Biến bãi cỏ xanh trước nhà thành khu vườn thân thiện với động vật hoang dã



Biến bãi cỏ xanh trước nhà thành khu vườn thân thiện với động vật hoang dã

Phương Linh 9:0 15/8/2020

Hình ảnh những bãi cỏ xanh trước nhà luôn quen thuộc với người dân Mỹ. Tuy nhiên, phải tốn khá nhiều nước tưới để giữ màu xanh của cỏ và cũng như chẳng giúp ích gì mấy cho không gian xung quanh. Vì thế, một cuộc phát động biến những bãi cỏ thành khu vườn cây trái, trồng hoa thu hút độngvật, chim muông đang được nhiều người hưởng ứng. Chúng giúp hấp thu lượng khí carbon bằng 70.000 chiếc ôtô mỗi năm và trên hết là tạo ra những không gian xanh thực sự cho môi trường và con người.

Những bãi cỏ trước nhà luôn là nỗi “ám ảnh” của nhiều người Mỹ. Kể từ khi các vùng ngoại ô mở rộng và phát triển từ những năm 1950 đến 1960, những thảm cỏ xanh nguyên sơ này đã được người dân vùng ngoại ô gìn giữ và chăm sóc rất tỉ mỉ.

Nhưng với thiên nhiên, những bãi cỏ không đóng góp nhiều cho sự bền vững của hệ sinh thái.  Quá trình bảo dưỡng những bãi cỏ tạo ra nhiều khí nhà kính hơn lượng khí thải mà bản thân những bãi cỏ có thể hấp thụ. Các bãi cỏ trong khu dân cư bao phủ 2% diện tích đất ở Hoa Kỳ. Chúng yêu cầu được tưới nước nhiều hơn bất kỳ loại cây nông nghiệp nào được trồng trên quốc gia này. Khắp California, hơn một nửa lượng nước trong mỗi hộ gia đình được sử dụng bên ngoài ngôi nhà, chủ yếu để tưới tắm cho đám cỏ.

Tuy nhiên, nếu người dân thay đổi mô hình chăm sóc bãi cỏ, những mảng xanh trước nhà như thế này sẽ có cơ hội thể hiện nhiều hơn. Năm 2005, một nghiên cứu vệ tinh của NASA đã phát hiện ra những bãi cỏ dân cư Mỹ chiếm tới 49.000 dặm vuộng (123.000 kilomet vuông), gần bằng kích thước của đất nước Hy Lạp.

Theo các nhà khoa học môi trường, việc chuyển đổi các bãi cỏ thành những khu bảo tồn sinh học thu nhỏ có thể giúp thúc đẩy sự đa dạng sinh học, đồng thời cắt giảm lượng tiêu thụ nước, xăng dầu, cũng như giảm việc sử dụng các hóa chất trồng cỏ nguy hiểm.

Ở các bang miền Tây như California, Colorado và Arizona, hạn hán khiến người dân phải hạn chế sử dụng nước. Điều này cũng buộc các gia đình phải suy nghĩ lại về những bãi cỏ đang “khát nước” của họ. Một số gia đình đã sử dụng những kiến thức khoa học, những phát minh và  ý tưởng thiết kế trong quá trình thay đổi sân cỏ của mình, tạo ra một ốc đảo cho cuộc sống với nhiều tầng thực vật phong phú, thu hút chim ruồi, ong, bướm tới vườn…

Thực tế, nhiều cư dân trên khắp Hoa Kỳ vẫn muốn sử dụng thảm cỏ xanh truyền thống trước nhà. Nhưng theo Jodie Cook, một nhà thiết kế cảnh quan đến từ San Clemente, California, các chủ nhà phía bờ Tây đang ngày càng nhận thức được những mô hình sáng tạo cho bãi cỏ, mang đến lợi ích cho hệ sinh thái tự nhiên, đồng thời vẫn có thể cung cấp một không gian mới cho các hộ gia đình.

