Cà phê dạo nở rộ xu hướng mới hay sự quay vòng của trào lưu



Cà phê dạo nở rộ xu hướng mới hay sự quay vòng của trào lưu

Linh Vũ 21:5 17/5/2014

Theo chân người Pháp du nhập vào Việt Nam, cà phê trở thành một món ẩm thực phổ biến giống như phở và bánh mì. Khởi đầu thứ đồ uống này được bán trên những gánh hàng rong, rồi dần dần phát triển thành những quán xá sang trọng. Giờ đây, hình thức cà phê bán dạo lại bắt đầu phổ biến trở lại ở những thành phố lớn, nơi tập trung giới công sở và tụ điểm thương mại.

Chịu sự đô họ của người Pháp trong một thời gian dài nên Việt Nam cũng có nhiều ảnh hưởng của quốc gia này, không chỉ từ giáo dục, văn hóa, lối sống mà ngay cả nhiều món ăn thức uống cũng được khởi nguồn từ nền văn minh Pháp quốc. Cà phê là một trong số đó.
 
Khi mới du nhập vào Việt Nam, cà phê chỉ là đồ uống dành cho người Pháp và những vị khách đến từ châu Âu. Nhưng rồi thức uống này nhanh chóng được phổ cập và trở thành một món “giải khát’ của giới nhà giầu và trí thức thành thị. Ban đầu, cà phê chỉ được bán dạo quanh khu vực có nhiều người Pháp sống và làm việc. Trên những gánh hàng rong, cùng với những đồ giải khát khác, cà phê được pha sẵn, đóng chai, khi có khách mua người ta sẽ pha thêm chút đường và rót ra chén. Nếu có nhu cầu uống nóng, tách cà phê sẽ được ngâm trong bán nước sôi để hâm nóng lại.
 
Gánh cà phê rong bên hồ Hoàn Kiếm.
 
Và như một sự tất yếu của một xu hướng ngoại nhập, cà phê nhanh chóng trở thành một thú thụ hưởng sành điệu. Giới trí thức và tư sản bắt đầu yêu thích thứ đồ uống đắng ngắt này. Trong các văn phòng chúng cũng được xuất hiện song hành cùng với ấm trà mạn, hay ly nước lọc. Đến những năm đầu thế kỷ 20, Hà Nội đã xuất hiện cửa hàng cà phê đầu tiên, phục vụ người nước ngoài tại Việt Nam cũng như các thương gia, du khách quốc tế. Dần các cửa hàng xuất hiện ngày càng nhiều, chẳng khác gì những chuỗi cửa hàng ăn nhanh như hiện nay. Nhưng tập trung nhất vẫn là khu vực quanh Hồ Gươm, nơi được coi là trung tâm của Hà Nội. Ngày đó, các thương hiệu cà phê có tiếng là Café du Commerce, Café de Paris, Café Albin, Café de la Place, Café Block và Café de Marseille.
 
Khoảng nửa thế kỷ sau đó, cà phê trở nên phổ biến hơn, các cửa tiệm xuất hiện khắp nơi trong thành phố và nó cũng không còn là cái thú dành riêng cho giới nhà giầu nữa mà trở nên dân dã hơn với người dân Hà Thành. Giờ đây, cà phê có mặt ở khắp nơi và trở thành đại chúng của mọi tầng lớp, mọi thành phần trong xã hội. Ta có thể thưởng thức cà phê ở mọi lúc, mọi nơi. Bạn có thể uống cà phê ngay trên giường ngủ, làm một ngụm trước khi đi làm hay tự thưởng cho mình một tách nhỏ để tĩnh tâm sau một ngày làm việc mệt nhoài. Người ta có thể thưởng thức cà phê ở bất cứ đâu vào bất cứ khi nào từ sau bữa sáng đến lúc  hàn huyên với bạn bè hay khi rảnh rỗi, thậm chí là cả khi đang làm việc, bàn thảo với đối tác.
 
Chính bởi vậy mà cà phê đã trở thành một thứ không thể thiếu trong đời sống của người Việt. Ngành kinh doanh cà phê cũng đem lại một nguồn lợi nhuận không nhỏ cho quốc gia. Theo một nghiên cứu cho thấy tại Việt Nam trung bình mỗi người tiêu thụ khoảng hơn 1kg cà phê mỗi năm. Dự đoán rằng thị trường bán lẻ cà phê Việt Nam sẽ đạt khoảng 573,75 triệu USD vào năm 2016.
 
