Con người đang “chấp nhận” tàn phá chính mình



Con người đang “chấp nhận” tàn phá chính mình

Lục Kiếm 5:0 26/9/2019

Mọi người yêu thích những bí quyết, những mẹo thông minh để tăng năng suất làm việc, tiết kiệm thời gian hay làm được nhiều việc trong một khoảng thời gian ngắn, từ việc lên danh sách, bộ đếm giờ, những tờ giấy note đủ màu đến những lời khuyên về tâm trí và giá trị của “tay làm hàm nhai”. Nhưng có một hành động hiếm khi xuất hiện trong danh sách này, mặc dù có nhiều bằng chứng cho thấy nó có ảnh hưởng rõ rệt đến năng suất cả về thể chất và tinh thần: Làm việc ở một địa điểm có chất lượng không khí tốt.

Theo WHO, 93% trẻ em dưới 15 (khoảng 1,8 tỷ người) đang phải hít thở bầu không khí ô nhiễm.

Ảnh: Zhang Peng/LightRocket via Getty Images

Tác động đến nhận thức và công việc

Hầu hết mọi người thừa nhận rằng: Các hạt, đặc biệt là hạt mịn và siêu mịn có đường kính dưới 2,5 micromet, là một vấn đề về sức khỏe lâu dài, ngay cả khi nhiều người không đánh giá cao quy mô của tác hại và mức độ lan rộng của nó.

Việc hít phải các hạt bụi dẫn đến nguy cơ mắc chứng trí nhớ cao hơn và gây ra một phần ba ca tử vong do đột quỵ, ung thư phổi và bệnh tim, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây cho thấy ô nhiễm không khí không chỉ là vấn đề sức khỏe, mà còn có thể khiến cho cuộc sống về già của bạn thêm phần khó chịu khi nó có thể “tăng cường” bệnh tật tuổi cao.

Nó cũng kìm hãm sự phát triển của trẻ và dường như có tác động tức thời đến năng suất: Bạn trở nên chậm chạp và ngốc nghếch hơn khi hít thở trong bầu không khí ô nhiễm. Điều này hẳn sẽ có ảnh hưởng sâu sắc đến thái độ đối với chất lượng không khí.

Con người nổi tiếng là “giỏi” tàn phá sức khỏe lâu dài bằng thuốc lá, rượu và nhiều thói quen xấu khác. Nhưng có thứ gì đó khác, ở ngay bên cạnh, tác động ngay lúc này, khi bạn đang cố gắng làm việc và học tập mà chẳng hề cảm nhận được rõ ràng.

Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy các hạt bụi mịn không chỉ xâm nhập vào tim phổi mà còn cả não.

Tác động sức khỏe ai cũng rõ. Nhưng nếu có thêm nhiều nghiên cứu xác nhận hơn, thì rõ ràng chúng còn tác động đến nền kinh tế. Những nghiên cứu lên bộ não thanh thiếu niên cho thấy chúng có ảnh hưởng trực tiếp, tích lũy đến năng suất và vốn nhân lực. Nói cách khác, xử lý được các hạt này có thể giúp tăng không chỉ là năng suất lao động mà còn cả tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Tác động đến học hành

Các tác động tức thời, trong ngày của ô nhiễm không khí có thể lớn đến mức đáng ngạc nhiên. Các nhà kinh tế Avraham Ebenstein, Victor Lavy và Sefi Roth cho biết sự gia tăng của các hạt, dù khiêm tốn, trong ngày thi vào trường cấp ba ở Israel có liên quan đến sự sụt giảm đáng kể trong kết quả thi.

Các kỳ thi này thường cũng sẽ định hình tương lai của học sinh. Vì vậy, việc tiếp xúc ngắn với ô nhiễm không khí còn có hậu quả lâu dài. Theo tính toán, trung bình dẫn đến khoảng giảm 0,15 năm đào tạo giáo dục đại học và cuối cùng dẫn đến thu nhập ít hơn 30 USD/tháng.

Mọi trẻ em đều phải làm bài thi vào ngày được ấn định. Vì vậy, học sinh nhà giàu cũng không thể tránh được ô nhiễm.

