Cấy ghép chip DBS lên não giúp cai nghiện ma túy?



Cấy ghép chip DBS lên não giúp cai nghiện ma túy?

Phương Linh 10:0 19/5/2019

DBS (deep brain Stimulation) – kích thích não sâu là công nghệ thử nghiệm bằng việc cấy một thiết bị giống như máy điều hòa nhịp tim vào não bệnh nhân để truyền xung điện, khiến cho các cú sốc điện nhỏ tới các khu vực mục tiêu. Đây là một chủ đề tranh luận sôi nổi trong lĩnh vực y học những năm gần đây. DBS là quy trình đầy tính rủi ro, nhưng hiệu quả của nó lên sức khỏe người bệnh vẫn chưa được tìm hiểu rõ.

Tuy nhiên, nhiều người trong giới y học tin rằng đây cũng là cách làm giảm bớt các triệu chứng trầm cảm, giúp điều trị bệnh Alzheimer, thậm chí có thể giúp cai nghiện ma túy.

Tiến sĩ Ashesh Mehta, giám đốc phẫu thuật động kinh tại trung tâm động kinh toàn diện Northwell Health tại Great Neck, New York cho biết: Về mặt lý thuyết, với những bệnh nhân nghiện ma túy, dòng điện sẽ nhắm vào vùng não kiểm soát cảm giác thèm thuốc, do đó làm giảm nhu cầu về thuốc.

DBS đã được chấp nhận tại Hoa kỳ trong việc điều trị các rối loạn thần kinh như động kinh, Parkinson. Tuy nhiên, sử dụng DBS để điều trị nghiện ma túy vẫn gây tranh cãi. Mặc dù các nghiên cứu trên động vật cho thấy kết quả đầy hứa hẹn, các nhà phê bình công nghệ DBS vẫn không muốn ủng hộ dự án này trong việc thí nghiệm lên đối tượng là con người. Họ cho rằng việc điều trị không giải quyết được sự tác động qua lại giữa các yếu tố sinh học, xã hội, tâm lý, một trong những nguyên nhân tạo nên hành vi gây nghiện.

Tuy nhiên, cách tiếp cận này đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia Hoa Kỳ, những người đang tuyệt vọng tìm kiếm phương pháp điều trị mới và có hiệu quả trong việc cai nghiện mà túy mà nhiều phương pháp trước đó đã thất bại.  Theo số liệu của National Institute on Drug Abuse, hơn 70.000 người Mỹ đã chết vì sử dụng ma túy quá liều trong năm 2017, con số này tăng gấp đôi so với khoảng thời gian 10 năm trước đó, năm 2007.

Theo dữ liệu của viện y tế quốc gia Hoa Kỳ, trên thế giới, hiện có 8 thử nghiệm lâm sàng đăng kí sử dụng chip DBS cho bệnh nhân nghiện ma túy, trong đó có sáu trường hợp ở Trung Quốc, một trường hợp ở Pháp và một trường hợp ở Đức.

Theo Associated Press, một bệnh nhân Trung Quốc tại bệnh viện Thượng Hải, châu Á đã được gắn con chip DBS trong não để điều trị chứng nghiện methamphetamine (ma túy đá, hàng đá, hoặc tên gọi chung cho các loại ma túy tổng hợp).


Đây là người đàn ông (đã được giấu tên) tham gia vào một trong những thử nghiệm lâm sàng đầu tiên trên thế giới sử dụng công nghệ kích thích não sâu (DBS) để điều trị ma túy. Thật ngạc nhiên, con chip này mang tới những hiệu ứng tích cực đáng kinh ngạc đối với bệnh nhân.

Bệnh nhân này đã chia sẻ với Associated Press: Con chip này thật kì diệu. Nó điều chỉnh cho bạn vui, và thế là bạn vui. Nó làm bạn lo lắng, và thế là bạn cũng sẽ lo lắng. Con chip kiểm soát những cảm xúc trong bạn. Hạnh phúc, giận dữ, đau buồn, vui thích đều do con chíp tạo nên.

Người bệnh nhớ lại: Âm thanh giống như mũi khoan từ bác sĩ trong nỗ lực đưa con chíp vào não  khiến tôi run sợ. Nhưng tôi tin và hy vọng công nghệ có khả năng thần kì dập tắt cơn nghiện của mình.

Theo  Associated Press, các nghiên cứu khác ở Trung Quốc mang đến những kết quả khác nhau trong các trường hợp điều trị bệnh nhân nghiện ma túy bằng chip DBS. Tại Hoa Kỳ, ít nhất có hai nghiên cứu cố gắng điều trị chứng nghiện rượu bằng DBS đã bị hủy bỏ vì họ không thực sự đảm bảo liệu việc cấy DBS vào não bệnh nhân có tránh được toàn bộ rủi ro hay không.

Những rủi ro

Ý tưởng sử dụng DBS trong việc điều trị nghiện ma túy đã gây ra nhiều lo ngại trong cộng đồng y tế toàn cầu, liên quan đến xuất huyết não, co giật, nhiễm trùng hoặc thay đổi tính cách.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng mối quan hệ chính giữa công nghệ, kĩ thuật và nghiện ma túy chưa được biết tới nhiều. Chúng ta cần nghiên cứu nhiều hơn nữa về vấn đề này. Các nghiên cứu trên động vật đã cho thấy một số dấu hiệu hiệu quả của việc cấy chip DBS vào não, nhưng chưa thể có kết luận tuyệt đối.

Ông Keith Adrian Carter, trưởng khoa khoa học thần kinh đại học Monash tại Melbourne, chia sẻ với Associated Press: Thật tuyệt vời nếu chúng ta có khả năng “bật công tắc” cho các vấn đề sức khỏe. Nhưng cấy chip DBS trong não người để điều trị nghiện ma túy vẫn khá huyền ảo trong giai đoạn này”.

Tiến sĩ Ashesh Mehta lạc quan hơn: “Bất kỳ cuộc phẫu thuật nào cũng có rủi ro và DBS với người nghiện ma túy cũng không ngoại lệ. Những rủi ro bao gồm chảy máu, đột quỵ, nhiễm trùng. Tuy nhiên, với những người trẻ và có sức khỏe tốt, nguy cơ rủi ro tổng thể sẽ thấp hơn”.

Cho tới giờ, những lý do về đạo đức, xã hội, khoa học phức tạp khiến các thí nghiệm tương tự với DBS khó đẩy mạnh ở Hoa Kỳ. Các nhà khoa học châu Âu đã đấu tranh để tuyển dụng bệnh nhân cho những thử nghiệm DBS của họ.

Tại Trung Quốc, trong 8 người được thử nghiệm phương pháp DBS để cai nghiện, có 5 bệnh nhân đã tạm dứt nghiện thành công trong khoảng thời gian hai năm kể từ khi phẫu thuật.

Phía Hoa Kỳ cũng đang dự tính tiếp tục thử nghiệm cấy DBS vào não người nghiện từ tháng 6 tới. Chúng ta cần chờ đợi thêm nhiều kết quả từ nhiều cuộc thử nghiệm khác trong tương lai không xa.


Phương Linh