Đáng nói hơn  Việt Nam lại là một trong những nước dẫn đầu về nguồn cung cấp cà phê ra thị trường thế giới., chiếm 1/10 (10,1%) thị trường sản phẩm cà phê mới được ra mắt tại châu Á - Thái Bình Dương, đứng thứ 4 sau những thị trường phát triển như Hàn Quốc (15%), Nhật Bản (13%), Ấn Độ (11%).
 
Không chỉ ở các thành thị mà những tiệm cà phê còn xuất hiện dày đặc ở các vùng nông thôn, thậm chí cả ở một số vùng xa, vùng sâu. Tuy nhiên, phát triển mạnh nhất và nhanh nhất vẫn là các thành phố lớn. bên cạnh những cửa hàng kinh doanh cà phê truyền thống thì giờ đây ngày càng nhiều các thương hiệu cà phê quốc tế với những dòng cà phê khác như cà phê latte, cà phê kem, cà phê uống liền với những hương liệu khác nhau.
 
Bên  cạnh những quá cà phê tĩnh lặng phục vụ thực khách có nhu cầu nhâm nhi truyền thống lại có những cửa hàng sôi động phục vụ chủ yếu giới trẻ và dân văn phòng. Tuy nhiên, đáp ứng cuộc sống bận rộn, luôn thiếu thời gian của xã hội hiện đại mà các cửa hàng hàng phục vụ khách mang đi xuất hiện ngày càng nhiều. Khoảng 1 năm trở lại đây trên các đường phố Hà Nội không khó để bắt gặp những hàng cà phê phong cách tối giản, nghĩa là không cửa hàng, không bàn ghế, chỉ cần một chiếc tủ nhỏ đủ để bày bộ đồ pha chế. Khách đến mua sẽ được bán vào cốc giấy/nhựa để mang đi, tuy nhiên, giá vẫn ở mức 10-15 nghìn đồng/cốc. Loại hình này cũng bắt đầu phổ biến ở TPHCM và Đà Nẵng.
 
 Hàng cà phê bán mang đi.
 
Đáp ứng những khách hàng không thể rời chỗ làm việc như dân văn phòng, các shop hàng, thì Hà Nội và TPHCM đã có dịch vụ bán cà phê dạo. Tại Hà Nội, ban đầu chỉ có 1-2 hàng bán rong trên những chiếc xe đạp, cách rao hàng chỉ là bóp còi hay bấm chuông xe, giờ đây kiểu hàng này khá nhiều và “cải tiến” lên là rao bằng loa, và chạy bằng xe máy. Giá cà phê dạo cũng mềm hơn chỉ 10 nghìn đồng một cốc. Tuy nhiên, lãi suất của những “cửa hàng” lưu động này không hề kém so với tiệm cửa kính, máy lạnh, bởi chi phí đầu tư không nhiều. Một cân cà phê hơn 30.000 đồng xay được 8 lạng bột và có thể pha chế vài chục cốc cà phê, mỗi cốc lãi 3.000-4.000 đồng, nếu mỗi ngày bán được khoảng 20 cốc cũng đã lãi được 600-700 nghìn đồng, thu nhập có khi còn cao hơn cả quán cà phê văn phòng, hay những cà phê cỏ vắng khách.
 
Cà phê rong trên phố Nhà thờ, Hà Nội.
 
Kinh tế khó khăn, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao khiến nhiều người tìm kế sinh nhai bằng buôn bán, tuy nhiên, để đầu tư một cửa hàng thì chi phí không nhỏ nên chủ yếu là bán lề đường hè phố, loại hình bán dạo, bán hàng online vì thế mà cũng được nhiều người lựa chọn. Người thành thị giờ cũng “nhàn” chẳng phải đi đâu mà vẫn được phục vụ tại nhà. Buôn bán nhỏ lại lên ngôi và hàng rong xuất hiện nhiều trên phố giống như thời của vài thế kỷ trước. Tỷ lệ nghịch với xu thế đó là các trung tâm thương mại, các khu phố buôn bán trở nên đìu hiu hơn, khách ít hàng ế. Mà như thế không chỉ ngành thương mại buồn mà có thể ngành thuế cũng kém vui vì nguồn thu bị hao hụt khá nhiều.
 

Linh Vũ

Từ Khóa :