Côn trùng – nguồn dinh dưỡng của tương lai



Côn trùng – nguồn dinh dưỡng của tương lai

Tuấn Đặng 15:54 14/5/2013

Hầu hết mọi người đều không lạ lẫm gì khi nói đến việc chén những con châu chấu, cào cào, hay dế trũi… bởi đó là món ăn khoái khẩu của trẻ chăn trâu thủa nào. Và nếu chưa có dịp “may mắn” được thưởng thức một đĩa cào cào rang béo ngậy hay một con muồm muỗm nướng thơm lừng tại các hàng đặc sản thì chí ít bạn cũng đã biết đến mùi thơm đặc trưng của con cà cuống khi ăn chả cá hay bánh cuốn. Cũng không ít người từng tấm tắc khen ngon mỗi khi thưởng thức món nhộng tằm, hoặc gật gù khi nhấp một chén rượu ngâm bọ cạp…

Thế nhưng không mấy người biết được rằng những con côn trùng này có chứa giá trị dinh dưỡng khá cao mà những món thức ăn bình thường khác không thể có được. Và cũng không mấy người có thể tưởng tượng được những con bọ xít, ve sầu, dế hay bọ cạp… đều có thể là một phần của thực đơn hàng ngày, trong tương lai. Những côn trùng này mang lại cho cơ thể một lợi ích đáng kể bằng việc cung cấp các chất dinh dưỡng phụ thêm (đặc biệt là protein) trong bữa ăn. Ở các nước phương tây, các loại côn trùng có thể ăn được đang dần được chấp nhận như một nguồn cung cấp cho thức ăn trong hiện tại và nhu cầu thức ăn trong tương lai.
 
Những giá trị dinh dưỡng tiềm ẩn
 
Một tin vui cho chị em phụ nữ vì phần lớn côn trùng có ít chất béo, chứa một lượng protein đáng kể và có một tỉ lệ thịt tốt hơn thịt bò, thịt lợn hoặc thịt gà. Trong dạng phơi khô thường thấy ở các chợ tại các nước đang phát triển, côn trùng có hàm lượng protein nguyên chất cao, rất nhiều loài chứa trên 60% protein. Loài dế nhà được xem như là một nguồn đạm đậu nành cao cấp với một nguồn cung amino acid ở tất cả các mức độ.
 
 
Chắc nhiều chị em phải chau mày khi nghe tới những ích lợi mà côn trùng mang lại cho cơ thể của người phụ nữ. Mới nghe thì chẳng có mối liên hệ nào giữa biểu tượng của sắc đẹp và những loài sinh vật có phần hơi gớm ghiếc này, nhưng hãy xem các nhà nghiên cứu ở Nottingham và Washington nói gì. Kể từ tuổi 50 trở đi, mỗi người thường bị mất 0,4% khối cơ mỗi năm, điều này làm cho chúng ta trở nên chậm chạp hơn và sức khỏe xuống dốc nhanh. Nữ giới thường ít các khối cơ hơn nam giới ở cùng độ tuổi. Cơ thể nam giới có khả năng trữ protein trong cơ và giúp họ thấy khỏe mạnh hơn. Chính vì vậy, các nhà nghiên cứu đưa ra lời khuyên rằng phụ nữ, ngay từ lúc còn trẻ nên ăn nhiều protein để phòng tránh mất cơ. Dĩ nhiên nguồn protein cần thiết có thể tìm thấy dễ dàng trong các thực phẩm thông thường như thịt, cá, trứng, sữa… Nhưng tại sao lại không, nếu như thức ăn từ các loài côn trùng chứa nhiều protein, ít chất béo có hại và carbohydrate hơn cùng một lượng tương đương thịt bò hoặc cá, và giá trị năng lượng cao hơn thịt bò, cá, ngô, đậu nành hoặc các loại đậu khác. Chẳng hạn, mối và sâu bướm chứa gấp 1.5 lần lượng kalo so với socola, 2 lần so với bột ngô, 15 lần so với táo…
 
 
Tuy nhiên, nguồn đạm do côn trùng cung cấp có thể bị xem là có chất lượng thấp hơn so với các sản phẩm từ động vật có xương sống bởi vì tính khó tiêu của chất kitin (lớp vỏ cứng của côn trùng). Việc loại bỏ chất kitin có thể làm tăng chất lượng đạm từ côn trùng tới một mức độ có thể so sánh được với các sản phẩm từ động vật có xương sống.
 
