Chống bệnh tăng huyết áp – kẻ giết người thầm lặng

Chống bệnh tăng huyết áp – kẻ giết người thầm lặng

PV 8:0 9/8/2017

Mỗi năm trên thế giới có khoảng 17 triệu ca tử vong do bệnh tim mạch, trong đó có 9,4 triệu trường hợp (chiếm 55%) là do biến chứng của tăng huyết áp. Tổ chức Y tế thế giới WHO đã liệt kê bệnh tăng huyết áp là “kẻ giết người số 1” trong báo cáo sức khỏe thường niên năm 2002. Theo tiến sĩ, bác sĩ Đồng Văn Thành (bệnh viện Bạch Mai), chúng ta có thể dự phòng và ngăn chặn được bệnh tăng huyết áp.

33% số ca tử vong ở Việt Nam xuất phát từ tăng huyết áp

Bệnh tăng huyết áp ngày nay là một bệnh khá phổ biến trong cộng đồng. Ngày càng có nhiều bệnh nhân bị tăng huyết áp, tuổi mắc bệnh cũng dần trẻ hóa. WHO ước tính, năm 2000 toàn thế giới có 972 triệu người mắc bệnh tăng huyết áp và đến năm 2025, con số này có thể tăng lên thành 1,56 tỷ người.

Ở các nước đang phát triển trong khu vực châu Á, tỷ lệ người mắc tăng huyết áp cũng đang tăng nhanh chóng. Hiện nay tỉ lệ người lớn mắc tăng huyết áp ở Việt Nam chiếm 25,1%, nghĩa là cứ 4 người trưởng thành thì có 1 người mắc bệnh.

Tăng huyết áp cũng là nguyên nhân chính gây biến chứng tim mạch (tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, suy tim...), biến chứng não (tai biến mạch não, xuất huyết não, nhũn não, bệnh não do tăng huyết áp...), biến chứng thận (suy thận, tiểu ra protein...), biến chứng về mắt (có thể mù lòa), biến chứng về mạch ngoại vi (nguy hiểm nhất là biến chứng tách thành động mạch chủ có thể chết người).

Biến chứng về tim mạch từ tăng huyết áp gây tỷ lệ tử vong cao

Bệnh về tim mạch đang là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới. Hơn 55% các ca tử vong do tim mạch trên thế giới là biến chứng của bệnh tăng huyết áp. So với người có huyết áp ổn định, người bệnh tăng huyết áp gặp nguy cơ bị đột quỵ cao gấp 4 lần, nguy cơ nhồi máu cơ tim cao hơn 2 lần.

Tại Việt Nam, 33% trường hợp tử vong là do tăng huyết áp gây biến chứng. Điều đáng báo động là hầu hết người bị tăng huyết áp đều không có triệu chứng rõ, thậm chí không biết mình mắc bệnh. Theo điều tra của Viện Tim mạch Việt Nam, trong 12 triệu người bị tăng huyết áp hiện nay thì gần 60% trường hợp chưa được phát hiện, trên 80% trường hợp chưa được điều trị, gần 15% người biết mình bị bệnh nhưng không có 1 biện pháp điều trị nào.

Những biến chứng khác của bệnh tăng huyết áp còn có thể là bại liệt, tàn phế, mất sức lao động. Ngoài ra, bệnh nhan tăng huyết áp còn có nhiều rối loạn, bệnh tật đi kèm như: béo phì, hội chứng chuyển hóa, rối loạn lipid, đái tháo đường... làm cho việc khống chế huyết áp càng khó khăn.

90% bệnh nhân không có dấu hiệu cảnh báo trước

Tiến sĩ, bác sĩ Đồng Văn Thành (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, hơn 90% bệnh nhan tăng huyết áp không có các dấu hiệu cảnh báo trước. Nhiều người vẫn cho rằng nếu bị tăng huyết áp thì phải đau đầu, mặt đỏ bừng, béo... Tuy nhiên, đây là quan điểm hết sức sai lầm. Nhiều khi, triệu chứng đau đầu là dấu hiệu cho thấy bệnh tăng huyết áp đã biến chuyển nguy hiểm thành tai biến mạch máu não.

