Cần có chiến lược, tầm nhìn khi xây dựng kế hoạch, chuyển giao doanh nghiệp gia đình



Cần có chiến lược, tầm nhìn khi xây dựng kế hoạch, chuyển giao doanh nghiệp gia đình

HV 15:5 25/6/2019

Sáng ngày 25/6, Diễn đàn Doanh nghiệp Gia đình Việt Nam 2019 với chủ đề Thực trạng và giải pháp chuyển giao kế nghiệp thành công đã được tổ chức tại Hà Nội với sự tham gia của nhiều chuyên gia, diễn giả và đại diện của một số doanh nghiệp gia đình tiêu biểu của Việt Nam.

Diễn đàn Doanh nghiệp Gia đình Việt Nam 2019 thu hút đông đảo chuyên gia, diễn giả và đại diện của một số doanh nghiệp gia đình tiêu biểu của Việt Nam

TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI - đã khai mạc diễn đàn với bài phát biểu đánh giá cao vai trò của doanh nghiệp gia đình. Theo đó, TS Vũ Tiến Lộc khẳng định: Doanh nghiệp gia đình là hạt nhân của nền kinh tế.

Minh chứng cho nhận định này, TS Vũ Tiến Lộc cho biết: Hiện tại, tổng số vốn của 10 doanh nghiệp gia đình lớn nhất trên thế giới lên đến hơn 3.000 tỷ USD. 40% GDP kinh tế toàn cầu được tạo ra bởi các doanh nghiệp gia đình với những tập đoàn danh tiếng như: Hermès, Ford, Toyota, Samsung, Hyundai, Estée Laude... Tại Việt Nam, 100 doanh nghiệp gia đình lớn nhất đóng góp khoảng 25% GDP. Tính chung, các doanh nghiệp gia đình tạo ra 40% GDP của đất nước.

Tuy nhiên, có một thực tế không thể phủ nhận chỉ có khoảng 30% doanh nghiệp gia đình thực hiện chuyển giao thành công sang thế hệ thứ 2, 12% chuyển giao thành công sang thế hệ thứ 3 và chỉ 3% chuyển giao thành công sang thế hệ thứ 4 và các thế hệ tiếp theo. Đó là những con số thống kê được Deloitte khảo sát, nghiên cứu trên phạm vi toàn cầu. Điều đó có nghĩa giai đoạn mong manh nhất với doanh nghiệp gia đình là giai đoạn doanh nghiệp được truyền từ thế hệ sáng lập sang thế hệ tiếp theo.

Ở Việt Nam, quá trình chuyển giao với các doanh nghiệp gia đình được nhận định còn khó khăn hơn rất nhiều. Hiện tại, 95% doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp gia đình. Nhưng phần lớn doanh nghiệp gia đình Việt Nam đang được dẫn dắt bởi thế hệ đầu hoặc đang có sự đan xen quản lý và điều hành giữa hai thế hệ chứ chưa thấy được sự chuyển giao tuyệt đối. Vì thế, để có thể chuyển giao kế nghiệp thành công, các chuyên gia, diễn giả tham dự diễn đàn cho rằng: cần có chiến lược, tầm nhìn trong việc xây dựng kế hoạch và chuyển giao thành công thế hệ lãnh đạo doanh nghiệp kế cận, có tính tiếp nối trong doanh nghiệp gia đình.

Đề cập đến vấn đề này, TS Vũ Tiến Lộc cho rằng: Quản trị doanh nghiệp là yếu tố quyết định. Cần xây dựng được quản trị chuyên nghiệp, không thể gia đình trị và tình trị mà phải kỹ trị và quản lý chuyên nghiệp. Các thành viên gia đình được khuyến khích tham gia đầu tư, quản trị doanh nghiệp. Khi tuyển dụng các thành viên gia đình vào vị trí quản trị cũng phải tiến hành nghiêm ngặt như tuyển dụng nhân sự bên ngoài. Có vậy doanh nghiệp gia đình mới phát triển.

Phát biểu tại diễn đàn, TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI - cho rằng: Quản trị chuyên nghiệp, không thể gia đình trị và tình trị sẽ góp phần mang lại thành công cho doanh nghiệp gia đình ở Việt Nam

Còn theo ông Phạm Đình Đoàn - Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Gia đình Việt Nam, để các doanh nghiệp gia đình Việt Nam phát triển chuyên nghiệp và chuyển giao kế nghiệp thành công, giữa các thế hệ cần thường xuyên có đối thoại, phản hồi. Thế hệ kế nghiệp phải được trao quyền. Cùng với đó, tinh thần học tập của thế hệ kế nghiệp là yếu tố quan trọng quyết định sự chuyển giao thành công.

Chia sẻ tại diễn đàn, ông David Tay - Giám đốc Phát triển kinh doanh, PwC Malaysia và Việt Nam - cho rằng: Doanh nghiệp điều hành ở thế hệ thứ nhất và thế hệ thứ hai thường là giai đoạn có doanh thu cao nhất. Tuy nhiên, xu hướng giảm dần từ thế hệ thứ ba, thứ tư trở đi.Ông David Tay cũng chia sẻ 5 yếu tố dẫn đến thành công khi xây dựng kế hoạch chuyển giao thành công ở thế hệ thứ nhất:

1) Thế hệ thứ nhất phải xác định họ muốn để lại gì cũng như chuyển giao như thế nào cho thế hệ thứ hai?

2) Phải xác định được kế hoạch chuyển đổi lãnh đạo

3) Có đội ngũ cố vấn phù hợp hơn để việc chuyển giao được thực hiện dễ dàng

4) Tiếng nói và sự tư vấn từ Hội đồng quản trị của công ty cần được chú trọng

5) Xác định điều cần cải tiến trong kế hoạch kế nghiệp và được xem là điều cần thiết trong kế hoạch kế nghiệp.

Ông David Tay - Giám đốc Phát triển kinh doanh, PwC Malaysia và Việt Nam - chia sẻ những yếu tố dẫn đến thành công khi xây dựng kế hoạch chuyển giao doanh nghiệp gia đình thành công

Cùng với đó, ông David Tay nêu ra 5 bước cho thế hệ kế cận để chuyển gia thành công, bao gồm: 1) Thế hệ kế nghiệp thứ hai xác định được điều gì chờ mình ở phía trước, ai là người được kế nghiệp; 2) Thế hệ kế nghiệp thứ hai cần được trao đổi với thế hệ thứ nhất để nhận thấy quan điểm và suy nghĩ của mình được lắng nghe; 3) Thế hệ kế nghiệp thứ hai cần hệ thống tư vấn pháp lý và thuế tốt để tiết kiệm thời gian; 4) Trao cho thế hệ kế nghiệp những nhà cố vấn giỏi; 5) Thế hệ kế nghiệp cần được chuyển giao công việc một cách rõ ràng...

Vẫn biết không có công thức chung cho chuyển giao thành công cho tất cả doanh nghiệp gia đình vì có nhiều yếu tố khách quan và chủ quan tác động đến việc chuyển giao, kể cả yếu tố thị trường và cạnh tranh, song những thảo luận, ý kiến của các chuyên gia, diễn giả và chia sẻ kinh nghiệm từ đại diện của một số doanh nghiệp gia đình tiêu biểu ở Việt Nam về thực trạng chuyển giao quyền lực trong doanh nghiệp gia đình là những gợi ý đáng lưu tâm cho các doanh nghiệp gia đình đang và sắp tiến hành chuyển giao kế nghiệp trong thời gian tới.


HV