Bóng tối của cuộc sống ảo trên Instagram



Bóng tối của cuộc sống ảo trên Instagram

Lục Kiếm 23:47 12/7/2019

Nhiều người có ảnh hưởng (influencer) trên Instagram, hay có thể gọi là họ là các blogger, đang phải chịu những bình luận mang tính kích dục và thông điệp phản đối từ chính những người theo dõi tài khoản mạng xã hội của họ.

Cô độc trong đêm

Ảnh minh họa: Unsplash/MMPR

Instagram là một trong những mạng xã hội phổ biến nhất. Chỉ tính riêng ở Úc, một phần ba số người có tài khoản trên đó, với hơn 9 triệu người dùng hoạt động hàng tháng.

Kinh doanh lớn

Sự nổi lên của Instagram phản ánh văn hóa ngày càng trực quan của chúng ta: “sống ảo”, với 45% tải ảnh tự sướng lên mạng xã hội. Nhưng Instagram không phải là nơi dành cho những bức ảnh cá nhân. Nó là một doanh nghiệp lớn.

Nền tảng này là nơi sinh ra và là nơi sinh sản của truyền thông có ảnh hưởng: Một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ đô la tương đối mới, dự kiến sẽ tăng từ 6 tỷ USD năm 2018 lên 10 tỷ USD vào năm 2020.

Ảnh: AFP/ Christophe Simon

Các blogger tạo ra nội dung số và thu hút sự chú ý của những người “sống ảo” thông qua việc đưa ra những vấn đề liên quan đến cuộc sống thường ngày của chúng ta, mà trong đó các mặt hàng và thương hiệu khác nhau đóng vai trò quan trọng. Dễ thấy nhất là các sản phẩm làm đẹp hay thời trang. Khán giả càng đông và họ càng nhận được nhiều sự chú ý, tiềm năng kiếm tiền càng lớn.

Hầu hết các blogger là những phụ nữ khao khát xây dựng thương hiệu cá nhân. Có hơn 558.000 người có ảnh hưởng trên Instagram có hơn 15.000 người theo dõi.

Công việc của họ khá bấp bênh, không có biện pháp phòng vệ như các công ty truyền thống và họ có thể phải mất một lượng thời gian và công sức khổng lồ chỉ để tạo ra một tấm hình hoàn hảo để tải lên. Đó là một công việc luôn trong trạng thái “hoạt động” và luồng thông báo (notification) liên tục.

Hình ảnh cơ thể

Ảnh: Velizar Ivanov/Unsplash

Cơ thể đóng một vai trò quan trọng trong những bức ảnh của các blogger. Tuân thủ các tiêu chuẩn cứng nhắc của sự hấp dẫn và nữ tính là nền tảng để thu hút sự chú ý. Điều này có nghĩa là công việc “sáng láng” hơn, nhưng tác dụng phụ cũng nhiều hơn: hiệu ứng văn hóa trong việc hình thành thái độ về hình ảnh cơ thể.

Một trong những cách dễ dàng nhất để phụ nữ thu hút sự chú ý trên mạng xã hội là thông qua “thẩm mỹ có tính kích dục”, hay còn gọi là “khiêu dâm hóa” với việc đăng tải những hình ảnh dễ dàng gợi dục.

Jenna Drenten (Phó Giáo sư Marketing trường Loyola University Chicago), Lauren Gurrieri (Giảng viên Marketing trường RMIT) và Meagan Tyler (Giảng viên trường RMIT) đã tiến hành phân tích 172 blogger nữ trên các trang mạng xã hội trong khoảng thời gian 4 tháng, bao gồm cả những người quảng bá thương hiệu cá nhân lẫn làm việc không thù lao.

Từ đó, họ đã tìm thấy dấu hiệu của hiện tượng “khiêu dâm hóa” bởi những người có ảnh hưởng trên Instagram. Thường thì những người này sử dụng hình ảnh “mềm mại” hơn so với nội dung khiêu dâm “chính thống”, với đường ranh giới rất mập mờ giữa “quyến rũ” và “kích thích”, như khoe một phần cơ thể quyến rũ hay các cử chỉ như nhẹ nhàng kéo tóc, chạm môi, ngồi xổm bành rộng chân trước ống kính…

Ảnh: Andrei Lazarev/Unsplash

Những hình ảnh này thường thu hút sự chú ý của người xem nhằm bán các sản phẩm như bột protein, kẹo vitamin hay trà thải độc.

Những phụ nữ trong nghiên cứu trên có lượng người theo dõi dao động từ hàng trăm người đến hàng triệu người. Và các blogger có lượng người theo dõi cao hơn thường có liên quan đến “thẩm mỹ khiêu dâm” rõ ràng hơn. Thậm chí, một số người còn dẫn người xem đến trang web khiêu dâm hoặc ứng dụng nhắn tin riêng tư như Snapchat và WhatsApp.

Nhưng tất cả sự chú ý để kiếm tiền như vậy cũng phải trả giá tương ứng: quấy rối tình dục, mà nhiều người đổ cho Instagram quản trị không tốt.

Quấy rối tình dục

Theo dõi các nguồn cấp dữ liệu mạng xã hội của phụ nữ, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng blogger nữ phải chịu những bình luận mang tính kích dục hoặc sự phản đối từ người theo dõi và thiếu sự riêng tư trong cuộc sống cá nhân của họ.

Những người có ảnh hưởng trong nghiên cứu này đều đã từng bị gạ gẫm tình dục và thậm chí là cả đe dọa về thể chất. Đúng là việc khoe dáng trên mạng xã hội giúp những người có ảnh hưởng thu hút được sự chú ý hơn và khả năng kiếm tiền từ đó cao hơn. Nhưng ngược lại, khi đến một lúc nào đó, thì chính điều đó lại ảnh hưởng xấu đến họ.

Tổn thương

Ảnh: Sharon McCutcheon/Unsplash

Cường độ, khối lượng và tính chất công khai của sự quấy rối này khiến cho những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội đặc biệt dễ bị tổn thương. Họ không có sự hỗ trợ từ nơi làm việc và nhà tuyển dụng truyền thống trong việc xử lý các tương tác liên tục và không thể giải thích này.

Cũng như những hậu quà tiêu cực với bản thân những người có ảnh hưởng, xét trên phạm vi rộng hơn, xu hướng thẩm mỹ khiêu khích cũng gây ra hậu quả về bình đẳng giới. Nó định vị phụ nữ và bé gái ở vị thế “con mồi” cho những kẻ “hắc ám”.


Lục Kiếm

Theo The Conversation