Con gái học võ “để tâm an, lòng bình”



Con gái học võ “để tâm an, lòng bình”

Minh Phương 9:0 5/1/2018

Võ vốn được “mặc định” là môn thể thao dành cho phái mạnh, chứ nền tính, nhu mì như con gái thì nên học những “món” khác. Nhưng Phạm Thị Hồng Hạnh (34 tuổi, TP. HCM) lại nghĩ khác. Cô bày tỏ, học võ không khiến người ta thô bạo, hung hăng mà ngược lại. Võ cũng rất có lợi cho phái nữ.

Theo đuổi và luyện tập Judo gần 20 năm nay, nhưng chưa bao giờ Hồng Hạnh tự coi mình là võ sĩ. Cô tâm sự “sợ từ võ sĩ lắm”, mà chỉ nghĩ mình là người tập Judo. Tốt nghiệp ngành Tiếng Anh thương mại (Đại học Hoa Sen) nhưng duyên số đưa đẩy, hiện tại Hạnh vừa dạy thêm tiếng Anh, vừa tới các lớp Judo để phụ các huấn luyện viên hướng dẫn những em nhỏ tập võ. Mở một câu lạc bộ đọc sách và nói tiếng Anh ngay trong các võ đường, lớp võ đang là ước mơ cô theo đuổi.

Hồng Hạnh đã có những giây phút chia sẻ những điều thú vị về võ thuật dưới góc nhìn của phái nữ.

Có lý do đặc biệt nào đưa Hạnh đến với võ thuật không?

Nhiều người học võ để khỏe mạnh hơn. Với tôi, ngoài lý do này, tôi học Judo vì muốn bảo vệ người khác. Tầm khoảng 10-11 tuổi, tôi và bạn đã gặp kẻ xấu lừa đảo. Hồi đó, tôi hay qua chùa Vĩnh Nghiêm chơi cùng bạn vì chùa nằm gần trường học. Một hôm, có một chị tiếp cận chúng tôi, rồi chỉ về một nhóm người, nói họ là cướp giật.

Lúc đó chỉ là trẻ con nên chị đó nói gì chúng tôi cũng tin. Bạn tôi đeo đôi bông tai vàng, sợ bị cướp nên đã tháo ra nhờ người chị đó giữ dùm, rồi mất luôn. Mãi sau chúng tôi mới biết chính chị đó mới là kẻ lừa đảo nhưng đứa nào cũng sợ, không dám tố cáo.

Chị Phạm Thị Hồng Hạnh đã tập Judo được gần 20 năm nay. Ảnh: NVCC

Chúng tôi chỉ biết bàn tính với nhau cùng để dành tiền ăn sáng mua lại đôi bông, không để người lớn phát hiện, nhưng rồi không làm được. Đến mấy tháng sau khi bạn tôi mất đôi bông tai mới dám kể chuyện này với mẹ. Sau đó, chúng tôi gặp lại chị kia, cũng tại chùa Vĩnh Nghiêm nhưng vẫn không mách thầy cô giáo hay gia đình. Chị đó còn lừa lấy tiền của mấy bạn học sinh lớp tôi lần 2. Tôi có ý muốn phản kháng nhưng không biết làm cách nào, cảm thấy rất bất lực.

Năm lớp 5, tôi tuyên bố với các bạn là thi xong, nghỉ hè sẽ đi học Judo. Nhiều năm sau khi gặp lại, có những người bạn ngạc nhiên khi biết tôi vẫn đang học Judo vì họ không nghĩ năm ấy tôi sẽ đi học võ thật và tôi học luôn từ đó tới giờ. Tuy việc học võ của tôi bị gián đoạn nhiều lần nhưng tôi đều cố sắp xếp thời gian để có thể quay lại võ đường.

Hiện tại, tôi thường dành thời gian buổi tối đến lớp Judo để phụ các huấn luyện viên chơi với mấy đứa nhỏ, hướng dẫn các em tập võ.

Tại sao Hạnh lại dùng từ “chơi” mà không phải “học” võ?