Cook đã thiết kế lại các bãi cỏ trước nhà trên khắp quận Cam nước Mỹ. Cô cho biết: “Mô hình khu vườn kiểu mới này phù hợp để mọi người vui chơi. Một bãi cỏ rộng lớn có thể sáng tạo thêm bằng việc trồng cây ăn quả, rau cỏ song song với nhiều loại thực vật, hoa cỏ thảo mộc để tạo ra môi trường sống của chim muông, côn trùng tự nhiên, từ đó “mời gọi” thêm các hệ động vật địa phương”.

Cook chia sẻ: “Dường như mọi người đang càng khát khao những trải nghiệm chân thực về thiên nhiên, nhất là khi nó gần gũi hơn với gia đình. Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy việc tiếp xúc gần gũi với môi trường tự nhiên có thể làm giảm căng thẳng, lo lắng, thậm chí giúp duy trì trí nhớ khi chúng ta già đi”.

Theo Cook, hầu như tất cả các gia đình mà cô đã làm việc cùng đều khá vui mừng khi được kết nối lại với các quá trình tự nhiên trong khu vườn của mình, chẳng hạn như được quan sát nước mưa đổ xuống các máng thoát nước. Những tương tác của hệ sinh thái đã được tiếp cận dễ dàng từ không gian cá nhân.

Xu hướng trên toàn quốc

Những gì Cook thấy ở California phản ánh một xu hướng mới nổi trên toàn quốc. Ở Minnesota, nếu chủ nhà thay thế những bãi cỏ thành vườn cây trồng hoa được loài ong yêu quý, những cây hoa sẽ được giảm giá. Các thành phố và khu tự quản, như quận Montgomery ở Maryland cũng tài trợ thêm tiền cho các gia đình và các chủ nhà để thiết kế những khu vườn thu gom nước mưa.

Những chính sách như thế có thể mang đến nhiều sự thay đổi lớn. Hình ảnh những bãi cỏ được tưới quá nhiều nước ở Phoenix, được bao quanh bởi cát đỏ của sa mạc Arizona đã từng là đối tượng nghiên cứu điển hình về chứng “nghiện cỏ” đáng lo ngại ở nước Mỹ. Nhưng những thập kỷ gần đây, nhà nước đã thực hiện nhiều hành động nhằm chấm dứt hoặc hạn chế nỗi ám ảnh “nghiện cỏ” bằng việc thu phí nước nhiều hơn vào mùa hè, cấm hình thành các bãi cỏ mới. Vào đầu thiên niên kỷ này, Phoenix đã từng có 80% bãi cỏ xanh, tới giờ chỉ còn lại 14 %.

Theo cuộc thăm dò gần đây, các kiến trúc sư cảnh quan cho biết, những gia đình Mỹ đã thay đổi sở thích của họ. Tổ chức vườn động vật hoang dã của liên đoàn Động vật hoang dã vườn quốc gia (NWF) cũng khuyến khích người Mỹ thiết kế các khu vườn có thức ăn, nước uống và nơi trú ẩn cho động vật hoang dã. Năm ngoái, NWF cũng nhận được 1 triệu đăng ký từ phía người dân cho việc tạo dựng những khu vườn trên toàn quốc thay cho sân cỏ. Và những khu vườn như thế này sẽ được NWF hỗ trợ các loài thụ phấn.

Tạo sự khác biệt

Tổ chức phi lợi nhuận Green America đã đưa ra sáng kiến Climate Victory Gardens nhằm khuyến khích mọi người trồng thật nhiều khu vườn thực phẩm tái sinh (cây tái sinh là những loại cây không cần bỏ công chăm bẵm nhiều vẫn cứ tự lớn quanh năm như hành, rau mùi, cần tây, cà rốt…). Lấy cảm hứng từ Home Victory  Gardens (là khu vườn được trồng tại các công viên công cộng ở Hoa Kỳ, Anh, