảo dưỡng lợi ích và sẵn sàng chà đạp lên sự thật. Nhưng cũng nhờ cấu trúc độc lập của tư pháp đã giúp cho những nhà khoa học không bị đe dọa, hạn chế sự lũng đoạn của tập đoàn. 

Concussion dù đã là một tác phẩm hoàn thiện, với khả năng diễn xuất tròn trịa của Will Smith, tuy nhiên, không có gì bất ngờ khi nó bị loại ra khỏi cuộc chơi Oscars. Một bộ phim gây tổn hại rất lớn đến liên đoan NFL. Tuy nhiên, nó cũng đã mang lại tin vui cho Tiến sỹ Omalu khi ông có được quốc tịch Mỹ vào năm 2015 sau hàng chục năm cống hiến cho ngành tư pháp và cộng đồng khoa học. Một quốc gia tôn trọng sự thật, thì nó sẽ tiếp tục trưởng thành. Điều đơn giản để biến địa ngục bớt tồi tệ, biến thiên đường không trở thành lời mời chào dối trá chỉ dùng để lừa phỉnh những con người đang tuyệt vọng.
 

Nguyễn Minh

Từ Khóa :