Chó là một người bạn hay chỉ... để ăn?



Chó là một người bạn hay chỉ... để ăn?

Lê Thành 18:7 22/6/2015

Với giới trẻ hiện nay, có khá nhiều quan niệm khác nhau của họ trong việc "ăn thịt chó". Người thì cho rằng: "yêu chó thì vẫn cứ yêu, ăn thì vẫn ăn" chả liên quan. Số khác thì quyết liệt hơn: "đã yêu là không ăn". Tuy nhiên phần nhiều người Trung Quốc và Việt Nam đều coi việc ăn thịt chó là... bình thường, nhưng đứng trước làn sóng phản đối mạnh mẽ, liệu thịt chó có bị cấm ăn trong tương lai?

CNN đã đăng tải một bài viết của tác giả Peter Li với nhan đề: “Are dogs friends or food? phân tích mọi khía cạnh của thói quen "ăn thịt chó" trong xã hội Trung Quốc để thấy rằng thế giới đang thay đổi khiến những "hủ tục" cần phải được mạnh mẽ loại bỏ, với điều kiện Chính phủ không "ỡm ờ" chẳng can thiệp mà cũng không lên tiếng ủng hộ.
 
Tại Trung Quốc, theo con số mà báo Reuter ước tính, mỗi năm có khoảng 10 triệu "chú cẩu" bị đem đi giết thịt. Thậm chí, người dân còn tự "sáng tạo" ra ngày Lễ hội thịt chó để có cớ đường hoàng "thịt" những người bạn bốn chân một cách ồ ạt, trong niềm "hân hoan" đón ngày hạ chí.
 
Năm nay, trước chiến dịch thu thập chó để giết thịt cho lễ hội tổ chức tại thành phố Ngọc Lâm, phía Nam Trung Quốc, một phụ nữ có tên là Yang Xiaoyun đã trả khoảng 7.000 nhân dân tệ (990 euro) vào hôm 20/6 để cứu 100 con chó đang sắp sửa bị giết mổ tại đây. Thông tin này đã được  một tờ báo đưa tin vào ngày chủ nhật 21/6.
 
Hình ảnh này cũng nhanh chóng được đăng trên mạng xã hội, cho thấy người phụ nữ chạc 65 tuổi này đã vượt quãng đường khoảng 2.000 km để đến thị trấn Ngọc Lâm, nơi những con chó đang bị nhốt trong lồngchờ bị giết. Sau khi mua lại số chó trên, người phụ nữ này dự tính sẽ đưa chúng về nhà mình ở tỉnh Thiên Tân, thủ phủ vùng đông bắc của Trung Quốc.
 
Lễ hội thịt chó không phải là truyền thống
 
Bất chấp diễn viên hài người Anh Ricky Gervais đã vận động chống lại lễ hội năm nay bằng cách đăng một loạt các tin nhắn trên Twitter với tiêu đề "Stop YuLin 2015", tuy nhiên chính quyền địa phương không ủng hộ cũng chẳng ngăn cấm mà chỉ tìm cách tách mình ra khỏi sự kiện này. Họ thông báo trên mạng thông tin của  thành phố cùng lúc với Twitter trên rằng "Cư dân Ngọc Lâm có thói quen tụ hội với nhau để ăn vải cùng thịt chó trong ngày Hạ chí, thành phố không bao giờ chính thức tổ chức một lễ hội thịt chónhư vậy trong khi vẫn lưu ý rằng thành phố Ngọc Lâm là một thành phố mở, thân thiện và văn minh".
 
Thành phố Ngọc Lâm, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc từ lâu đã được biết tới với “lễ hội thịt chó”, nơi mà có tới 10.000 con chó bị làm thịt và sau đó thành món khoái khẩu trên các bàn ăn. Tuy nhiên, lễ hội này được tổ chức tại tỉnh miền Nam Trung Hoa hóa ra lại không phải là một lễ hội truyền thống. Nó mới chỉ được bắt đầu vào năm 2009, khi người dân quyết định rằng họ sẽ làm một cái gì đó để ăn mừng ngày Hạ chí.
 
