Cơ hội và thách thức trong nền kinh tế số của doanh nghiệp Việt



Cơ hội và thách thức trong nền kinh tế số của doanh nghiệp Việt

Vĩ Thanh 15:44 18/6/2019

Sáng 18/6, “Diễn đàn đổi mới và phát triển doanh nghiệp” do Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh tổ chức đã tạo không gian để các diễn giả đã đưa ra nhiều ý kiến đa chiều, thảo luận về tình hình phát triển doanh nghiệp tại Việt Nam.

Diễn đàn đổi mới và phát triển doanh nghiệp với sự tham gia của hơn 300 chuyên gia và các đại biểu

Phát biểu tại diễn đàn, ông Hồ Sỹ Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp cho biết: Trong giai đoạn 2000 - 2015, số doanh nghiệp đang hoạt động đã tăng hơn 13,3 lần. Đến năm 2018, tổng số doanh nghiệp đã đạt trên 700.000 doanh nghiệp, đóng góp lớn vào tăng trưởng GDP của cả nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả trong đổi mới và phát triển doanh nghiệp, phải thừa nhận rằng phát triển kinh tế tư nhân vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết. Hầu hết các doanh nghiệp trong nước còn có qui mô nhỏ, năng lực sản xuất, cạnh tranh trong môi trường toàn cầu còn hạn chế. 

Theo đó, ông Hùng đề xuất hai ưu tiên chính cần quan tâm vào thời điểm hiện tại là “Hoạt động cải cách chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp” và “phát triển doanh nghiệp trong nền kinh tế số”.

Hoạt động cải cách chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp

Theo ông Hùng, chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp cần phải được thực hiện mạnh mẽ hơn để trở thành động lực chính nhằm tăng năng suất lao động và tăng trưởng kinh tế. Điều này đòi hỏi phải tiếp tục nỗ lực để loại bỏ những trở ngại cho doanh nghiệp tư nhân và tăng cường môi trường pháp lý.

Song song với đó, cải cách doanh nghiệp nhà nước cần tập trung vào việc áp dụng thông lệ quốc tế tốt nhất trong quản trị doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy và tăng cường cổ phần hoá và thoái vốn. Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng cần chuyển từ số lượng sang chất lượng, tập trung vào đầu tư công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn, chú ý đến khai thác mối liên kết chặt chẽ hơn giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Điều này cũng sẽ giúp khu vực tư nhân trong nước tham gia hiệu quả vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Phát triển doanh nghiệp trong nền kinh tế số

Với dân số gần 100 triệu người (Tính đến tháng 10 năm 2018), trong đó có hơn 64 triệu người dùng internet, hơn 130 triệu thuê bao di động, hơn 3.000 doanh nghiệp (DN) đổi mới sáng tạo, nhiều DN thành công trong các ngành công nghệ thông tin, phần mềm, ứng dụng công nghệ số,... Việt Nam đang được đánh giá là một trong những quốc gia có tiềm năng lớn để phát triển nền kinh tế số.

Tuy nhiên, tỷ trọng của thương mại điện tử trong tổng doanh số thị trường bán lẻ của Việt Nam chỉ chiếm 4,6% trong năm 2018, một tỷ lệ rất nhỏ so với mức trung bình của khu vực châu Á - Thái Bình Dương là 14,5%.

Nền kinh tế số đang tạo ra hàng loạt cơ hội cũng như thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam

Bên cạnh những cơ hội trên, nền kinh tế số cũng tạo ra những thách thức không nhỏ với các doanh nghiệp Việt Nam. Đầu tiên là thách thức về thị trường do nhiều doanh nghiệp nước ngoài đã có mặt trong các ngành nghề của nền kinh tế Việt Nam. Tầm ảnh hưởng, sức mạnh và việc ứng dụng công nghệ số hóa của doanh nghiệp đến từ nước ngoài như Facebook, Google, Microsoft… trong xã hội hiện nay rất lớn. Nếu không thể nắm bắt được và hòa mình vào xu thế thời đại này, doanh nghiệp Việt Nam có khả năng thua cuộc trên chính sân nhà.

Ngoài ra, khả năng thích ứng với nền kinh tế của doanh nghiệp Việt Nam còn hạn chế, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khu vực doanh nghiệp này đang gặp khó khăn khi muốn mở rộng kinh doanh thông qua nền kinh tế số do những phiền toái, trở ngại về truy cập internet. Sự am hiểu về tính an toàn và bảo mật thông tin cá nhân, giải quyết các vấn đề tấn công qua mạng khi hệ thống hạ tầng kỹ thuật, trình độ công nghệ, kiến thức cơ bản về phát triển trực tuyến còn nhiều hạn chế… cũng là một rào cản lớn.

Thêm đó, các thiết bị công nghệ thông tin thường có chi phí rất đắt đỏ, dịch vụ kho vận yếu kém, chi phí bị đội lên cao so với nhiều nước trong khu vực cũng khiến nhiều doanh nghiệp “lực bất tòng tâm”. Hơn nữa, lòng tin của phần lớn người tiêu dùng đối với mua sắm trực tuyến ở nước ta vẫn chưa cao.

Trước những cơ hội và thách thức do nền kinh tế số mang lại, các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động đầu tư cải tiến công nghệ, nghiên cứu, học hỏi và ứng dụng những mô hình, phương thức kinh doanh mới, quyết “khai tử” những yếu tố lạc hậu, không còn phù hợp, ứng dụng cách thức mới để phát triển nhanh hơn.

Đồng thời, nghiên cứu một cách bài bản, nắm bắt nhu cầu của khách hàng để nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ. Khi đã có phương pháp chủ động tiếp cận nền kinh tế số, các doanh nghiệp với nhiều tiềm lực và lợi thế sẽ trở thành “đầu tàu” dẫn dắt công cuộc số hóa trong nền kinh tế quốc gia.

Năm 2018, cả nước có hơn 131 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký trên 1.478.101 tỷ đồng, tăng 3,5 % về số doanh nghiệp và 14,1% về số vốn đăng ký. Đây là năm thứ 4 số lượng doanh nghiệp thành lập mới và số vốn đăng ký đạt cao nhất trong lịch sử và cũng là tín hiệu cho thấy niềm tin ngày càng lớn của xã hội vào môi trường đầu tư kinh doanh.


Vĩ Thanh