Chia sẻ ảnh động vật dễ thương thực chất là hại chúng



Chia sẻ ảnh động vật dễ thương thực chất là hại chúng

Lục Kiếm 5:0 23/1/2020

Một nhà quan sát cho biết: Những bức ảnh trực tuyến chia sẻ hình ảnh của tinh tinh, voi và các loài động vật khác đang đe dọa bảo tồn và phúc lợi của chúng.

Tinh tinh buộc phải tương tác với con người có thể bị căng thẳng và các vấn đề sức khỏe khác. (Ảnh: EPA)

Tinh tinh Limbani có khoảng 650.000 người theo dõi Instagram. Trong những tháng gần đây, tài khoản này đã đăng tải những bức ảnh và video lan truyền về một con tinh tinh con bị nuôi nhốt đang chơi guitar, nhảy trên tấm bạt lò xo và mặc trang phục chuối khổng lồ.

Người hâm mộ cũng được cung cấp các cuộc gặp gỡ ngoài đời thực với con tinh tinh ở Miami, với chi phí 700 USD cho mỗi buổi gặp 10 phút.

Các chuyên gia, bao gồm cả nhà nguyên thủy học nổi tiếng TS. Jane Goodall, đã đưa ra quan ngại về việc chăm sóc Limbani. Họ đặt câu hỏi tại sao nó không được ở cùng những con tinh tinh khác và nói rằng việc tiếp xúc với con người có thể gây ra căng thẳng và các vấn đề sức khỏe khác.

Vì vậy, trước khi nhấp chuột hay chia sẻ nội dung về động vật hoang dã trên mạng Internet, bạn nên cân nhắc xem điều đó có thể ảnh hưởng đến việc bảo tồn động vật và phúc lợi của chúng như thế nào.

Giá của bức ảnh

Một con tinh tinh nhỏ trông khá thư thái. (Ảnh: Giải thưởng nhiếp ảnh động vật hoang dã hài 2019/Tom Mangelsen)

Tinh tinh thường xuất hiện trên các tấm thiệp, quảng cáo, phim ảnh, truyền hình và Internet. Chúng thường mặc quần áo, trong tư thế và hành động như con người.

Những con vật biểu diễn này thường bị tách khỏi mẹ khi còn nhỏ, được huấn luyện một cách có kỷ luật và có thể sẽ nghỉ hưu ở một điểm tham quan ven đường hay cơ sở chăn nuôi lỏng lẻo nào đó.

Chẳng hạn, con tinh tinh đã xuất hiện cùng Leonardo DiCaprio trong The Wolf of Wall Street (Sói già Phố Wall) đã bị giữ trong một sở thú, bị buộc dây quanh cổ và buộc phải thực hiện các trò xiếc.

Động vật linh trưởng là loài có xã hội phức tạp, chấn thương mà chúng phải chịu đựng khi buộc phải thực hiện hành động nào đó là rất rõ ràng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng những con tinh tinh “năng động” mà chúng ta tưởng là hạnh phúc thực chất là dấu hiệu của sự sợ hãi hoặc khuất phục.

Nhưng không chỉ có loài linh trưởng mới đau khổ.

Đầu năm nay, gã khổng lồ ngân hàng Mỹ JPMorgan Chase đã đình chỉ một chiến dịch quảng cáo có hình những con voi bị giam cầm. Động thái này được đưa ra sau khi các nhà bảo tồn lên tiếng chỉ trích rằng voi thường bị huấn luyện bằng các phương pháp khắc nghiệt và tàn nhẫn để thực hiện các hành vi không tự nhiên và tương tác trực tiếp với con người.

Nguy cơ bị tuyệt chủng

Những con voi bị giam cầm được huấn luyện biểu diễn ở Sri Lanka. (Ảnh: EPA)

Hình ảnh của động vật hoang dã trong tư thế giống như con người hay trong môi trường có thể làm lệch nhận thức của công chúng về tình trạng của chúng trong tự nhiên.

Chẳng hạn, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế phân loại tinh tinh là có nguy cơ tuyệt chủng. Trong thế kỷ trước, số lượng của chúng đã giảm từ khoảng 1-2 triệu xuống chỉ còn chừng 350.000.

Tuy nhiên, nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự phổ biến của tinh tinh trong truyền thông và giải trí có thể khiến người xem tin rằng dân số hoang dã đang phát triển mạnh. Điều này làm suy yếu nhu cầu và các hoạt động bảo tồn cấp bách.

