Chung cư Việt Nam: Bạn đã sẵn sàng bay lên?



Chung cư Việt Nam: Bạn đã sẵn sàng bay lên?

Quốc Đạt 22:59 5/2/2012

Về nguyên tắc của nghề báo, đặt câu hỏi cho tít bài là điều tối kị. Nhưng đối với vấn đề chung cư cao tầng cho thị dân Việt Nam, câu trả lời đã nằm ở tương lai, nên câu hỏi trong hiện tại vẫn còn giá trị. Và đây là câu hỏi tôi dành cho những người đang chuẩn bị hành trang rời khỏi mặt đất đô thị tìm chút không khí mát lành ở tầng 20 nào đó trong ước mơ: bay lên tầm cao mới.

Năm 2011, Bộ Xây dựng đưa ra một con số súc tích, các khu nhà chung cư được xây từ năm 2006 trở về trước đang xuống cấp đến mức được xếp vào nhóm nhà nguy hiểm cho 500.000 thị dân chỉ tại Hà Nội, Tp.HCM đang bám vào 6 triệu mét vuông mặt sàn trên cao. Nếu chú ý, các bạn sẽ thấy chữ “trở về trước” là một cụm từ nhiều thông tin nhất. Ở đây, ta có thể hiểu, nó bao gồm các nhà tập thể xập xệ có tuổi thọ trên 30 năm đang nghiêng như tháp Pisa tại Ngọc Khánh hoặc những nhà chung cư cao tầng mới có chừng 5 năm tuổi không thoát khỏi vòng tử thần.
 
Cũng trong tầm 5 năm trở lại đây, chuyện nhà chung cư mới xây vài năm đã có đường nước xuống cấp, sàn thạch cao đột ngột sập xuống, bình nóng lạnh rơi, vỡ bồn cầu, cầu thang máy đứt cáp và gần đây là một loạt các vụ cháy xảy ra khiến toàn xã hội… thở phào: thiệt hại không đáng kể, số người chết không nhiều so với các vụ cháy chung cư trên thế giới.
 
Chất lượng chung cư Việt Nam là một ẩn số
Những câu hỏi về chất lượng chung cư đã được chất vấn từ lâu. Và chúng ta hãy xem câu trả lời có đủ thỏa đáng.
 
Năm 2004, PGS.TS Trần Chủng - Cục trưởng Cục Giám định nhà nước về chất lượng công trình xây dựng (Bộ Xây dựng), cho biết: “hầu hết những khu chung cư bị xuống cấp đó là những khu tái định cư, không có chủ quản lý đích thực“. Như vậy, số phận của những thị dân có nhà năm trong vùng qui hoạch buộc phải chuyển đến nhà tái định cư là bi kịch. Ở những chung cư loại này, trung bình chỉ cần bước đến năm thứ 5 sử dụng, tất cả đều xuống cấp đồng loạt. Ở là một chuyện, còn an toàn thì cũng không có nhiều hi vọng. Không ai trông chờ vào các máy bơm phòng cháy chữa cháy (PCCC) khi hầu hết là hàng second-hand, hoạt động như thế nào, không ai biết. Chưa hết, việc tìm ra ai chịu trách nhiệm bảo hành chung cư khác nào tìm trẻ lạc khi công trình này đã được ban chuyền qua nhiều nhà thầu, và “nhà nước đã rút trách nhiệm ra khỏi các hoạt động xây dựng chung cư tái định cư để… tăng trách nhiệm cho các nhà thầu tư nhân”, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Tp. HCM Nguyễn Văn Hiệp trả lời báo Pháp luật Tp.HCM tháng 4/2011.
 
Việt Nam vẫn loay hoay tìm mô hình quản lý chung cư thích hợp
 
Còn chung cư cao cấp có thật cao cấp? Tháng 1/2011 Báo Đầu Tư đã làm bạn đọc Hà Nội “nản lòng” khi tìm được câu trả lời. Chất lượng chung cư là “sự nhập nhèm về chất lượng xây dựng, thiếu chuyên nghiệp trong quản lý dự án”. Người mua chung cư có lý do hoài nghi giữa phòng mẫu họ được xem với thực tế họ sẽ đón nhận trong căn hộ mới của mình, cụ thể như các căn hộ trong dự án Golden Westlake .
 
Hoặc như tổ hợp khách sạn chung cư cao cấp Keangnam có là “đỉnh cao” khi những người phải bỏ ra 3.000 đô la cho mỗi mét vuông sống vẫn phải tổ chức biểu tình bằng bếp lò để phản đối những lời hứa của nhà đầu tư vẫn chưa thành hiện thực.
 