Bởi đối với trẻ con, võ là trò chơi. Có những bé 4-5 tuổi đã bắt đầu tiếp xúc, làm quen với võ, giai đoạn này nếu nói là học thì cũng không hẳn vậy. Mà trẻ đến chơi, bắt chước người lớn làm theo các động tác. Trong quá trình ấy, trẻ cũng được chơi nhiều lắm.

Khi học một môn mình yêu thích, trẻ còn nhiệt tình, “sung” hơn người lớn. Thấy gì trẻ cũng bắt chước, bởi vậy khi dạy Judo cho trẻ em, các huấn luyện viên phải thiết kế thêm những trò chơi vận động.

Đối với người lớn, đôi khi tập võ cũng là chơi vì sẽ tham gia một cộng đồng, hội nhóm, có đủ mọi hoạt động, thành ra học võ rất thực tế và vui. Nhiều người khi nhắc đến võ thuật thường nghĩ đến đánh nhau hay những thứ rất nặng nề, nhưng tụi mình không vậy.

Ngoài Judo, Hạnh có tập thêm môn võ nào khác không?

Không chỉ một môn võ Judo, tôi còn thử sức ở 1-2 môn khác. Tính đến nay, tôi đã học Taekwondo được hơn một năm. Khi qua Malaysia, ở đó không có điều kiện học Judo nên đã tham gia một câu lạc bộ ở gần nơi tôi sống, đó là Taekwondo.

Hạnh nghĩ sao về quan niệm võ thuật hợp với con trai hơn, con gái nên học môn thể thao khác?

Đúng là con trai tập võ có nhiều lợi thế vì họ khỏe sẵn, có thể hình cao to hơn nhưng điều đó không có nghĩa võ thuật chỉ hợp với con trai. Định kiến xã hội vẫn cho rằng võ thuật là bạo lực, làm người ta hung hăng hơn. Nhưng tôi cho là ngược lại, con gái hưởng lợi nhiều hơn từ việc học võ.  

Thứ nhất, về mặt tự vệ, khi học võ lâu dài, con gái sẽ phát triển phản xạ tự vệ rất tốt, có khả năng tự bảo vệ mình.

Học võ cũng rất tốt cho phái nữ. Ảnh: NVCC

Thứ hai, đối với tôi quan trọng hơn kỹ năng tự vệ là học võ giúp bản thân tự tin hơn. Trong quá trình tập và dạy võ, tôi nhận ra những người tập võ lâu dài có sự tự tin trong cuộc sống và họ có khả năng tập trung cao, quyết đoán hơn.

Thứ ba, luyện võ có làm ta nam tính hay bạo lực hơn không? Tôi nghĩ bạn nữ nào nam tính thì họ đã nam tính sẵn rồi chứ không phải do học võ mà thành. Bạn có thấy tôi thiếu nữ tính không? Sự thật là cá nhân tôi đã trầm tính hơn nhờ học Judo.

Luyện tập Judo từ ngày còn nhỏ, Hạnh thấy việc học võ đối với con gái có gì khó khăn không?

Hồi đầu, khó khăn nhất của tôi khi xách bộ đồ đến lớp tập võ là về mặt tâm lý. Tôi thuộc tuýp người nhạy cảm, từng bị rối loạn lo âu. Tôi không sợ chấn thương hay sợ đau nhưng tôi rất sợ bị thầy mắng, sợ làm không được một kỹ thuật nào đó. Mỗi lần bị mắng trước lớp, quê lắm chứ. Tôi nhớ cảm giác ngày xưa, mỗi lần đạp xe đến lớp võ thì rất run. Nhưng lâu dần cũng quen, việc luyện võ cũng rất tốt trong việc giúp tôi cân bằng cảm xúc. Thực ra nguyên tắc của Judo là giữ cân bằng không chỉ trên thảm tập võ đường mà trong cuộc sống.

