Căng thẳng thương mại Mỹ -Trung có thể đẩy ngành vận tải đường biển đến tình trạng xấu



Căng thẳng thương mại Mỹ -Trung có thể đẩy ngành vận tải đường biển đến tình trạng xấu

Thanh Lam 16:40 11/7/2018

Là một ngành công nghiệp thường xuyên phải đối mặt với giá nhiên liệu luôn biến động, giá cước vận tải cao, sắp tới ngành vận chuyển đường biển-một mắt xích quan trọng của dịch vụ logistic toàn cầu lại phải đối mặt với những vấn đề mới từ cuộc chiến thuế quan Mỹ-Trung Quốc đem lại.

Cuộc “chiến tranh thương mại” giữa Mỹ, Trung Quốc và châu Âu đang khiến cho các vấn đề ngành vận tải biển toàn cầu phải đối mặt thêm nặng nề, ngành mà vốn dĩ trong năm nay đang phải vật lộn với việc giá nhiên liệu tăng cao. Mặc dù xu thế sát nhập khiến cho thị trường bị chi phối bởi một số ít các tập đoàn lớn, các công ty gần đây đã công bố lợi nhuận giảm và phải hủy một số chuyến tàu và loại bỏ kế hoạch IPO.

Vòng tăng thuế đầu tiên hôm 6/7/2018 ảnh hưởng trực tiếp đến trị giá 34 tỷ USD các mặt hàng của Trung Quốc tới Mỹ. Bắc Kinh đã trả đũa với các khoản thuế tương tự đối với hàng nhập khẩu của Mỹ. Theo Tạp chí Thương mại, hành động tăng thuế này sẽ được áp dụng chủ yếu cho các mặt hàng: động cơ, thiết bị y tế, chất bán dẫn… và chiếm khoảng 6% năng lực thương mại container hai chiều Trung Quốc- Mỹ,

Điều đáng nói là việc căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh ngành vận chuyển đang bước vào mùa cao điểm. Liên đoàn bán lẻ quốc gia (NRF) - Hiệp hội thương mại bán lẻ lớn nhất nước Mỹ, cho biết trong một tuyên bố rằng khối lượng vận chuyển tại các cảng lớn của Mỹ trong tháng 6 đã tăng 11,6% so với tháng 4, đạt 1,82 triệu thùng (chiếm 4,3% của năm). NRF dự kiến số container sẽ tăng lên liên tục cho đến tháng 11.

Tuy nhiên, việc tăng thuế giữa hai bên có thể đánh dấu chấm hết cho bất kỳ hi vọng phục hồi nào cho ngành công nghiệp vận chuyển. Sản lượng tại các cảng trên toàn thế giới đang tăng trong năm nay do các nhà bán lẻ dồn cho kỳ nghỉ cuối năm, nhưng giá nhiên liệu tàu lại cao hơn 50% so với năm 2017 và giá cước giảm ít nhất 5% so với cùng kỳ. "Khi “chiến tranh thương mại” xảy ra, những khoản thuế này sẽ đồng nghĩa với việc giá các mặt hàng cao hơn cho người Mỹ hơn là tạo ra thay đổi đáng kể đối với thương mại quốc tế." Phó chủ tịch NRF Jonathan Gold cho biết.

Maersk và Mediterranean Shipping Co. - hai hãng kiểm soát tới 35% thị trường container toàn thế giới vào tháng trước đã hủy một chuyến vận chuyển xuyên Thái Bình Dương và rút đi sáu tàu. Hapag-Lloyd AG của Đức, một nhà khai thác container lớn, đã ban hành một cảnh báo lợi nhuận có thể giảm vào cuối tháng 6 khiến cho cổ phiếu sụt giảm. Trong khi đó, GoodBulk, một nhà khai thác hàng hóa, gần đây đã thu hút một khoản IPO trị giá 140 triệu USD. Đây là lần trở lại đầu tiên của một công ty vận tải biển trên thị trường trong ba năm tới và là một điểm sáng của thị trường trong suốt một năm ảm đạm.

