Bóng đèn thông minh điều chỉnh nhịp sinh học cho cơ thể



Bóng đèn thông minh điều chỉnh nhịp sinh học cho cơ thể

Phương Linh 10:32 11/11/2020

Sau khi xem xong một bộ phim trên Netflix và lướt thêm trang facebook, bạn tắt máy tính và đi ngủ. Tuy nhiên, việc “tắt” tâm trí của bạn có vẻ khó hơn rất nhiều so với nút tắt trên máy tính hay bất kỳ thiết bị điện tử nào. Xoay đi, lật lại cơ thể trên giường, chờ mãi rồi bạn mới có thể chìm vào giấc ngủ. Khi chuông báo thức kêu, bạn mệt mỏi và có cảm giác như mình vừa mới nhắm mắt.

Kịch bản này nghe có vẻ quen quen? Thực ra nó phổ biến hơn bạn nghĩ. Theo Hiệp hội giấc ngủ Hoa Kỳ, hơn 1/3 người trưởng thành tại Hoa Kỳ ngủ ít hơn 7 giờ mỗi đêm.

Đối với nhiều người, cuộc sống hiện đại bận rộn của chúng ta đã khiến chu kỳ ngủ, thức tự nhiên của cơ thể, được gọi là nhịp sinh học trở nên khó khăn.

Nhưng nghiên cứu và phát minh mới đây có thể sẽ mang lại nhiều tác dụng cho bạn.

Đầu năm nay, các nhà khoa học tại Đại học Washington đã xác định được cách các tế bào trong mắt phản ứng với các ánh sáng màu khác nhau, những ánh sáng màu này báo hiệu tới não để điều chỉnh nhịp sinh học của chúng ta. Giờ đây, công ty TUO của Hoa Kỳ đã sử dụng những nghiên cứu đó để tạo ra một bóng đèn Led mà hãng tin rằng có thể giúp bạn tràn đầy năng lượng vào buổi sáng, và giúp bạn bình tâm, thư giãn hơn vào ban đêm.

Tại sao sức khỏe sinh học lại quan trọng?

Joey Chan, phó giáo sư tâm thần, học tại đại học Hong Kong cho biết: Nhịp sinh học là một đồng hồ bên trong cơ thể, chạy theo chu kỳ khoảng 24 giờ. Nhịp sinh học của mỗi người luôn khác nhau, theo dạng “chim chào mào buổi sáng” cho tới “cú đêm”. Nhịp sinh học chịu trách nhiệm cho giấc ngủ của mỗi người. Theo Chan, nó cũng ảnh hưởng đến tâm trạng, các kết nối thần kinh, trí nhớ, hoạt động thể chất và các chức năng chuyển hóa của tim.

Nhưng cuộc sống hiện đại, đặc biệt với những người ở thành phố đã làm gián đoạn chiếc đồng hồ nội bộ này của cơ thể. Theo Chan, nhịp sinh học được kích hoạt bởi những kích thích từ môi trường, trong đó thứ quan trọng nhất là ánh sáng. Việc tiếp xúc với ánh sáng ngăn chặn melatonin, đôi khi được gọi là hormone giấc ngủ. Chan cho biết đôi mắt của chúng ta nhạy cảm nhất với ánh sáng xanh, loại ánh sáng phát ra từ màn hình tivi, điện thoại và máy tính xách tay. Đó là lý do tại sao khi xem tivi hoặc sử dụng điện thoại trước khi ngủ có thể làm ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn. Nhưng đây không phải là lý do duy nhất làm ảnh hưởng tới nhịp sinh học trong cơ thể.

Nghiên cứu từ Đại học Washington phát hiện ra ánh sáng màu vàng và cam có bước sóng dài, cùng với ánh sáng tím, những màu sắc xuất hiện tự nhiên lúc bình minh và hoàng hôn cũng có thể khá quan trọng. Chan cho biết điều này chứng tỏ đôi mắt của chúng ta “không chỉ để nhìn” ánh sáng, vì bản thân màu sắc  đóng một phần trong việc kích thích hệ thống sinh học.

Trường đại học đã cấp phép công nghệ, dựa trên những phát hiện của mình cho công ty TUO để tạo ra một bóng đèn thông minh, sử dụng các loại ánh sáng khác nhau để “đánh thức” hoặc “tắt” đồng hồ sinh học trong cơ thể bạn.

David Basken, đồng sáng lập và giám đốc điều hành TUO cho biết, bằng việc cài đặt xen kẽ kín đáo giữa các bước sóng ánh sáng khác nhau, bóng đèn có thể kích thích hệ thống sinh học trong cơ thể. Người dùng kết nối với bóng đèn thông minh trị giá 59 USD với một ứng dụng và đặt nó sao cho phù hợp với lịch trình và giờ đi ngủ của họ.