Còn những khó khăn khác là thành kiến xã hội và các áp đặt mà gia đình “gắn” cho. Từ nhỏ đến lớn có rất nhiều người nói tôi không có năng khiếu Judo. Chính bố tôi, dân Judo và Karate, người đầu tiên đưa tôi đến lớp Judo cũng bảo con yếu quá, học không nổi đâu.

Tôi biết nhiều chị em vì người yêu hay người thân trong gia đình nên đã hi sinh sở thích của mình. Như vậy thật bất công. Nhiều chị em phụ nữ đi học Judo phải giấu vì nói ra sẽ có người phản đối. Có đàn chị chia sẻ với tôi, ngày xưa chị đi đấu giải được Huy chương vàng đấy nhưng về nhà cất ngay chiếc huy chương vào tủ, không khoe với ai vì không muốn người xung quanh nhận xét này nọ.

Đến giờ, tôi vẫn gặp những thành kiến xã hội về chuyện con gái học võ, và điều đó  ảnh hưởng phần nào tới cuộc sống riêng tuy bản thân tôi không phải người quá quan tâm người khác nói gì. Tôi nghĩ rằng phụ nữ hiện đại cần biết mình thích gì và nên quyết tâm theo đuổi nó. Không ai sống thay chúng ta được. Nếu để người khác quyết định thay mình thì khi tuổi xuân qua rồi, chính bản thân mình sẽ hối hận.

Khi lựa chọn theo đuổi đam mê và con đường nghề nghiệp, tôi biết có thể mình quyết định sai lầm nhưng tôi sẽ chịu trách nhiệm về nó.

Judo mang lại cho Hạnh những trải nghiệm đáng giá, những bài học quý thế nào?

Từ khi biết đến Judo tôi đã có cơ hội trải nghiệm sống rất nhiều. Những người tập Judo thường tập trung thành các cộng đồng nơi họ sống. Tham gia vào môi trường đó, tôi được biết, được kết nối với nhiều người, trong đó có cả những người bạn nước ngoài. Vì thế, với tôi, tập Judo còn giúp tôi thực hành ngoại ngữ, kết nối bạn bè, thậm chí mở ra những cơ hội việc làm và kinh doanh. Được sớm tiếp xúc với nhiều cô chú anh chị giúp tôi cởi mở, dạn dĩ hơn trong giao tiếp. Đối với tôi, điều quý giá nhất hiện giờ là quan hệ thân hữu với anh chị em Judo. Tôi học hỏi được rất nhiều từ họ.

Ngoài ra khi bạn chơi thể thao, đặc biệt là học võ, bạn sẽ hiểu hơn về chính bản thân mình, điều này thực sự rất thú vị.

Ví dụ ngày trước dù cố gắng hết sức tôi chỉ chống đẩy được 30 lần. Nhưng các thầy võ của tôi, luôn có cách để khai mở tiềm năng, kích tinh thần lên khiến tôi có thể tăng số lần chống đẩy lên 50. Bạn sẽ không biết mình có khả năng làm được những gì cho đến khi thực sự bắt tay thực hiện. Chính điều này giúp tôi nhận ra, dường như khả năng của con người không bị giới hạn nếu họ không tự đặt ra một ranh giới để giữ mình ở trong vùng an toàn.

Người luyện tập Judo lâu dài thường có hiệu suất làm việc cao, nắm bắt công việc nhanh. Đi học võ mà chỉ học đấm đá, thi thố thắng thua tức là mới chỉ biết phần thuật. Học được phần đạo thì sẽ có tinh thần tốt, làm việc hăng hái. Nghe có vẻ tâm linh nhưng tôi luôn tin là, khi đầu óc suy nghĩ tích cực thì những việc tốt sẽ xảy đến với mình.

Có người cho rằng con gái không nên tập những môn võ đối kháng mạnh như Judo. Hạnh nghĩ sao về quan điểm này?

Có nhiều định kiến về việc nữ giới học võ nói chung và Judo nói riêng mà giờ chúng tôi đang tìm cách làm sáng tỏ.