Một  bài báo năm 2008 đăng trên tờ Science đã cung cấp thông tin về những phát hiện của hai cuộc khảo sát mà những người tham gia được yêu cầu xác định loài nào trong số 3 loài vượn lớn đang có nguy cơ tuyệt chủng.

Lần đầu tiên, 66% số người được hỏi nghĩ rằng tinh tinh đang bị đe dọa (so với 95% đối với khỉ đột và 91% đối với đươi ươi). Lần thứ hai, 72% tin rằng tinh tinh bị đe dọa (so với 94% đối với khỉ đột và 92% đối với đười ươi).

Những người tham gia trong cả hai nghiên cứu cho biết sự phổ biến của tinh tinh trong truyền hình, quảng cáo và phim ảnh có nghĩa là chúng không gặp nguy hiểm trong tự nhiên.

Những loài động vật kỳ lạ

Rái cá bị rao bán thông qua Instagram ở Indonesia. (Ảnh: The Conversation)

Hình ảnh của động vật gần gũi với con người cũng ảnh hưởng đến sự mong muốn nuôi thú cưng các loài kỳ lạ. Những hình ảnh như vậy bao gồm những bức ảnh tự  nhiên của động vật hoang dã được chia sẻ trên mạng xã hội bởi khách du lịch, người sưu tầm thú cưng và người nổi tiếng.

Nhu cầu về vật nuôi kỳ lạ thúc đẩy buôn bán động vật sống bất hợp pháp.

Nhật Bản đã xuất hiện nhu cầu chưa từng có đối với rái cá, nhiều khả năng là do hình ảnh của chúng xuất hiện nhan nhản trên mạng xã hội và truyền thông. Việc buôn bán làm thú cưng được xác định là mối đe dọa cấp bách đối với sự sống còn của rái cá.

Mạng xã hội cung cấp khả năng kết nối dễ dàng giữa những kẻ buôn bán động vật và người mua chúng. Trong hơn 6 tuần vào năm 2017 ở Pháp, Đức, Nga và Anh, Quỹ Bảo vệ Động vật Quốc tế đã xác định hơn 11.000 mẫu động vật hoang dã được bảo vệ bị bán thông qua hơn 5.000 quảng cáo và bài đăng. Chúng bao gồm rái cá, rùa, vẹt, cú, linh trưởng và loài mèo lớn.

Facebook cũng bị cáo buộc trục lợi từ quảng cáo trái phép của các trang bán động vật và bộ phận của chúng, như ngà voi, sừng tê giác, răng hổ.

Tiến triển chậm

Ponso, con tinh tinh duy nhất còn sót lại của một đàn 20 con, ngồi trong một cái cây trên đảo Tinh Tinh ở Bờ Biển Ngà, nơi dân số loài tinh tinh đã giảm 90% chỉ sau hai thập kỷ. (Ảnh: AFP)

Những người khổng lồ mạng xã hội đã có một số động thái để nhận diện nội dung động vật hoang dã tai hại.

Facebook và Instagram là đối tác của Liên minh Kết thúc Buôn bán Động vật hoang dã Trực tuyến nhằm giảm 80% hoạt động buôn bán động vật hoang dã trực tuyến vào năm 2020. Cả hai mạng xã hội cũng cấm bán động vật hoang dã vào năm 2017, tuy nhiên kiểm soát không tốt và quảng cáo vẫn tồn tại.

Năm 2017, Instagram khuyến khích người dùng không gây hại cho thực vật hoặc động vật trong khi cố gắng kiếm cho kỳ được một bức ảnh selfie “để đời”, xem xét việc lạm dụng động vật tiềm ẩn đằng sau việc chụp ảnh với động vật.

Nhưng những biện pháp này không đủ chủ động và không hiệu quả.

Người ta kỳ vọng sẽ thay đổi được điều này khi các nhà nghiên cứu và mạng xã hội đang hợp tác để phát triển trí thông minh nhân tạo (AI) giúp điều tra buôn bán động vật hoang dã và công nghệ nhận dạng khuôn mặt đang được sử dụng để theo dõi động vật. Nhưng trên hết, người dùng mạng xã hội mới là chìa khóa trong việc thúc đẩy sự tôn trọng và an toàn cho động vật.


Lục Kiếm

Theo The Conversation