Những hãng vận chuyển lớn như Maersk không mong muốn chiến tranh thương mại nổ ra

Các nhà khai thác vận chuyển đã đấu tranh cho mức cước phí dưới mức hòa vốn vào mùa cao điểm trước những thông tin xảy ra cuộc căng thẳng thương mại giữa hai nước. Hãng tàu Maersk Line của Đan Mạch- công ty vận tải biển lớn nhất thế giới cho biết vòng tăng thuế đầu tiên được kỳ vọng sẽ chỉ có tác động nhỏ đến hoạt động kinh doanh của hãng, nhưng "sự leo thang liên tục có thể sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng tới thương mại toàn cầu."

"Ngay lập tức, cuộc chiến thương mại một khi bắt đầu đã có tác động xấu lên ngành vận chuyển, rất nhiều những nguy cơ mới sẽ nảy sinh”, Peter Sand giám đốc phân phối vận chuyển hàng hóa tại BIMCO- Hiệp hội vận tải Biển Quốc tế chia sẻ.

Đậu tương là mặt hàng được vận chuyển chủ yếu bằng đường biển sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên. Trung Quốc là nước nhập khẩu mặt hàng này lớn nhất của Mỹ. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, năm 2017, Mỹ đã xuất khẩu 14 tỷ USD đậu nành sang Trung Quốc. Các công ty môi giới ở Singapore cho biết hàng hóa của Mỹ sang Trung Quốc có thể sẽ giảm mạnh do tác động của căng thẳng thương mại và nước này đang thúc đẩy nhập khẩu đậu tương từ Brazil.

"Một nhà khai thác vận chuyển như GoodBulk không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi  căng thẳng thuế quan giữa Mỹ - Trung Quốc, nhưng thời điểm họ phát hành IPO lại không phù hợp bởi đa số mọi người đều cho rằng việc tăng thuế của Trump không phải là trò đùa". "Không ai muốn mua cổ phiếu ngành vận chuyển tại thời điểm này."

Giám đốc điều hành vận tải của hãng này cho biết, họ lo ngại rằng mức thuế leo thang sau đó có thể ảnh hưởng đến dầu thô. Trung Quốc là khách hàng dầu thô lớn nhất, chiếm 1/4 sản lượng xuất khẩu của Mỹ. Trong 10 tháng đầu năm 2017, tổng giá trị xuất khẩu dầu thô trên biển của Mỹ sang các thị trường châu Á và châu Âu tăng 150% so với cùng kỳ năm ngoái, theo BIMCO.

Một chủ sở hữu khoảng 20 tàu chở dầu tại Hy Lạp cho biết “Chúng tôi đã có một số lượng đáng kể các công ty có hợp đồng xuất- nhập khẩu dầu thô có thời hạn lâu dài. Bạn không thể hủy bỏ hợp đồng và tìm mối làm ăn cho các tàu chở dầu từ một nước khác chỉ trong thời gian ngắn.

Theo nhà cung cấp dữ liệu hàng hải Vessels Value, khoảng 36 hãng vận tải dầu thô lớn đã được sử dụng trong năm nay để chuyển từ Mỹ sang Trung Quốc. Với gần như tất cả tàu làm nhiệm vụ xuất khẩu dầu thô của Mỹ tới Trung Quốc đều bắt đầu từ Vịnh America, khoảng cách đi thuyền gần gấp đôi so với các quốc gia sản xuất dầu khác ở Trung Đông, có nghĩa là hàng hóa sẽ bị kẹt trên tàu trong thời gian dài hơn, điều này chỉ mang lại lợi ích cho chủ tàu, còn người gánh thiệt hại chắc chắn sẽ là khách hàng của 2 nước Mỹ và Trung Quốc.

Ngành vận tải biển Mỹ trị giá 4 nghìn tỷ USD, đang có mức cước vận chuyển cao, do sự thiếu hụt tàu thuyền trong nước.

Có thể nói, không chỉ ngành vận chuyển, các mặt hàng đậu nành, dầu thô… mà cả nền thương mại thế giới sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi sự căng thẳng thương mại giữa Mỹ- Trung Quốc. Bởi đây là hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, chi phối hầu hết các thị trường và các tổ chức, hiệp định thương mại thế giới. Chắc chắn, một cuộc chiến tranh thương mại khó có thể xảy ra, bởi thiệt hại ra sao thì Mỹ và Trung Quốc đều tính ra cả rồi, dại gì!.


Thanh Lam