Thứ nhất, ngoài quan điểm tập Judo bạo lực thì người ta nghĩ nó sẽ ảnh hưởng tới vẻ đẹp hình thể, dáng đi hay sức khỏe sinh sản. Tôi không biết những quan điểm đó bắt nguồn từ đâu. Trong lúc dạy Judo, tôi đã phải đấu tranh rất nhiều, có lúc mệt mỏi mà không biết làm sao. Nhiều nữ vận động viên Judo kết hôn, lấy chồng và có con khỏe mạnh bình thường. Thậm chí con của vận động viên Judo còn khỏe mạnh hơn vì cơ thể người mẹ khỏe thì đương nhiên con khỏe. Hiện nay ở đội tuyển Judo các tỉnh thành và đội tuyển quốc gia có nhiều nữ vận động viên Judo xinh như người mẫu và có dáng rất đẹp đấy.

Có những phụ huynh nhất quyết không cho con gái học Judo nữa dù các bé rất có năng khiếu. Những đứa trẻ này, nếu được đào tạo chuyên nghiệp đúng phương pháp thì có thể đoạt giải thi đấu, có tương lai đầy triển vọng trong thi đấu thể thao. Nhưng khi đó, bố mẹ lại nghĩ con bé nhà mình nam tính và quậy lắm rồi, phải cho học gì khác để nữ tính hơn. Tôi đã thử thuyết phục nhưng họ không chấp nhận. Tôi hơi tiếc vì cô học trò ấy rất thích học Judo và học hỏi rất nhanh.

Ngoài Judo, Hạnh nghĩ con gái còn hợp với môn võ nào khác?

Trong quá trình giới thiệu môn Judo cho mọi người, tôi thường được hỏi và tư vấn chọn môn võ thích hợp. Theo tôi, hầu hết các môn võ thể thao hiện nay như Judo, Vovinam, Taekwondo, Karate-Do, Aikido... đều tốt cho phái nữ vì mỗi môn đều có nguyên lý và điểm mạnh khác nhau. Để theo học được một môn võ thuật đến nơi đến chốn đôi khi cũng cần phải có duyên với nó nữa.

Võ thuật đã mang lại cho chị sức mạnh tinh thần như thế nào để vượt qua những áp lực trong cuộc sống?

Mỗi khi thấy căng thẳng, buồn phiền tôi vẫn cố gắng đến lớp Judo. Trong quá trình tập luyện với đồng môn thì tôi cũng sẽ bị đánh ngã, và khi té cái ầm xuống thảm, sẽ có khoảnh khắc đau một chút. Sau mỗi lần ngã như thế dường những lo âu, muộn phiền khi đó cũng rớt ra bớt khỏi tâm trí theo khoảnh khắc đau ngắn ngủi ấy.

Tôi nghĩ thế này, áp lực trên vai một đứa trẻ hay ở phụ nữ, đàn ông cũng như nhau, không thể nói là càng lớn càng chịu nhiều áp lực hơn, hay đàn ông thì chịu nhiều gánh nặng hơn phụ nữ. Ngay cả một đứa trẻ học giỏi nhất trường thì ở nó cũng có gì đó khiến người khác không hài lòng. Rõ ràng là người ta luôn nhìn vào khiếm khuyết hơn là nhìn vào những gì người khác đã làm được. Vì thế chúng ta luôn chịu một loại căng thẳng áp lực nào đó. Việc học Judo giúp các võ sinh có thể tạm quên những rắc rối, lo lắng ngoài thảm tập. Tập luyện Judo đòi hỏi phải tập trung hết sức, mất tập trung khi học võ thì vừa không hiệu quả vừa dễ bị chấn thương. Đã tập trung vào việc luyện tập kỹ thuật cho thật chuẩn xác, tập trung vào trận đấu và hòa đồng với tập thể rồi thì những vấn đề cá nhân có vẻ bớt nghiêm trọng hơn.

Cảm ơn Hồng Hạnh vì những chia sẻ vừa rồi. Chúc chị sức khỏe, may mắn, hạnh phúc và thành công!


Minh Phương