Bùi ngùi nhớ vị củ lùn “ngồ ngộ” miền Tây



Bùi ngùi nhớ vị củ lùn “ngồ ngộ” miền Tây

Hoàng Lê 5:0 26/2/2020

Sau bao nhiêu ngày chờ đợi, mùa củ lùn cũng đến khi trời tháng Giêng nắng đến cháy da. Loại củ có cái tên “ngồ ngộ” ấy có vị ngọt bùi đậm vị mà hiếm có loại củ nào sánh bằng. Giá củ lùn thời điểm này lên cao ngất ngưởng nhưng vẫn không đủ cung ứng ra thị trường, đặc biệt là ở thành thị.

Củ lùn thịt chắc nịch, có mùi thơm

Khác với khoai lang, khoai mì, mỗi năm có thể thu hoạch nhiều vụ, củ lùn chỉ duy nhất một vụ trong năm. Không biết tự bao giờ loại củ này có cái tên nghe “ngồ ngộ” và lạ lùng như thế. Ông bà kể lại, trước đây củ lùn có tên gọi khác là củ năng, thế nhưng tên gọi này lâu ngày được thay thế bằng cái tên củ lùn lạ lẫm. Có thể là khi người ta đem so sánh với các loại củ khác thì củ lùn thấp bé hơn nhiều.

Là một loại củ có nguông gốc ở miền Tây

Mùa củ lùn bắt đầu vào tháng Giêng sau khi kết thúc những ngày sum vầy của Tết Nguyên Đán. Ra Giêng tiết trời nóng bức, ánh nắng chói chang, buổi trưa mà có rổ củ lùn nhâm nhi thì “tuyệt cú” biết nhường nào. Mặc dù dễ trồng nhưng so với các loại củ khác, củ lùn hiếm hơn bởi một năm chỉ thu hoạch một lần. Sau bao ngày chờ đợi mỏi mòn, cây lùn trả lại cho người trồng những củ lùn xinh xắn, đáng yêu.

Thu hoạch củ lùn

Không chỉ là món ăn chơi thú vị, củ lùn còn mang lại cho người nông dân miền Tây lợi nhuận không hề nhỏ. Do ở quê, ai cũng trồng loại củ này nên giá thành không cao. Tuy nhiên, ở thành thị, giá củ lùn rất đắt. Cù lùn “ngồ ngộ” từ quê theo chân người ta lên phố thị và trở thành thức quà độc đáo. Dọc theo các tuyến đường lớn, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp hình ảnh những xe củ lùn bày bán đầy đường.

Củ lùn còn có thể dùng làm nguyên liệu trong các món ăn thông dụng

Cũng giống với các loại củ khác, củ lùn có thể nấu hoặc luộc. Thế nhưng, củ lùn nhỏ nhắn rất mau chín, lại không bị sượng, chỉ tầm 30 phút là có ăn. Khi chín, vỏ củ lùn tự bóc ra, bạn chỉ cần dùng ngón tay khều nhẹ là vỏ tách dễ dàng để lộ phần thịt nhẵn mịn. Củ lùn thịt chắc nịch, có mùi thơm, khi ăn có vị ngọt bùi không trộn lẫn mùi vị của các loại củ khác. Ngoài ra, củ lùn còn có thể dùng làm nguyên liệu trong các món ăn thông dụng.

Những người sành ăn củ lùn thường có cách nấu đặc biệt, đó là thêm muối và lá dứa vào trong nồi luộc. Theo cách này, vỏ củ lùn sau khi luộc chín có màu xanh nhạt, thịt củ lùn phảng phất mùi thơm kích thích vị giác người dùng. Đây được xem là thức quà quê độc đáo của bọn trẻ và vẫn lưu giữ trong kí ức của nhiều người đã từng sinh ra và lớn lên ở miền quê khi cùng với bạn bè nhổ củ lùn về nấu.

Củ lùn rất hợp để ăn mùa nóng, bởi vì trông bé nhỏ thế thôi nhưng lùn ngậm nước cực giỏi, luộc lên để nguội, cắn vào một phát thì nước tứa ra, mang theo vị ngọt bùi khó tả, ăn cũng như uống, giúp chống mất nước. Củ lùn cũng được xem là vị thuốc giải nhiệt, trị độc gan, lợi tiểu... Người thành phố, những nhà không có sân vườn thì phải đợi mua, đợi thương lái mang lên. Còn ở quê, nhà nào có lùn sai củ là lũ trẻ con cứ đến hẹn lại lên, tới mùa là rủ nhau ra đào trong vườn.

Một mùa củ lùn nữa lại về và người dân lại có một thức quà độc đáo ăn vào những buổi trưa nóng bức miền Tây.


Hoàng Lê