”Cháy nhà” mà vẫn không ra “mặt chuột”



”Cháy nhà” mà vẫn không ra “mặt chuột”

Quang Minh 22:18 2/4/2018

Sau vụ cháy chungcư Carina, dân chung cư giờ lo ngáy ngáy, có người thậm chí còn “liều mình” hút thử thuốc ngoài hành lang để xem hệ thống PCCC có hoạt động không và… thật đáng sợ, nó im lìm cả chuông lẫn nước cứ như thể không phải chuyện của mình.

Vụ cháy chung cư Carina (TP. HCM) rạng sáng ngày 23/3 vừa qua không chỉ đau lòng khi làm thiệt mạng 13 người mà còn vì nếu công tác bảo vệ của bộ phận quản lý, khai thác tòa nhà được thực hiện chu đáo thì đám cháy đã bị dập tắt ngay từ lúc đầu chỉ bằng một bình cứu hỏa – theo đánh giá của lãnh đạo cơ quan cảnh sát điều tra TP.HCM.

Nỗi đau xót cũng lớn hơn vì kể cả khi đám cháy bùng phát thì đáng lẽ con số thiệt mạng không lớn đến thế nếu chủ đầu tư cùng chính cư dân của chung cư không vô hiệu hệ thống thoát nạn và mọi người được trang bị đủ kỹ năng đối phó với hỏa hoạn (thực tế điều tra khám nghiệm hiện trường của cơ quan cảnh sát cho thấy các cửa thoát hiểm đều mở tạo ra con đường cho khói lùa vào các căn hộ, hệ thống báo cháy tự động không phát tín hiệu cảnh báo âm thanh, bơm nước dành cho phòng hỏa không hoạt động, và phần lớn nạn nhân chết vì ngạt khói do chạy vào những khu vực nguy hiểm đến tính mạng nhất trong trường hợp hỏa hoạn).

Tai nạn thương tâm ở chung cư Carina đã làm gióng lên hồi chuông báo động về công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC), đặc biệt đối với hai đô thị lớn là Hà Nội và TP. HCM, nơi tập trung những nhà cao tầng và chung cư nhiều nhất nước. Ấy là nói một cách văn hoa, chỉ có điều nếu dùng công cụ tra cứu trên mạng, rất dễ tìm thấy thông tin rằng từ hàng chục năm nay, năm nào chúng ta cũng “gióng chuông” nhưng năm nào cũng xảy ra những vụ hỏa hoạn lớn gây hậu quả nghiêm trọng. Thống kê 3 năm gần đây cho biết năm 2015, cả nước xảy ra 2.792 vụ cháy làm chết 62 người, năm 2016 có 3.006 vụ cháy làm chết 98 người, còn chỉ trong 9 tháng đầu năm 2017 đã xảy ra hơn 3.000 vụ cháy, làm chết 75 người. Điểm đáng chú ý là các vụ cháy lớn đều diễn ra với cùng một tình trạng như ở chung cư Carina: không có hoặc thiếu thiết bị, dụng cụ cứu hỏa tại chỗ, hệ thống thoát nạn không hoạt động trong khi người dân hầu như không nắm được kỹ năng thoát hiểm nếu xảy ra hỏa hoạn. Nói cách khác, dù “chuông báo động” về hỏa hoạn được gióng lên trên toàn quốc hay nằm im thin thít không kêu ở các hệ thống báo cháy tự động như tại chung cư Carina và vô số chung cư khác, thì số vụ hỏa hoạn và nạn nhân vẫn đang trên đà tăng lên theo từng năm. Đó là tình trạng khó mà chấp nhận được.

Theo giấy tờ, chung cư Carina được chứng nhận đạt chuẩn về PCCC, thế nhưng từ khi đưa vào sử dụng (năm 2012) đến nay, chung cư này đã được cảnh sát PCCC kiểm tra 22 lần, trong đó có 4 lần phải lập biên bản xử lý vi phạm với 7 lỗi về hệ thống phòng cháy và hệ thống thoát nạn. Ở đợt kiểm tra gần nhất vào cuối năm 2017, đoàn kiểm tra phát hiện lập biên bản về việc hai máy bơm của chung cư Carina không hoạt động. Thế nhưng rõ ràng là khi đám cháy xảy ra, người ta mới thấy không hề có lỗi nào về PCCC của chung cư Carina được khắc phục. Và bởi ngay từ khi nghiệm thu đưa vào sử dụng, các cơ quan chuyên ngành đã dễ dãi chứng nhận cho chung cư Carina đạt chuẩn PCCC nên biến cổ về hỏa hoạn ở đây sẽ không thể tránh khỏi, chỉ là vấn đề thời gian mà thôi.