Thế nhưng việc ăn thịt chó lại chắc chắn là một thói quen truyền thống của người Trung Hoa. Nó đã có lịch sử từ lâu đời. Nếu nghiên cứu một chút về lịch sử Trung Quốc thì từ thời nhà Hán (năm 202 – 220), thịt chó được coi là một đặc sản. Tuy nhiên vào thời nhà Tùy và Đường (năm 581-907sau CN), thịt chó rơi vào thời kỳ thoái trào. Người dân cho rằng ăn thịt chó là bất lịch sự. Một số triều đại kế tiếp đã tiếp nối ý nghĩ từ thời này. Người ta dùng chó để giúp đỡ con người trong việc săn bắn, giữ nhà. Ngày nay, ở thế kỉ 21, việc ăn thịt chó hứng chịu những lời phê bình nặng nề tại Trung Quốc. Ba thập kỷ “mở cửa” đã khiến những quan niệm xưa cũ bị thay đổi, số lượng những người yêu động vật và phản đối ăn thịt chó đang ngày càng tăng. Số người sở hữu chó ở Trung Quốc hiện có thể lên tới con số 30 triệu người. Trong khi đó, số chó gấp hơn 4 lần con số đó, khoảng 130 triệu con. Tuy nhiên, chỉ có 27 triệu con là được nuôi ở các thành phố, số liệu được cung cấp bởi tổ chức nghiên cứu Euromonit.
 
Bản đồ thế giới ăn thịt chó
 
Làn sóng đô thị hóa rất nhanh ở Trung Quốc làm cho con người bận rộn hơn. Những người chuyển ra thành phố học tập và làm việc có xu hướng nuôi một con vật để làm bè bạn khi họ cảm thấy cô đơn ở xa gia đình. Thế hệ những người trẻ này coi chó và mèo như là những người bạn có khả năng suy nghĩ và có cảm xúc như là những người bạn thật sự, không phải thức ăn.
 
“Ngành công nghiệp thịt chó” ở Trung Quốc đang bị thất thế. Ngày càng nhiều những nhà hoạt động xã hội phơi bày sự tàn ác của việc giết chó. Tại tỉnh Quảng Châu, một tỉnh nổi tiếng với việc ăn thịt chó, mèo và động vật hoang dã, một nhà hàng lớn với 51 năm hoạt động vừa bị đóng cửa. Tuy nhiên vẫn còn tới 8,2% số chó nuôi ra bị làm thịt.
 
Lý do người dân nuôi chó ở Trung hoa
 
Nguy cơ bệnh dại
 
Đây là một nguy cơ có thực và rất nguy hiểm cho sức khỏe con người, nó đang trở thành một luận điểm cực kỳ mạnh mẽ gây sức ép lên các nhà chức trách Trung Quốc hiện vẫn bảo thủ về việc ăn thịt chó.
 
Theo Bộ Y tế Trung Quốc, ngay tại tỉnh Quảng Tây, nơi mà lễ hội thịt chó Ngọc Lâm được tổ chức, số ca bệnh dại là cao nhất toàn quốc. Chẳng cần một nghiên cứu sâu xa thì người ta cũng biết được nguyên nhân đến từ đâu. Tuy rằng bản thân việc ăn thịt chó không gây ra bệnh dại, nhưng việc vận chuyển, giết thịt những con chó và bị chúng cắn mới là nguyên nhân. Hầu như tất cả những con chó phục vụ cho những bữa ăn đều không được tiêm vaccine, bởi không ai thừa hơi đi làm việc đó. Hơn nữa, khi những con chó này được vận chuyển từ nghìn dặm tới Ngọc Lâm, không ai biết sẽ có những chuyện gì xảy ra cho những người trực tiếp nhúng tay vào quy trình giết mổ.
 
