Brexit gây ảnh hưởng đến thực phẩm ở Anh thế nào?



Brexit gây ảnh hưởng đến thực phẩm ở Anh thế nào?

Phương Linh 0:52 15/8/2019

Sự phụ thuộc của nước Anh vào các loại thực phẩm nhập khẩu EU sẽ có nhiều ảnh hưởng đáng kể nếu nước này sụp đổ khỏi liên minh.

Đi vào bất cứ siêu thị nào ở Anh, bạn sẽ được bao quanh bởi các sản phẩm châu Âu, từ pho mát Ý đến rượu vang Pháp. Khoảng 30% tất cả thực phẩm  tiêu thụ ở Anh đều được nhập khẩu từ EU. Với một số thực phẩm đặc biệt, như rau bina và ô liu chẳng hạn, EU là nhà cung cấp duy nhất cho vương quốc Anh.

Với tuyên bố của ông Vladimir Johnson sẽ đưa nước Anh khỏi EU vào ngày 31/10 tới, việc nước Anh phụ thuộc vào nhiều loại thực phẩm của EU có thể dẫn đến những rủi ro lớn. Trong trường hợp Brexit không đưa ra thỏa thuận gì, vương quốc Anh sẽ buộc phải theo các quy tắc của tổ chức thương mại thế giới để áp thuế nhập khẩu thực phẩm trung bình là 22%, đồng thời phải thông qua thời gian tiến hành kiểm tra sản phẩm nhập khẩu kĩ lưỡng, dẫn đến việc trì hoãn và rút ngắn  hạn sử dụng của mỗi sản phẩm. Ngoài ra, Brexit cũng sẽ dẫn tới một số yêu cầu kiểm tra biên giới và tài liệu bổ sung với các thực phẩm được nhập khẩu từ EU sang Anh. Những thủ tục này cũng làm tăng thời gian cần thiết để thực phẩm đến được kệ hàng, đồng thời cũng khiến cho nhiều loại thực phẩm đồng loạt tăng giá.

Trong năm 2016, nước Anh nhập khẩu thực phẩm từ EU hơn 30,3 tỷ bảng, xuất khẩu sang EU là 12,3 tỷ bảng, có nghĩa là số tiền 1.300 bảng chi cho lương thực từ Anh tới EU và ngược lại được xuất nhập mỗi giây. Cả hai bên sẽ bị gián đoạn kinh tế nếu Brexit xảy ra.

Rượu vang

Rượu vang là loại thực phẩm nhập khẩu có giá trị nhất của vương quốc Anh  với tổng giá trị hơn 2 tỷ bảng mỗi năm. Về nguyên tắc, điều này có thể được thay thế bằng việc tăng nhập khẩu từ các quốc gia khác, như Úc và Chile chẳng hạn, nhưng việc đó cũng có nghĩa là nước Anh phải nói lời tạm biệt với rượu champagne, Prosecco và cava (một loại rượu vang)

Phô mai

Mozzarella, brie, feta, halloumi và hàng trăm loại phô mai châu Âu khác đã trở thành mặt hàng chủ lực trong các cửa hàng ở Anh. Tuy nhiên, phô mai Ailen vẫn là mặt hàng nhập khẩu hàng đầu vào nước này. Hơn 240 triệu bảng phô mai Ailen được nhập vào nước Anh mỗi năm.

Thịt xông khói và giăm bông

Tuy thịt xông khói của Đan Mạch xuất khẩu sang Anh giảm, nhưng đây vẫn là nhà xuất khẩu thịt xông khói và giăm bông hàng đầu sang nước Anh, tiếp theo đó là Hà Lan, Đức và Ý.

Khoai tây đông lạnh

Đây là sản phẩm nhập khẩu lớn nhất của Anh, chiếm 99% đến từ EU, đặc biệt là Hà Lan và Bỉ.

Cà chua tươi

Nước Anh nhập khẩu hơn 400 triệu bảng cà chua tươi mỗi năm, trong đó nguồn cung cấp chủ lực đến từ các nhà kính siêu hiệu quả của Hà Lan, nơi sản xuất cực nhiều cà chua so với bất kỳ quốc gia nào khác.

