Bình luận trực tuyến – “Nỗi ám ảnh” của truyền thông đa phương tiện

Bình luận trực tuyến – “Nỗi ám ảnh” của truyền thông đa phương tiện

Mai Hiên 13:40 14/5/2017

Sự phát triển của mạng xã hội và các hình thức đa dạng của truyền thông đa phương tiện không chỉ tạo điều kiện cho độc giả tiếp cận nhanh hơn với tin tức, mà còn tạo môi trường để mỗi người đọc được đóng góp và thể hiện quan điểm của mình. Tuy nhiên, mọi chuyện sẽ rất tốt đẹp, mỗi đơn vị báo sẽ có thêm được nhiều ý kiến đóng góp xây dựng, những vấn đề được tranh luận văn minh đưa ra nhiều góc nhìn đa chiều hơn... nếu không có những cuộc “tranh luận thảm họa” như hiện nay trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Khủng hoảng bình luận trên các phương tiện truyền thông

Người đọc đang làm gì với quyền lợi của mình?

Đã từ lâu, phần bình luận bên dưới những tờ báo, hay những video đã trở thành một thứ đặc sản không thể thiếu mà các kênh truyền thông đưa ra nhằm tương tác với khán giả. Nhu cầu của người đọc cũng dần tăng cao, họ không chỉ dừng lại ở việc tiếp cận hay nắm bắt thông tin, mà còn đưa ra quan điểm cá nhân dựa trên những góc nhìn hay những trải nghiệm của bản thân. Có thể thấy, với nhiều tờ báo, mục bình luận là cơ hội để họ thu hút nhiều độc giả hơn, bằng việc xây dựng trong lòng độc giả suy nghĩ là mình được lắng nghe, được quyền nêu ý kiến chứ không chỉ tiếp nhận một chiều.

Không thể phủ nhận rằng có rất nhiều bình luận thú vị được đưa ra dưới mỗi bài báo thu hút hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng ngàn lượt yêu thích bằng cách nhấn nút like ủng hộ, hay đôi khi là trả lời lại chính cả bình luận đó. Nhiều bình luận mang tính sáng tạo và xây dựng cao có thể giúp cả người viết bài thu thập thông tin hoặc có thể trở thành ý tưởng mới cho những bài báo tiếp theo, hay mặt khác, tạo sự hứng thú cho nhiều độc giả. Có độc giả thừa nhận rằng đôi lúc họ chỉ lướt nhanh vào bài báo rồi tìm đến ngay phần bình luận để đọc và xem cảm nhận của mọi người.

Những bình luận không điểm dừng

Tuy nhiên, với việc mở rộng phần bình luận, các tờ báo điện tử hay kênh truyền thông sẽ phải đối mặt với một con dao hai lưỡi, đó là việc xử lý những bình luận thiếu ý thức hay vô văn hóa ngay dưới những sản phẩm đó. Chất lượng bài báo cũng trở nên giảm sút khi nó được chia sẻ và tranh luận dưới những góc nhìn thiển cận. Ngay cả với độc giả, đôi khi bản thân họ chưa đưa ra được quan điểm của mình dành cho sản phẩm truyền thông như thế nào thì đã bị định hướng bởi những bình luận của những độc giả khác. Vài người còn cho rằng họ chẳng dám đưa ra bình luận vì sợ hiện tượng “ném đá” của cư dân mạng. Phần bình luận, vốn để góp phần xây dựng một môi trường văn minh, đã trở thành bãi rác của sự lên án, phân biệt đối xử, hay đôi khi là nơi chỉ để thỏa mãn cái tôi, hoặc công kích cá nhân.

Đấu não với người đọc

Chất lượng tệ hại của những phần bình luận thực sự đã khiến nhiều kênh truyền thông đau đầu khi tìm cách giải quyết. Cách nhanh gọn nhất là đóng cửa phần bình luận cũng đã được nhiều tờ báo tiến hành thực hiện. John Doran, biên tập viên của trang web âm nhạc The Quietus, từng quyết định đóng cửa tạm thời phần bình luận trên website, mặc dù ông biết rằng việc cho phép bình luận sẽ tạo sự tương tác cao hơn trên trang web âm nhạc độc lập này. Ông so sánh việc dọn dẹp bình luận mỗi ngày như việc phải lau chùi một đống hình vẽ hỗn tạp trên tường trước khi muốn mở cửa hàng.

Một số tờ báo đã chuyển sang chế độ bình luận trên facebook bằng cách chia sẻ những đường link bài báo, với hi vọng rằng người dùng khi có danh tính và tên xác nhận của mình, sẽ không đưa ra những bình luận tiêu cực nhưng tình hình vẫn không thể thay đổi với các chủ đề nhạy cảm. Hàng trăm, hàng ngàn bình luận mỗi ngày thực sự khiến những người quản lý thông tin, hay đôi khi là những người viết bài khủng hoảng thật sự.