Trong những ngày qua, việc kiểm tra PCCC ở các chung cư tại Hà Nội và TP. HCM diễn ra rầm rộ, dĩ nhiên là do “hồi chuông cảnh báo” từ thảm họa Carina. Về căn bản thì việc thanh kiểm tra PCCC không bao giờ là thừa, bất kể đã xảy ra hỏa hoạn hay chưa. Có điều nếu để ý kỹ thì dường như các cơ quan chức năng mới chỉ chú trọng đến “bề nổi”, theo đó tổ chức các đoàn kiểm tra PCCC đến các khu dân cư dưới sự chứng kiến của đại diện  những người đang sống ở khu vực đó để... viết nhận xét, ghi biên bản làm yên lòng dân rồi sau đó về làm báo cáo, thông tin đến giới truyền thông, còn tính mạng của người dân đang sống tại các khu dân cư ấy vẫn ở tình trạng “chỉ mành treo chuông” nếu khu dân cư có vấn đề về PCCC.

Đơn cử như cơ quan cảnh sát PCCC TP. HCM cho biết hiện tại còn 7 chung cư đã đưa dân vào ở nhưng chưa đảm bảo hoạt động PCCC. Dù vậy, cơ quan này chưa thể công bố danh tính của 7 chung cư nói trên vì lý do “có thể gây hoang mang cho cư dân và tác động tiêu cực đến đời sống xã hội” (?!). Với tư duy như thế, người dân đến cơ hội tự cứu mình cũng không thể có và chẳng rõ cơ quan chức năng sẽ phát biểu ra sao nếu lỡ một trong những chung cư ấy xảy ra hỏa hoạn trong thời gian chưa được nhà chức trách công bố về việc chưa đạt chuẩn PCCC, còn người dân thì vẫn cứ tin tưởng rằng mình đang sống ở một nơi an toàn.

Ở Hà Nội, các cơ quan chức năng còn có giải pháp... kinh dị hơn khi gửi văn bản cho Bộ Xây dựng, Bộ Công an đề nghị giảm bớt một số yêu cầu quy chuẩn đối với 17 chung cư vi phạm PCCC (!). Lý do của đề nghị kỳ quái này là do các chung cư nói trên đã đưa vào sử dụng nhưng không có khả năng khắc phục theo yêu cầu của quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC hiện hành, như thiếu lối thoát nạn, không có hệ thống hút khói, không có hệ thống tăng áp cho buồng thang bộ... Đây là những hệ thống mà lẽ ra nếu không có trong thiết kế hoặc không đạt yêu cầu khi nghiệm thu thì tòa nhà đã không được phép đưa vào sử dụng. Việc đề nghị giảm chuẩn PCCC cho tòa nhà đông người theo kiểu “gọt chân cho vừa giày” cho thấy các cơ quan chức năng tại Hà Nội quả là liều, “chưa thấy quan tài chưa đổ lệ” và hiển nhiên là tính mạng của người dân sống tại các khu chung cư không hề được quan tâm đúng mức.

Quản lý PCCC là công việc vô cùng quan trọng vì liên quan trực tiếp đến sinh mạng của con người nên không được phép làm qua loa đại khái, làm lấy số lượng để báo cáo thành tích. Những gì đang diễn ra sau thảm họa cháy chung cư Carina đã bộc lộ công tác PCCC ở hai thành phố lớn nhất là Hà Nội và TP. HCM thực sự có vấn đề cần phải khắc phục một cách nghiêm túc. Để đến lúc sự đã rồi, có muốn rút kinh nghiệm thì sinh mạng và tài sản của người dân cũng đã mất mát làm sao mà bù đắp nổi. Đó là chưa kể, người dân sống tại chung cư giờ đang “sống trong sợ hãi” chẳng biết khi nào Bà Hỏa rờ đến mình. Mọi người truyền nhau đi mua bình cứu hỏa, mặt nạ phòng độc hoặc dây chống cháy… nhưng cháy lớn xảy ra thì những giải pháp ấy chỉ là “cò con”. Các cụ bảo “cháy nhà mới ra mặt chuột”, có điều “mặt chuột” chỉ ra được rồi nhưng người ta vẫn ngoảnh mặt làm ngơ.


Quang Minh

Từ Khóa :