Chụp ảnh gây… mất trí nhớ



Chụp ảnh gây… mất trí nhớ

Lục Kiếm 9:46 2/6/2018

Mẹo nóng cho kỳ nghỉ kè năm nay: Tắt máy ảnh đi, đừng chụp ảnh nữa.

Nghiên cứu của hai trường đại học California và Santa Cruz công bố trên Tạp chí Nghiên cứu Ứng dụng (Applied Research in Memory and Cognition) cung cấp những bằng chứng cho thấy khi chụp ảnh, những kỷ niệm trong tình huống sẽ phai nhạt nhanh chóng hơn khi không chụp lại. Có nghĩa là, quan điểm cho rằng con người sẽ tiết kiệm được bộ nhớ khi lưu trữ bằng album ảnh là sai lầm.

Đó là kết luận thú vị giữa thời đại bùng nổ smartphone với trọng tâm nhấn vào máy ảnh chất lượng cao và hàng chục triệu người đăng ảnh về cuộc sống của mình trên Instagram, Facebook, Snapchat cũng như mạng xã hội khác. Nếu mọi người đắm mình trong những khoảnh khắc “cúng” Facebook, Instagram thì điều đó nói gì về trải nghiệm sống thực tế của họ?

Năm 2014, Linda Henkel của đại học Fairfield đã tiến hành thử nghiệm khi đưa mọi người đi tham quan bảo tàng, nơi được chụp ảnh các hiện vật. Bà kết luận: Nếu những người tham gia chụp ảnh từng đối tượng, họ nhớ đến vật thể ít hơn so với lúc chỉ quan sát và không chụp ảnh.

Một giả thuyết cho rằng khi mọi người dừng lại chụp hình, họ tạm thời buông tha cảm nhận và ghi nhớ để xử lý việc chụp ảnh. Kết quả là, khi đó, bộ não của họ mã hóa sự vật, hiện tượng “nông” hơn.

Nghiên cứu của hai trường đại học California và Santa Cruz đào sâu hơn vấn đề này. Họ cho 42 sinh viên đại học đi qua ba kịch bản khác nhau khi nhìn vào tác phẩm nghệ thuật trên màn hình máy tính. Mỗi sinh viên được xem 15 bức tranh, cứ mỗi 5 bức là được xem trong hoàn cảnh khác nhau. Sau đó, họ thực hiện bài kiểm tra với 30 câu hỏi trắc nghiệm về các chi tiết hình ảnh của tác phẩm nghệ thuật. Kết quả là, khi không chụp ảnh, các sinh viên ghi điểm cao so với khi được cho chụp ảnh, và trong trường hợp sử dụng Snapchat thì cho điểm số tệ nhất.

Trong một thí nghiệm thứ hai với 51 sinh viên, các nhà nghiên cứu thay thế kịch bản khi cho chụp ảnh, nhìn ảnh trên màn hình một lúc, sau đó xóa nó. Điều này đã cho họ thêm thời gian để nghiên cứu tác phẩm, thay vì chỉ chụp ảnh và chuyển sang phần tiếp theo. Các nhà nghiên cứu cũng cho những người tham gia dành thêm nhiều thời gian hơn với các tác phẩm khi họ được yêu cầu chụp ảnh so với khi họ chỉ được quan sát mà không chụp ảnh.

Một lần nữa, sinh viên ghi điểm cao nhất vẫn là khi không chụp ảnh và chỉ đơn giản là thưởng thức nghệ thuật. Đứng thứ hai là sinh viên chụp ảnh. Và điểm số thấp nhất là những người chụp ảnh, kiểm tra chúng, và sau đó xóa chúng (mặc dù kết quả kiểm tra trong trường hợp này cao hơn trong trường hợp dùng Snapchat kể trên).

Các nhà nghiên cứu kết luận: Mặc dù vẫn còn cần nhiều thời gian để xem xét liệu kết quả này có khái quát với cả các loại điều kiện khác hay không, nhưng rõ ràng chụp ảnh có thể làm giảm khả năng ghi nhớ chi tiết của trải nghiệm được chụp lại.

Điều này có thể gợi ý cho những người chuẩn bị xách ba lô lên và đi: Đặt máy ảnh xuống và sống một chút - có thể bạn sẽ hấp thụ được nhiều trải nghiệm hơn.


Lục Kiếm