Nỗi ám ảnh thực sự của những kênh truyền thông

Thật ra, nhiều tờ báo lớn đầu tư hẳn một bộ phận chuyên để xử lý các bình luận. Mỗi ngày với các bài đăng của báo mình, sẽ có một đội ngũ chuyên ngồi lọc các bình luận, chỉ xây dựng các yếu tố tích cực và loại bỏ nhiều yếu tố tiêu cực. Nhưng quả thật, đây vẫn chưa phải là một giải pháp tốt khi vừa tiêu tốn nhân lực, vừa có thể hình thành các tác động xấu với nhân viên hay phóng viên khi đối mặt với những bình luận không hề hay ho trên mạng. Ở Mỹ, nhiều nhân viên trong tòa soạn đã gặp phải khủng hoảng tâm lý  khi hằng ngày họ phải đọc và giải quyết rất nhiều bình luận vô ý thức và cực kì tiêu cực.

Một giải pháp sáng tạo được đưa ra từ tờ New York Times khi họ quyết định hợp tác với Google nhằm đưa một công nghệ tiên tiến có khả năng cho máy móc tự động sàng lọc bình luận theo những cách trước đây chưa hề được thực hiện. Các nhân viên đảm nhận phần này sẽ có thể thực hiện một khảo sát nhỏ nhằm thống kê và liệt kê ra các từ ngữ không được sử dụng như là một thuật toán, có thể áp dụng cho tất cả các bài đăng của tờ báo này. Việc này vừa giúp giảm thiểu gánh nặng của nhân viên, vừa giữ được độc giả đồng hành lâu hơn với tờ báo.  Tuy nhiên, nhiều tòa soạn cho rằng độc giả ngày nay rất thông minh, họ cố gắng sáng tạo ngôn ngữ để không bị đưa vào danh sách cấm và vẫn được cho đăng tải thông qua kiểm duyệt.

Vậy đâu là giải pháp tốt nhất cho đôi bên?

Để giải quyết tình trạng khủng hoảng này, đồng thời nhằm xây dựng những kênh thông tin chất lượng, những đóng góp và ứng xử văn minh, đã có rất nhiều phương án được đưa ra và bước đầu đạt được hiệu quả nhất định. Một vài phương án thiết thực được đưa ra đôi khi đơn giản như  thu phí bình luận, hay việc tạo tài khoản với một danh tính rõ ràng và nhận được sự xác thực cũng được ưu tiên.

 

Những kênh tranh luận công khai như Quora hay Medium được hình thành nhằm tạo ra những cộng đồng bình luận hiện đại, chấp nhận sự đa dạng từ văn hóa, tôn giáo, hay trình độ học vấn dựa trên việc hỏi và trả lời về những vấn đề bạn quan tâm. Bên cạnh đó, nhiều tờ báo vẫn giữ nguyên mục bình luận và tích hợp nhiều phương thức thông minh hơn để giải quyết vấn đề.  Ví như công cụ Civil Comments trao trách nhiệm duyệt bình luận cho tất cả những người đăng comment bằng cách buộc họ xếp hạng những bình luận được chọn ngẫu nhiên trước khi có thể tự mình bình luận. Hoặc dự án The Coral cũng đã giới thiệu được một bộ công cụ có khả năng thống nhất và tích hợp tương tác của độc giả, bao gồm cả các bình luận, giữa các trang tin tức. Một số ấn phẩm đã hợp tác với nền tảng Genius, cho phép phóng viên và độc giả trực tiếp bổ sung thêm những ghi chú theo từng dòng bên cạnh một nội dung trên trang web và tổ chức một cuộc thảo luận tập trung về nội dung đó.

Theo nhìn nhận khách quan, nhiều tờ báo có hẳn định hướng phát triển cho những chủ đề mang tính chất tranh luận, được định hướng rõ ràng ngay từ đầu bởi người biên tập. Đối với những đề tài này, họ chấp nhận đầu tư nhân lực để xử lý cả những bình luận xấu và tốt, nhằm duy trì độ tương tác với tác giả. Các chủ đề này sẽ xuất hiện định kì trong thời gian nhất định của mỗi tuần, mỗi tháng, nhằm đảm bảo được sức hút của các đề tài, nhưng không tiêu tốn quá nhiều công sức để định hướng các bình luận.

Lùi một bước để nhìn nhận về vấn đề tranh luận trên các phương tiện truyền thông, không thể thừa nhận sự có mặt và ảnh hưởng của cá nhân từng độc giả. Sự thay đổi và nỗ lực từ các tờ báo điện tử, hay các kênh thông tin trực tuyến sẽ vô nghĩa nếu không có những thay đổi từ chính độc giả. Hơn ai hết, vẻ đẹp trong việc xây dựng những bình luận văn minh xuất phát từ chính mỗi cá nhân, bên cạnh sự cải tiến của các đơn vị truyền thông. Vì thế, sự thay đổi từ chính cách bạn tiếp cận với truyền thông, với cách bạn nỗ lực đóng góp cho nó, chính là nhân tố quan trọng cho cuộc cải cách bình luận. Đừng ngần ngại trở thành một độc giả thông minh trên đấu trường thông tin. 


Mai Hiên

Từ Khóa :