Mức độ cholesterol trong côn trùng cũng thay đổi từ thấp (không có gì trong loài kiến cắn lá) tới cấp độ tương đương ở động vật. Thêm vào đó, côn trùng khá giàu về lượng vitamin và khoáng chất: Theo báo cáo của Tổ chức lương thực và nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO) thì sâu bướm của nhiều loài rất giàu lượng kali, canxi, magie, kẽm, sắt và các loại vitamin B; mối có lượng magiê và đồng cao; ấu trùng mọt ở cây cọ giàu về lượng kẽm, sinh tố ba và vitamin G. Hàm lượng kẽm và đồng cao ở rất nhiều côn trùng ăn được đã trở thành một mối quan tâm bởi thiếu hụt lượng sắt đang là một vấn đề lớn trong việc ăn kiêng của phụ nữ ở các nước đang phát triển, cụ thể là ở phụ nữ mang thai và phụ nữ nuôi con bằng sữa mẹ cũng như những người bị thiếu máu (thiếu hụt sắt còn cao hơn đối với những người ăn chay).
 
 
Và thực tế hiện nay
Trên thực tế, côn trùng còn có nhiều mặt tiện dụng khác bên cạnh giá trị dinh dưỡng nói trên. Côn trùng rất dễ nuôi, sinh sản nhanh và dễ chế biến. Ngoài ra, có nhiều loài như sâu bướm chỉ cần phơi khô là có thể ăn được ngay. Cũng có thể dùng cách của những người Nam Phi bản xứ, thu nhặt những con sâu từ trên cây, loại bỏ phần bên trong và nấu lên cho đến khi nước bốc hơi hết, sau đó đem phơi khô để lưu giữ trong thời gian dài, có thể dùng với một ít hành và cà chua. Thức ăn hàng ngày cũng có thể được làm phong phú thêm với bột gia vị từ côn trùng để tăng phần bổ dưỡng. Côn trùng sinh sản tự nhiên trong môi trường. Đáng tiếc là ngày nay, việc dùng nhiều thuốc trừ sâu đã làm giảm đi lượng côn trùng có ích, hàng tỉ đô la được sử dụng để bảo vệ những cây trồng có giá trị dinh dưỡng không cao nhưng lại có thể giết hại triệt để những côn trùng “nguy hại” với mùa màng nhưng lại là nguồn dinh dưỡng quý báu.
 
 
Mặc dù côn trùng đã có mặt trong thực đơn của người dân trên thế giới từ nhiều năm nay, đặc biệt là tại Thái Lan, Ấn Độ, Mehico và nhiều nước Châu Âu, nhưng ở Việt Nam, thị trường ẩm thực côn trùng xem ra vẫn còn rất ảm đạm. Trên thực tế, đã có nhiều nhà hàng chế biến các món ăn từ côn trùng, nhưng thực khách vẫn chưa quen hoặc còn e ngại về vẻ ngoài hơi “khó ăn” của nó. Giá cả không đắt lắm nhưng ở hầu hết các nhà hàng, khách muốn ăn thì phải đặt trước vài ngày, bởi nguyên liệu để chế biến không được dự trữ sẵn vì… sợ ế. Có vẻ như những chất bổ dưỡng của loài côn trùng vẫn chưa thể vượt qua được sự ngần ngại của những thực khách vốn quen bắt đầu từ thị giác tới rồi mới tới vị giác.
 
 

Tuấn Đặng

Từ Khóa :