Thịt cừu

EU là thị trường lớn nhất với hàng ngàn nhà xuất khẩu thực phẩm của Anh. Thuế quan là thứ không thể tránh khỏi khi Brexit xảy ra. Một sản phẩm đặc biệt dễ bị… tổn thương là thịt cừu Anh bởi 98% lượng thịt cừu được xuất khẩu sang EU. Thịt cừu sẽ bị đánh thuế với mức 40 % nếu không có các thỏa thuận thương mại.

Mọi thứ khác thì sao?

Tổ chức lương thực và nông nghiệp thu thập dữ liệu thương mại của hơn 300 loại thực phẩm và đồ uống. Hầu như tất cả rau bina, ớt và cà chua tiêu thụ ở Anh đều được nhập khẩu từ EU.

Đối với một số loại thực phẩm, hàng nhập khẩu của EU chiếm tới 100%. Điều này có nghĩa là sự gián đoạn và tăng giá đối với những hàng hóa đó là thứ không thể tránh khỏi nếu các bên chưa có thỏa thuận.

Quá trình phân tích dữ liệu sản xuất và thương mại với những thực phẩm chưa qua chế biến như trái cây, rau, thịt cho thấy 100% ô liu được tiêu thụ ở Anh đến từ EU, ngoài ra EU cũng là nhà phân phối của 99% rau bina và 92% quả đào và quả xuân đào.

Vương quốc Anh có thể thay thế việc nhập khẩu từ EU sang các nước ngoài EU?

Về lâu dài, thuế thực phẩm từ các nước ngoài EU sẽ thấp hơn khiến cho những loại thực phẩm thêm phần hấp dẫn. Úc và New Zealand là nguồn cung tiềm năng như thịt bò và các sản phẩm từ sữa. Tương tự như thế, việc giảm thuế với trái cây nhập khẩu từ Nam Phi sẽ giúp cho nước này có khả năng trở thành đối tác thương mại lớn của Anh.

Nhưng thực tế, ở bên ngoài EU có khá nhiều mặt hàng không rõ nguồn gốc hoặc được sản xuất với quy mô nhỏ. Tuy nhiên, chính phủ Anh vẫn cam kết việc nhập khẩu trong tương lai phải đáp ứng các tiêu chuẩn cũ như thời điểm còn trong EU.

George Eustice, bộ trưởng các vấn đề về môi trường, thực phẩm và nông thôn chia sẻ: Dù thịt bò sản xuất ở Brazil, Uruguay và Mỹ rẻ hơn ở EU, nhưng việc sử dụng hóc môn trong thịt bò song song với chất lượng sản phẩm kém sẽ gây ra nhiều phản ứng với người tiêu dùng.

Vương quốc Anh có thể tự túc sản xuất thực phẩm?

Khả năng tự túc của vương quốc Anh trong sản xuất thực phẩm đã giảm dần trong hai thập kỉ qua, hiện ở mức 61%.

Brexit rất có khả năng thúc đẩy sản xuất các sản phẩm từ thịt lợn ở nước Anh, cũng như một số loại trái cây, rau quả. Thế nhưng, tổ chức quan sát các chính sách thương mại ở Anh phát hiện ra sự tăng trưởng sản xuất trong nước sẽ khiến người tiêu dùng phải trả tiền cao hơn cho mỗi sản phẩm lương thực mình mua.

Trớ trêu thay, một số thách thức lớn nhất với vương quốc Anh trong việc sản xuất nhiều thực phẩm của riêng mình lại phát sinh từ việc rời EU: chi phí lao động tăng do người lao động không còn được tự do di chuyển từ nơi này đến nơi kia trong khu vực, sự phụ thuộc vào các nguồn nguyên liệu nhập khẩu từ EU để tự sản xuất.

Ngay cả khi chính phủ quyết định đầu tư công nghệ ngay lập tức để giảm bớt những hạn chế lao động, nhưng thực tế họ vẫn phải mất một thời gian để quá trình sản xuất trong nước lấp đầy những khoảng trống trong chuỗi cung ứng.

Trong thời gian đầu, nước Anh chắc chắn sẽ phải vất vả với những thay đổi ngay từ khi rời khỏi EU, bao gồm cả những vấn đề khủng hoảng an ninh lương thực, với  những nguồn thực phẩm phong phú từng được bày bán trên các quầy kệ ở siêu thị mà người dân Anh đã quen dùng.


Phương Linh

Theo The Guardian