Bay lên nào
Ước mơ được coi là có lý tưởng cho thế hệ 6x Việt Nam đang ở vào giai đoạn có thu nhập là trở thành anh hùng phi công Nguyễn Tuân, bay ra ngoài trái đất. Từ ước mơ đến hiện thực đơn giản là nhâm chi một chút rượu Brandy, nhìn xuống thành phố sáng đèn từ cửa sổ kính tầng 30, hưởng thụ cảm giác của người thành đạt. Nhưng ở Việt Nam, chất lượng chung cư chính là chất ammoniac đánh thức những cơn mê sảng này.
 
Ước mơ của những kiến trúc sư tương lai của ngành xây dựng Việt Nam là ghi lại dấu ấn của mình vào một tòa cao ốc. Hoặc nếu ai đó có khiếu đọc hẳn không bỏ qua cuốn Suối nguồn (The Fountainhead) của Ayn Rand – người đưa những kiến trúc sư đương đại đầu thế kỷ 20 vào văn học. Đây chính là thời kỳ con người thoát khỏi sức hút trái đất và bắt đầu sinh sống, yêu đương trên những tòa nhà cao ốc. Đây chính là thời kỳ những kiến trúc sư hiện thực hóa nghĩa đen của từ “đỉnh cao sự nghiệp” khi tạo ra một thực thể sống bằng bê- tông, sắt thép vươn lên bầu trời. Ở đây tài năng thiết kế - thi công đi cùng thành tựu của khoa học vật liệu xây dựng luôn được nằm trên nền tảng đạo đức nghề nghiệp đã được mã hóa bằng những con số kỹ thuật mang tên: tiêu chuẩn công trình. Quay trở lại Việt Nam, lợi thế của kẻ thửa hưởng công nghệ của người đi trước,  lại trở thành nỗi lo sợ của những người bước vào cầu thang máy đếm số tầng mình đang đi lên khi: chất lượng công trình vẫn là ẩn số.

Ước mơ trong một quốc gia thịnh vượng là có những nhà thầu trên tầm quốc tế, xây dựng được những sinh vật khí cao tầng, cương cứng đâm thủng bầu trời. Họ là những người hiểu nhất, những tòa nhà kia được sinh ra và già đi như thế nào. Họ cũng hiểu, biểu đồ xuống cấp của tỏa nhà cụp xuống chậm rãi bao nhiêu cũng đồng nghĩa với đường đi lên của một nền tảng phát triển bền vững vì con người.
 
Những ước mơ này, chính là nòng cốt, sức sống cho những tòa nhà chọc trời và không ai muốn nó trở thành ác mộng, cho dù ở dạng tiềm năng. Và đây là những thông tin giúp bạn nhìn vào ước mơ bay lên tại Việt Nam:
 
Hệ thống phòng cháy chữa cháy tại các nhà chung cư Việt Nam chỉ là hình thức. Xe chữa cháy của chúng ta chỉ dập lửa ở độ cao 53m. Nghĩa là, nếu cháy ở tầng 20 hãy cố chạy xuống tầng 17 nhanh nhất có thể. Chưa kể, tiêu chuẩn về hệ thống thống thông gió – hút khói, cửa thoát hiểm cũng chỉ là hình thức.
 
Khả năng chữa cháy của Việt Nam hiện nay chỉ đến tầng 17
 
Động đất thì sao. Chỉ có một số những công trình chung cư được thiết kế kháng chấn từ 2006 đến nay. Còn các công trình trước đó, Bộ Xây dựng cho biết, từ năm 1997 đến 2006, cũng chỉ có công trình quan trọng mới được thiết kế chống động đất.

Một loạt các tiêu chuẩn an toàn nếu đang nằm trong bản thiết kế ở dạng lý thuyết, được thi công theo lợi nhuận và được kiểm định bằng phong bao, ông Phạm Sỹ Liêm – Phó chủ tịch Tổng hội xây dựng Việt Nam trả lời báo Diễn đàn doanh nghiệp ngày 9/7/2011 rằng: “nguyên nhân do thiếu chế tài” là chính xác. Một sự trùng hợp thú vị nữa khi trang web Thế giới doanh nghiệp lấy ảnh minh họa bài viết phỏng vấn ông về chất lượng chung cư Việt Nam quá tệ hại là tòa nhà chung cư Nguyễn Chí Thanh – đã bùng cháy vào ngày 3/2/2012.
 
Vậy ra, cháy chung cư là hiểm họa được báo trước và không chỉ dừng lại ở Sự Cháy. Tại đây, không có những ước mơ bay lên cho mọi người mà là những lời sấm truyền mang đến một cơn ác mộng cho những người đang sống tại chung cư.
 
Cháy chung cư JSC Nhân Chính Thanh Xuân - 2 người chết (2010)
 
Cháy tòa nhà chung cư 21 tầng M3- M Nguyễn Chí Thanh
 

Quốc Đạt

Từ Khóa :