Ở người trưởng thành, các trường hợp bị tăng huyết áp đại đa số là nguyên phát (không có căn nguyên). Chỉ có tỉ lệ nhỏ (dưới 5%) là tăng huyết áp có căn nguyên (hậu quả của một số bệnh lý khác). Vì thế, bác sĩ Thành cho biết những dấu hiệu thể hiện bệnh tăng huyết áp không đặc hiệu và không có gì khác biệt so với người bình thường.

Bệnh có thể dự phòng và khống chế

Nhận thức chưa đúng về bệnh tăng huyết áp khiến bệnh thêm trầm trong do không có biện pháp can thiệp kịp thời

Nhận thức của người dân về nguy cơ mắc bệnh và thái độ coi thường bệnh tật, những quan niệm sai lầm là một trong số các nguyên nhân khiến bệnh tăng huyết áp diễn biến trầm trọng, gây hậu quả nặng nề có khả năng khống chế được.

Theo bác sĩ Thành, các nguy cơ thực tế mà người bệnh tăng huyết áp thường gặp là ước lượng không đầy đủ, thường bị bỏ sót các triệu chứng hoặc ước lượng dưới mức. Nhiều người còn coi thường bệnh hoặc cho rằng tăng huyết áp có thể chữa khỏi hoàn toàn. Bác sĩ khẳng định, điều trị tăng huyết áp là một hoạt động liên tục, kiên trì, lâu dài, có thể suốt cả đời. Do vậy, cần có sự nhận thức đầy đủ và tuân thủ điều trị từ phía người bệnh.

Đã có rất nhiều người chỉ biết mình bị bệnh tăng huyết áp hoặc hiểu rõ tầm quan trọng của khống chế tốt bệnh khi gặp các biến chứng của tăng huyết áp hoặc thấy các trường hợp tử vong.

Tồn tại “bộ ba nghịch lý” về bệnh tăng huyết áp là:

- Người bệnh thường không biết mình bị tăng huyết áp từ bao giờ dù bệnh rất dễ phát hiện (qua các thiết bị đo đơn giản để kiểm tra huyết áp).

- Số người được điều trị không nhiều dù tăng huyết áp là bệnh điều trị được.

- Tăng huyết áp là bệnh có thể khống chế được với mục tiêu mong muốn nhưng không nhiều người mắc bệnh đạt được mục tiêu điều trị.

Thay đổi lối sống để phòng bệnh

Chế độ ăn uống lành mạnh giúp phòng chống nhiều bệnh, trong đó có tăng huyết áp

Bản thân mỗi người đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn, chống lại “kẻ giết người thầm lặng” bằng cách tránh xa các yếu tố nguy cơ cao, là nguyên nhân dẫn tới tăng huyết áp: lười vận động, dinh dưỡng không hợp lý, sử dụng nhiều chất béo, ăn mặn, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia...

Bác sĩ Thành khẳng định, việc kiểm tra huyết áp thường xuyên, nhất là với những người có nguy cơ cao là hết sức cần thiết và quan trọng để phát hiện ra bệnh sớm và chữa trị kiịp thời.

Việc tôn trọng điều trị sẽ giảm được tình trạng bệnh, ngăn chặn đáng kể nguy cơ tử vong và tàn phế do các biến chứng của tăng huyết áp gây ra. Người bệnh cần dùng thuốc đều đặn và liên tục theo chỉ định của bác sĩ.

Những lời khuyên hữu ích của bác sĩ Đồng Văn Thành để phòng, chống bệnh tăng huyết áp là: Giảm cân nếu thừa cân; Không hút thuốc lá, thuốc lào; Ăn uống hợp lý, không ăn nhiều chất béo bão hòa; Không ăn mặn (giảm muối trong khẩu phần);  Tập thể dục đều đặn, Uống rượu bia có chừng mực (nếu đã có thói quen); Tránh căng thẳng, tự tạo cho mình cuộc sống hài hòa; Thường xuyên kiểm tra huyết áp theo khuyến cáo; Kiểm tra các nguy cơ khác: rối loạn đường máu, lipid máu...


PV

Tổng hợp