Khi biết được thông tin này, hẳn các bậc phụ huynh sẽ đấu tranh mạnh mẽ hơn cải thiện cả môi trường không khí trong trường học để cải thiện kết quả thi của con mình để chúng được vào một ngôi trường tốt hơn. Tuy nhiên, những đứa trẻ không chỉ bị “ô nhiễm” trường kỳ khi đi học, chỉ cần trải qua một ngày ô nhiễm cũng đủ để ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng. Và người lớn cũng vậy.

Tom Chang, Joshua Zivin, Tal Gross và Matthew Neidell đã nghiên cứu các nhân viên của cùng một tập đoàn đặt văn phòng ở nhiều thành phố khác nhau của Trung Quốc. Vào những ngày bị ô nhiễm, năng suất làm việc giảm đến 5-6%. Cần lưu ý rằng, các công ty thông thường sẵn sàng đổ hàng tỷ đô để tăng được năng suất làm việc 5-6%. Không phải ngẫu nhiên các startup giúp cải thiện năng suất có khách hàng bao gồm cả những công ty lớn.

Tác động đến lao động và sự phát triển của trẻ

Tác động đến người lao động chân tay ít gây ngạc nhiên nhưng cũng đáng chú ý. Có nghiên cứu cho thấy những người hái cam tiếp xúc với mức ozone cao thì cho năng suất lao động thấp hơn. Có nghiên cứu cho thấy những cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp của Đức - những người không thể thay đổi ngày hoặc địa điểm trận đấu - thực hiện ít đường chuyền hơn trong những ngày không khí “bẩn” hơn.

Rất nhiều nghiên cứu cho thấy có những tác động khủng khiếp lên cả sự phát triển của trẻ. Một nghiên cứu báo cáo rằng sống ở khu vực có mức ô nhiễm CO2 cao sẽ gây hại cho em bé nằm trong tử cung hơn cả người mẹ hút 10 điếu thuốc một ngày.

Nghiên cứu đối với 3.000 học sinh Barcelona cho thấy những đứa trẻ tiếp xúc với ô nhiễm không khí nhiều hơn có phát triển nhận thức chậm hơn. Nghe có vẻ những người nghèo sẽ ảnh hưởng nặng nề nhất, nhưng không ai sống trong cùng một thành phố là an toàn cả.

Giải quyết ô nhiễm không khí?

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chế giễu nhà hoạt động thiếu niên vì môi trường

Greta Thunberg, gây ra sự phẫn nộ. Sau đó, cô bé đã đáp trả bằng cách cập nhật tiểu sử Twitter của mình bằng chính nội dung bài đăng chế giễu của Trump.

Ảnh: Mark Wilson / Getty Images

Nếu có một viên thuốc giúp cải thiện kết quả thi, giảm khả năng mắc chứng mất trí nhớ và khiến bạn làm việc hiệu quả hơn, nó sẽ kiếm được hàng tỷ đô la.

Giảm ô nhiễm là một viên thuốc như vậy, tại sao lại không dùng nó? Vẫn có quá nhiều nơi chấp nhận “sống chung với lũ”. Vẫn có nhiều vụ cháy rừng “được chấp nhận” để làm giàu rồi dẫn đến hậu quả trên một diện tích khôn lường. Vẫn có những vụ cháy nổ gây ra nguy cơ nhưng lại được xoa dịu bằng nhiều cách thức, chỉ không có cách chống lại nó. 

Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã thống trị chính sách môi trường - vì lý do chính đáng. Tuy nhiên, đó là một thách thức mà con người không được trang bị đầy đủ.

Về cơ bản không có lợi ích rõ ràng từ việc chiến đấu với biến đổi khí hậu, chỉ có những tổn thất được ngăn chặn và việc chống lại hoàn toàn mang tính cá nhân. Một vài cá nhân không thể làm nên sự khác biệt. Có thể sẽ có lan truyền, nhưng khó lan tỏa.

Nhưng xử lý ô nhiễm không khí thì sát thực hơn nhiều. Việc cải thiện nó có thể được cảm nhận ngay lập tức.

Dù vậy, sự thay đổi lớn nhất hẳn vẫn là máy lọc không khí và khẩu trang bán chạy hơn. Có lẽ, cách tốt để thúc đẩy hành động nhanh chóng có lẽ là… để các hạt bụi ảnh hưởng đến giá bất động sản và chúng ta sẽ thấy mọi người nghiêm túc như thế nào.


Lục Kiếm

Theo FT

Từ Khóa :