Chó bị nhồi nhét vào những chiếc lồng chật hẹp, bị bỏ đói và khát nhiều ngày trong những hành trình dài. Khi tới được địa chỉ cần tới, hầu hết chúng bị suy dinh dưỡng và kiệt sức. Một số bị ngộ độc do trước đó bị đánh bả để bắt trộm hoặc đã chết.
 
Vấn đề vệ sinh thực phẩm và đạo đức
 
Không chỉ là vấn đề ngược đãi động vật, thịt chó còn dấy lên lo ngại về vệ sinh an toàn thực phẩm. Theo luật pháp Trung Quốc, việc giết thịt động vật từ những nguồn không rõ ràng hoặc động vật bị bệnh bị nghiêm cấm. Tuy nhiên, dường như ở những thiên đường thịt chó đó chẳng ai thèm quan tâm. Những người buôn bán không quan tâm đã đành, các thực khách cũng bỏ qua. Ở một nơi mà chó bị giết công khai tại các chợ, trên đường phố, thậm chí ngay cạnh trường tiểu học, thì nhất định rằng máu và tội ác từ những kẻ vô tâm sẽ làm vấy bẩn tâm hồn của những đứa trẻ và làm nhận thức của con người dường như bị méo mó dần.
 
Bên cạnh đó, tội ăn trộm chó hoành hành cũng là một vấn nạn. Ở bất cứ đâu, những người chủ bị mất trộm chó cũng luôn giận dữ sung thiên sẵn sàng ăn tươi nuốt sống những kẻ trộm chó của mình. Khi đó, họ sẽ trút mọi thứ lên người bị cho là thủ phạm những gì chúng đã làm với những chú chó cưng của họ. Tại Việt Nam, không hiếm những vụ việc cả làng bắt trói, đánh và đốt xe những tên trộm chó, thậm chí không cho lực lượng chức năng vào giải vây cho những tên trộm này.
 
Tình hình liệu có thay đổi?
 
Khi được hỏi về việc liệu những người buôn bán chó để ăn thịt có muốn con em họ đi theo con đường này không, tất cả đều có cùng câu trả lời là không. Họ chia sẻ rằng họ cảm thấy xấu hổ khi đứa con mình hỏi rằng tại sao bố lại làm việc này trong khi còn bao nhiêu công việc tốt ngoài kia?
 
Lễ hội một khi đã thành truyền thống như ở Ngọc Lâm nếu chỉ trông chờ vào sự ra tay của vài người có thiện tâm như bà Yang Xiaoyun hay những tổ chức bảo vệ động vật, dù họ có mặt ở nhiều nơi trên thế giới cũng chẳng ngăn xuể. E rằng việc coi chó như là một loại "thức ăn" cho người một trăm năm nữa cũng vẫn tồn tại.
 
Cũng đã có sự thay đổi, mặc dù chưa hiển hiện, nhưng nó đang ngầm diễn ra. Văn hóa là thứ có thể thay đổi được, nhưng cần phải có thời gian hoặc những "cú hích" thật lớn, vì vậy, việc dẹp bỏ chuyện ăn thịt chó vẫn khó có thể xảy ra trong tương lai gần.
 
Tại Việt Nam, rất may là trong hơn 8.000 lễ hội hằng năm không có một lễ hội nào tương tự như thế. Nhưng dư luận cũng như bút chiến cũng đã nổ ra xung quanh vấn đề liệu có nên cổ suý cho truyền thống ăn thịt chó hay không. Cho đến nay vẫn tồn tại hai luồng tư tưởng ngang nhau. Tuy nhiên có một thực tế là những khu phố treo chi chít các biển quảng cáo về đặc sản cầy tơ 7 món nay cũng đã ít đi nhiều. Chỉ có một điều, không biết từ bao giờ người Việt có quan niệm rằng khi bị “xui xẻo” thì cần ăn thịt chó để “giải đen” đối với những cánh làmăn, kinh doanh. Vận đen thì thời điểm nào cũng xuất hiện nên không biết đến khi nào món khoái khẩu này mới bỏ được?
 
 

Lê Thành

Từ Khóa :