Càng chậm càng hại, chậm nữa có thể bại



Càng chậm càng hại, chậm nữa có thể bại

Nguyên Phong 20:57 10/4/2013

Vấn đề lớn nhất với quá trình cải cách nền kinh tế Việt Nam hiện nay không phải là các chương trình tái cơ cấu ra sao, mà là tốc độ và sự quyết liệt trong hành động đến đâu.

Tại buổi công bố Báo cáo triển vọng phát triển Châu Á 2013 (ADO) ngày 9/4 tại Hà Nội, các chuyên gia của Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) đã đưa ra những cảnh báo đối với nền kinh tế Việt Nam.
 
Hai mặt của đồng tiền
 
Tính đến 18/3, có 52 tập đoàn, tổng công ty nhà nước xây dựng đề án tái cơ cấu trình bộ chủ quản và Thủ tướng Chính phủ để phê duyệt và có 34 đơn vị đã được phê duyệt đề án tái cơ cấu, theo thông báo của Bộ Tài chính. Tuy nhiên, ông Dominic Mellor, chuyên gia kinh tế trưởng của ADB tại Việt Nam, cho rằng không thể tiến hành tái cơ cấu cùng một lúc các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) mà phải có lựa chọn, sau đó tiến hành thực hiện một cách tổng thể để gây tác động lan toả đến các doanh nghiệp khác. DNNN cũng có thể có nợ tiềm ẩn và sẽ làm tăng nợ công tăng trong tương lai.
 
Nói về nợ công, ông Mellor không bàn về sự chênh lệch giữa con số được công bố là 55% GDP, với con số được chuyên gia Vũ Quang Việt từng đưa ra là tới 106% GDP. Theo ông Mellor, có những quốc gia có nợ trên GDP cao hơn nhiều mức 55% nhưng không bị căng thẳng về nợ, và ngược lại, nhiều quốc gia gặp vấn đề dù nợ công ở mức thấp hơn 55%.
 
Ngoài ra, mặc dù Ngân hàng Nhà nước công bố nợ xấu của các ngân hàng đã giảm còn 6% vào hồi tháng 2, nhưng chuyên gia của ADB lưu ý rằng theo hãng tín dụng Fitch, tỷ lệ có thể ở mức 2 con số. Nợ xấu của ngân hàng và nợ xấu của DNNN là hai mặt một đồng tiền, ông Tomoyuki Kimura, Giám đốc ADB tại Việt Nam, khẳng định. “Kinh nghiệm của các nước châu Á trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997 là phải giải quyết nợ xấu kết hợp với tái cơ cấu doanh nghiệp”, ông Kimura nói.
 
Càng chậm càng hại
 
Theo ông Mellor, quá trình cải cách chậm chạp, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng sẽ kéo lùi tốc độ tăng trưởng, gây ảnh hưởng cả với dài hạn và trung hạn. Ông khuyến cáo dòng đầu tư vào Việt Nam đang đi xuống, trái ngược với xu hướng tăng ở các nước trong khu vực.
 
Số liệu của ADB cho biết, năm 2008, khi Việt Nam mới vào WTO, 80% số DN Nhật cho biết muốn mở rộng kinh doanh, và giảm còn 60% năm 2009. Nhưng với Myanmar hay Indonesia, chỉ số trên lại tăng lên, khiến cạnh tranh FDI của Việt Nam khó khăn hơn. Theo ông Kimura, muốn duy trì cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trở lại 7 -8%, Việt Nam sẽ phải thực hiện kịp thời và cương quyết các chương trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng và DNNN, cũng như môi trường đầu tư.
 
Càng chậm càng hại, tuy nhiên điều mà các chuyên gia ADB không nói thẳng ra là nếu chậm nữa thì cái giá phải trả không chỉ là sự phục hồi chậm, mà còn có thể là sự thất bại của nền kinh tế. Bởi điều quan trọng nhất là khoảng trống quá lớn giữa những đề án tái cơ cấu cho đến thực tế. Mới đây Vinashin và Vinalines đã phải lên tiếng rằng ngấp nghé bờ vực phá sản, lấy đâu ra nội lực để tái cơ cấu. Đề án tái cơ cấu tổng thể nền kinh tế đưa ra tại Diễn đàn Kinh tế Mùa xuân 2013 tại Nha Trang, ngày 5/4, thì bị phản đối và đề xuất nên làm lại. Theo chuyên gia Võ Đại Lược,nguyên nhân lớn nhất của quá trình tái cơ cấu nền kinh tế ì ạch là sự “tồn kho” quá nhiều thể chế lạc hậu, bởi vậy việc cần làm ngay là đổi mới tư duy ở cấp cao.
 
 

Nguyên Phong

Từ Khóa :