Bóng đèn có thể tạo ra một lịch chiếu sáng và chạy qua ba chế độ mỗi ngày: Thức, hoạt động và yên tĩnh. Basken cho biết độ ấm hoặc độ mát, và cả độ sáng của bóng đèn có thể được cài đặt cho bất kỳ chế độ nào trong ba chế độ trên. Theo Basken: Tất cả đều xuất hiện dưới dạng đèn trắng thông thường.

Chế độ đánh thức: Là một hiệu chỉnh ánh sáng mạnh mẽ giúp nhanh chóng đặt đồng hồ bên trong cơ thể bạn thành “buổi sáng”, điều chỉnh ngày của bạn theo nhu cầu năng lượng của bản thân, giúp bạn cảm thấy tràn đầy sinh lực, tỉnh táo và tinh thần minh mẫn, thậm chí có thể giúp bạn bỏ uống cà phê.

Chế độ hoạt động: Hiệu chỉnh ánh sáng ổn định trong cuộc sống và công việc hàng ngày, mang lại hiệu ứng tràn đầy năng lượng của ánh sáng mặt trời trong ngôi nhà.

Chế độ yên tĩnh: Ánh sáng nhẹ nhàng, giúp cho nhịp sinh học của bạn được thư giãn và báo hiệu thời điểm “buổi đêm đã đến” cho đồng hồ sinh học, giúp bạn được thư giãn, có được giấc ngủ thoải mái, thúc đẩy việc thức dậy đúng giờ vào đúng thời điểm ngày hôm sau.

Bóng đèn thông minh TUO sử dụng công nghệ chiếu sáng được cấp bằng sáng chế, được chứng minh rất hiệu quả trong việc thay đổi, đồng bộ nhịp sinh học trong những thử nghiệm gần đây tại phòng thí nghiệm của trường đại học. Đèn có ánh sáng trắng cùng những bước sóng được điều chỉnh với hệ thống màu sinh học giúp đánh thức đồng hồ bên trong cơ thể bạn.

Thị trường công nghệ “sức khỏe cho giấc ngủ” đang ngày một phát triển

Bóng đèn sinh học không phải là một ý tưởng mới. Trước đó, nhiều hãng đã cho ra đời sản phẩm “Thị giác sinh học”, chuyên về đèn trị liệu bằng ánh sáng cho chứng rối loạn tâm trạng, hay sản phẩm “đồng hồ báo thức khi mặt trời mọc” của công ty điện tử Philips. Quan tâm đến nhịp sinh học là nhu cầu, xu hướng ngày càng tăng liên quan đến sức khỏe của giấc ngủ, một thị trường được ước tính trị giá tới 40 tỷ USD vào năm 2017.

TUO cho biết hầu hết các đèn sinh học đều dựa trên ánh sáng màu xanh lam, trong khi bóng đèn của hãng tập trung vào sự thay đổi màu sắc của ánh sáng. Ví dụ, vào buổi sáng, bóng đèn của TUO bắt chước các ánh sáng tỏa ra từ vầng hào quang mặt trời mọc, giúp đánh thức hệ thống sinh học.

Basken cho biết: Chúng tôi đang nghĩ về cách mà con người “tiêu thụ” ánh sáng. Ông nhấn mạnh khái niệm “ánh sáng lành mạnh tích hợp” đã được đưa vào các công trình nhà hạng sang. Tuy nhiên nó chưa tiếp cận được thị trường đại chúng. Đây là lý do TUO chọn loại bóng đèn đơn giản, thay vì những loại đèn treo hoặc các thiết bị chiếu sáng hoành tráng. Ông cho biết: Đó đơn giản chỉ là một bóng đèn thông thường. Bạn có thể đặt chiếc đèn vào một vị trí cố định mà bạn muốn để mọi người đều có thể sử dụng. Tốt nhất nên sử dụng bóng đèn ở những khu vực bạn dành nhiều thời gian nhất vào buổi sáng và buổi tối.

Tất nhiên, ánh sáng không phải là một phương pháp chữa bệnh, Chan cho biết. Cô nhấn mạnh vào khía cạnh sức khỏe sinh học và tầm quan trọng của tín hiệu sinh học đều đặn, như thói quen thức dậy và đi ngủ nhất quán, cũng như việc nhận được nhiều ánh sáng tự nhiên.

Basken tuyên bố việc tạo ra một môi trường với bóng đèn sinh học có thể giúp giảm thiểu các tác động bên ngoài lên nhịp sinh học của con người. Basken hy vọng bóng đèn của TUO sẽ giúp mọi người có thể “liên lạc” được với nhịp điệu tự nhiên của cơ thể và có một lối sống đồng bộ hơn với đồng hồ sinh học của họ. Theo Basken: Nếu chúng ta không sống cả ngày ngoài trời dưới ánh nắng và các vì sao, chúng  ta phải nghĩ xem điều đó có ý nghĩa như thế nào với hệ sinh học của cơ thể? 


Phương Linh

Theo Kick Starter/ CNN