Các sợi vải đã “chuồn” ra đại dương khi giặt quần áo như thế nào?



Các sợi vải đã “chuồn” ra đại dương khi giặt quần áo như thế nào?

Phương Linh 9:0 11/6/2020

Không nhiều người biết rằng, ngay cả việc giặt quần áo thường xuyên cũng khiến các hạt vi nhựa có trong các sản phẩm vải polyester theo đường nước thải ra đại dương. Cho dù hệ thống lọc nước có hoạt động tốt thì 10% hạt vi nhựa vẫn “chuồn” ra biển, là nguồn thức ăn không dinh dưỡng cho các loài sinh vật dưới nước.

Ngoài khơi Cullercoats, phía đông bắc nước Anh, nhà nghiên cứu Max Kelly và Priscilla Carrillo Baragan đã hạ một mạng lưới hình ống xuống sâu dưới lòng biển.

Dụng cụ này giống như một dây kéo thẳng đứng, có lưới để gom các mẫu động vật phù du siêu nhỏ, từ đó đánh giá “mức độ sức khỏe” của tổng thể đại dương.

Phòng thí nghiệm Dove Marine của Đại học Newcastle đã thu thập những vi sinh vật từ các vùng nước trong suốt 50 năm qua, dần làm sáng tỏ những nguyên nhân khiến trái đất nóng lên. Hiện tại, các chuyên gia đang thực hiện nghiên cứu từ những mối đe dọa vô hình khác lên các bờ biển: Hạt vi sợi nhựa.

Theo Kelly, người nghiên cứu công nghệ sinh học biển tại trường đại học, microplastics (có những loại đường kính lên tới 5 mm) chiếm gần 1/5 trong số 8 triệu tấn nhựa tồn đọng tại các đại dương mỗi năm. Trong số này, các sợi cực nhỏ, được gọi là microfiber, phần lớn đến từ quần áo tổng hợp là phổ biến nhất. Ông cho biết: “Công việc của chúng tôi tập trung rất nhiều vào polyester. Đây là loại sợi tổng hợp được sử dụng rộng rãi nhất trong ngành dệt may. Vì thế, nghiên cứu của chúng tôi có thể nhìn thấy được điều gì sẽ xảy ra khi chúng ta giặt quần áo? Những sợi polyester nào thoát từ ống cống ra đại dương, nơi chúng có thể bị động vật nuốt chửng trong phạm vị rộng?

Max Kelly, bên trái, cùng nhà vi trùng học Đại học Newcastle James Grant Burgess

Mỗi lần giặt đồ, quần áo của chúng ta lại đổ ra hàng triệu microfiber. Mặc dù các nhà máy xử lý nước thải, nếu hoạt động tốt, có thể thu thập lại tới 99% trong số microfiber đó, nhưng phần còn lại vẫn có thể chảy ra sông và cuối cùng là ra đại dương.

Kelly nhận định: Chất thải từ máy giặt trôi vào các môi trường tự nhiên khá dễ dàng.

Mối đe dọa vô hình

Hôm 8/6 vừa qua là ngày đại dương thế giới. Trong ngày này, người ta chú ý hơn tới tác động của túi nhựa, chai lọ và lưới đánh cá bị vứt bỏ với các sinh vật biển. Tuy nhiên, vẫn còn đó microplastics, các hạt vi nhựa làm gián đoạn cuộc sống dưới cùng của chuỗi thức ăn.

Theo Carrillo-Barragan, một cộng tác viên nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Dove Marine, các sợi nhựa tác động đến chính các vi sinh vật, trên các khía cạnh sinh sản, ăn uống, phát triển ấu trùng. Điều này có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của toàn bộ hệ sinh thái biển.

“Thay vì ăn những thứ chúng cần, các vi sinh vật lại ăn phải hạt nhựa và không nhận được chất dinh dưỡng cần thiết. Do đó, chúng không thể phát triển bình thường. Nếu bạn cho rằng những vi sinh vật này nằm ở vùng dưới cùng trong chuỗi thức ăn, chúng cũng chính là thức ăn cho các loài lớn hơn. Nhưng vì chúng không phát triển bình thường do không nhận đủ chất dinh dưỡng nên những vi sinh vật cũng trở thành nguồn thức ăn kém dinh dưỡng với các loài khác. Mọi thứ dần xoay quanh một cái vòng luẩn quẩn”.

