Bỏng nắng đáng sợ như thế nào?


Bỏng nắng đáng sợ như thế nào?

PV 7:50 31/7/2017

Bỏng nắng xuất hiện khi da tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời ở cường độ mạnh trong nhiều giờ liền. Và chỉ sau khoảng 2 giờ, da đã có thể xuất hiện dấu hiệu tổn thương. Bỏng nắng rất nguy hiểm vì nó gây hậu quả ngay lập tức.

Nhận diện bỏng nắng

Trong những ngày hè nóng nực, hãy che chắn và bảo vệ làn da của bạn vì bỏng nắng không trừ một ai. Bỏng nắng là tình trạng da mẫn cảm ánh nắng, nhất là với những người có làn da mỏng, nhạy cảm thì nguy

cơ bị bỏng nắng càng cao nếu để da tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời cường độ mạnh.

Có 2 dạng bỏng nắng là bỏng nắng tạm thời và bỏng nắng tích lũy.

Bỏng nắng tạm thời là do không sử dụng sản phẩm bảo vệ da thích hợp khi tắm nắng hoặc khi da tiếp xúc trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời ở cường độ mạnh và gây hậu quả tức thì sau khoảng 2 giờ với các dấu hiệu tổn thương da như: da đỏ lên, đau rát, phồng rộp, xuất hiện mụn nước, thậm chí sốt nhẹ, nôn mửa hay ngất xỉu. Tình trạng này sẽ kéo dài vài ngày đến vài tuần tùy theo mức độ nhạy cảm của da cũng như thời gian tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, cường độ nắng... Sau đó, da sẽ bong tróc và được thay thế bằng lớp da mới.

Da bị cháy nắng, bỏng và bị tổn thương, bong tróc lớp biểu bì trên cùng do bỏng nắng

Bỏng nắng tích luỹ là hiện tượng da bị tác động tiêu cực của ánh nắng mặt trời tích luỹ dần trong thời gian dài. Hậu quả của bỏng nắng tích luỹ không nhìn thấy ngay sau khi ra nắng mà tích tụ dần dưới da, sau một thời gian nhất định mới biểu hiện lên bề mặt da. Bỏng nắng tích luỹ gây hậu quả nặng nề, khó khắc phục hơn. Khi bị bỏng nắng tích luỹ, da thường có dấu hiệu sạm thâm, da thô, dầy bì, nhiều tế bào chết và sừng hoá, nặng hơn là hiện tượng lão hoá với nám, nhiều nếp nhăn. Đặc biệt, nếu tình trạng bỏng nắng nghiêm trọng, bỏng nặng còn có thể trở thành nhiễm độc ánh nắng, gây nên các bệnh về da.

Cẩn thận với ánh nắng

Tắm nắng là hoạt động có lợi cho sức khỏe, giúp cơ thể tổng hợp được vitamin D, tăng khả năng hấp thụ và vận chuyển canxi... Tuy nhiên, tắm nắng sai cách hoặc để da tiếp xúc với cường độ ánh nắng mạnh trong nhiều giờ liền (khi làm việc ngoài trời, đi du lịch...) có thể gây tổn hại cho sức khỏe làn da cũng như các cơ quan khác trong cơ thể.

Vết bỏng khủng khiếp của Greg Binnie khi anh phơi trần làm việc dưới nắng nóng nhiều giờ liền. Ảnh: Caters New Agency

Gần đây, cậu thanh niên Greg Binnie (20 tuổi, ở Scotland, Anh) bị bỏng nắng do làm việc ngoài trời trong 7 tiếng liền đã khiến nhiều người sửng sốt. Cậu đứng tưới cây, cắt cỏ dưới trời nắng nóng mà không mặc áo dày hay dùng kem chống nắng mà chỉ mặt một chiếc áo sát nách. Cho đến ngày hôm sau, khi tiếp tục công việc thường lệ, Grey thấy đôi vai bắt đầu đau rát, phồng rộp thì mới nhận ra tác hại của ánh nắng mặt trời. Sau sự cố, Grey phải dùng thuốc trị bỏng và gặp khó khăn trong hoạt động sinh hoạt cá nhân, khi đi ngủ vì vết bỏng chạm vào vải mỏng cũng gây đau rát, khó chịu.

Tuy không phổ biến như cháy nắng, đen do đi nắng... nhưng bỏng nắng có thể xảy ra với bất cứ ai. Trong ánh mặt trời có 3 loại tia tử ngoại là: UVA, UVB, và UVC. Tia UVC tuy có bước sóng ngắn và năng lượng tàn phá mạnh nhất nhưng đã bị tầng ozone cản lại và không có khả năng tác động tới con người. Chỉ còn UVA và UVB có khả năng chạm đến chúng ta.

Các hắc tố (melanin) trên da có khả năng hấp thụ ánh sáng với dải quang phổ rất rộng. Khi da được tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng, các hắc tố sẽ hấp thụ tia UVA trước tiên, khiến da đen đi. Càng nhiều nắng, hắc tố sản sinh càng nhiều, da càng đen sạm.