Sợi polymer được sản xuất tại một cơ sở sản xuất ở Lopburi, Thái Lan

Có những lo ngại cho rằng những hạt nhựa này cuối cùng có thể sẽ kết thúc trên bàn ăn của chúng ta khi con người khai thác tôm, cua, cá… trên biển. Trong khi vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được trả lời về quá trình tích lũy sinh học với các hạt độc hại xuất hiện tiềm tàng trên chuỗi thức ăn, Carrillo Baragan vẫn nhìn thấy những dấu hiệu đáng lo ngại từ nghiên cứu của họ.

Cô cho biết: “Chúng tôi mới bắt đầu thực hiện các thí nghiệm về tác động của các hạt vi nhựa trong tất cả các cấp độ cuộc sống. Chúng tôi không biết chính xác điều gì sẽ xảy ra và hậu quả sẽ ra sao, nhưng chúng tôi đang nhìn thấy những hạt vi nhựa xuất hiện quá nhiều trên khắp đại dương, và chắc chắn gây ra nhiều rủi ro cho các vùng biển”.

Những tác động của thời trang “ăn liền”

Theo Kelly, ngành dệt may toàn cầu sản xuất hơn 40 triệu tấn vải tổng hợp mỗi năm. Phần lớn trong số này là quần áo polyester vì chất liệu này khá tiện dụng. Ông thừa nhận: Đó là một nguyên liệu tuyệt vời để làm quần áo. Chất liệu thoáng khí, dễ dàng sử dụng cho các hoạt động thể thao và đi ngoài trời, đồng thời khá bền, nhẹ và rẻ tiền.

Nhà nghiên cứu người Anh đã làm việc với tập đoàn đa quốc gia Proctor & Gamble, công ty chuyên sản xuất chất tẩy rửa để điều tra về thói quen giặt giũ của các cá nhân trong cộng đồng, để rồi trả lời câu hỏi liệu việc giặt giũ đó có làm ảnh hưởng đến số lượng microfibers được thải ra sau mỗi lần giặt hay không. Các nghiên cứu phát hiện ra chu trình giặt với các loại quần áo vải mỏng (Chu trình giặt xả cho quần áo mỏng trên máy giặt) có thể tạo ra nhiều hơn 800.000 microfibers so với chu kỳ giặt các quần áo thông thường.

Công nhân ở Kigali  chuẩn bị may áo chất liệu polyester

Neil Lant, nhà nghiên cứu công ty Mỹ nói rằng chu trình giặt nhanh với nước lạnh có thể giúp mọi người làm giảm “dấu chân thải nhựa”. Ông cũng khuyến khích chỉ nên giặt khi quần áo đầy ngăn chứa trong máy giặt chứ không nên giặt lắt nhắt.

Các chất tẩy rửa hóa học, chất làm mềm vải, chất tẩy vết bẩn, thuốc nhuộm tổng hợp có trong quần áo có thể cũng được thải ra môi trường trong quá trình giặt, tạo ra những tác động tiêu cực cho môi trường. Cắt giảm việc mua sắm quần áo vô tội vạ  ngoài việc giảm chất thải của ngành dệt may, còn có thêm lợi ích làm giảm ô nhiễm vi sợi.

Lant cho biết: “Các thí nghiệm của chúng tôi nhận thấy quần áo mới thải nhiều vi sợi nhựa hơn so với quần áo cũ. Chúng tôi đã thử nghiệm 60 lần giặt để xác nhận điều này. Điều đó thực sự quan trọng vì đó là thông tin giúp người tiêu dùng nhận ra họ cần giảm tốc độ mua quần áo mới để hạn chế việc thải các vi sợi ra môi trường. Điều này cũng giúp mọi người tiết kiệm thêm tiền và tốt cho cả môi trường nữa. Với phái nữ, hạn chế mua sắm quần áo không phải là điều dễ dàng, nhưng bạn có thể thay đổi từng bước nhỏ”.

Kelly nói thêm: “Chúng ta nên quan tâm tới điều này vì tất cả mọi người đều có những tác động lớn nhỏ trên đại dương và hành tinh. Thay đổi một thói quen của bạn, dù nhỏ cũng có thể tạo ra một tác động rất tích cực cho tổng thể với trái đất”.


Phương Linh

Theo CNN

Từ Khóa :