Khi tia UVB cường độ mạnh hơn tiếp xúc với da, các hắc tố sản sinh quá nhiều khiến cơ thể tự kích hoạt chế độ Apoptosis, nghĩa là chế độ chết rụng tế bào, nhằm loại bỏ những tế bào da dư thừa.

Trường hợp có quá nhiều tế bào tự diệt, hệ miễn dịch của cơ thể bắt đầu can thiệp, gây nên phản ứng cháy nắng. Khi đó, máu được dồn lên những khu vực da tổn thương để đẩy nhanh tốc độ hồi phục, khiến da ửng đỏ. Có lúc, quá trình tự diệt tế bào có thể khiến da bỏng nặng hơn, hoặc gây ung thư da. Theo nghiên cứu của Hiệp hội nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ, nếu bị cháy nắng tới 5 lần trước 20 tuổi sẽ làm tăng nguy cơ ung thư da lên tới 80%.

Một số loai hình dị ứng với ánh nắng mặt trời

- Nổi ban đa hình thái: là hiện tượng hay gặp nhất của dị ứng ánh nắng, thường xảy ra trong mùa thu. Nó có thể xảy đến sau khi tiếp xúc với ánh nắng vài phút đến vài giờ. Ban đầu là các nốt mẩn ngứa, nổi sẩn màu trắng hoặc vàng trên nền viêm đỏ. Các mảng sẩn phẳng có thể lan rộng. Triệu chứng sẽ mất đi sau một thời gian không tiếp xúc với ánh nắng.

- Ngứa sần quang hóa: thường xảy ra ở trẻ em, người trẻ tuổi. Hiện tượng này thường xuất hiện trong mùa hè (giảm dần vào mùa thu), gồm những mảng ngứa sần trên da, có thể lan rộng tới những vùng da không tiếp xúc với ánh nắng. Các nốt sần này có thể phù nề, bị loét, gây các vết viêm nứt trên môi, má, cổ, cánh tay, có nguy cơ để lại sẹo.

- Viêm da quang hóa mạn tính: là những mảng sần viêm khô, ngứa nhiều trên bề mặt da. Vị trí tổn thương thường ở trên mặt, da đầu, cổ, gáy, nửa trên ngực, mặt sau cánh tay, bàn tay. Giữa vùng tổn thương có thể có vùng da lành và đôi khi triệu chứng xuất hiện ở lòng bàn tay hoặc ở cẳng chân. Biểu hiện của viêm da quang hóa mạn tính thì tương tự với biểu hiện của viêm da tiếp xúc nên nhiều khi dẫn đến chẩn đoán sai.

- Nổi mề đay do nắng: là kiểu tổn thương da với các mảng phát ban, ngứa và mụn nước, có thể xảy ra sau vài phút tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Loại hình dị ứng với ánh nắng này thường có ở tuổi trung niên và tiến triển tốt lên sau khi ngừng tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Xử lý khi bị bỏng nắng

Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Hà, nếu da chuyển màu đỏ, phồng rộp, đau rát... sau khi đi nắng thì cần:

- Ngâm vùng da trong nước lạnh để nhanh chóng giảm nhiệt. Nước mát sẽ giúp da hạ nhiệt và làm chậm quá trình cháy nắng.

- Có thể tắm bằng vòi hoa sen để làm dịu vùng da bị bỏng. Sau khi tắm dùng khăn sạch, mềm để thấm khô da.

- Tắm xong thì bôi kem dưỡng ẩm chiết xuất từ thảo được để làm dịu da, dưỡng ẩm và tái tạo tế bào.

- Uống nhiều nước để làm mát da từ bên trong, giúp da được tái tạo. Cần 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày đẻ cấp ẩm cho da. Với da bị bỏng nắng, uống nước càng quan trọng hơn. Người bị bỏng nắng có thể uống nước hoa quả để bổ sung vitamin.

- Tránh để vùng da đang bị tổn thương tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng.

- Trong trường hợp da bị phồng rộp hoặc có các biểu hiện khác như choáng, sốt thì cần tới cơ sở y tế.

Đề phòng bỏng nắng

Tránh ra ngoài khi trời nắng to, nhất là khung giờ từ 11 - 13 giờ vì đây là lúc tia cực tím mạnh nhất.

Khi ra ngoài nắng, nhất là tầm trưa, cần bảo vệ, che chắn da kỹ càng, bôi kem chống nắng, đeo kính râm, dùng son dưỡng... để hạn chế ảnh hưởng của nắng đến da. Việc bôi kem chống nắng là rất quan trọng để hạn chế tác hại của các tia tử ngoại lên da. Chú ý, để kem chống nắng phát huy tác dụng phải bôi trước khi ra ngoài từ 15-30 phút.

Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục để có làn da khỏe hơn.


PV

Tổng hợp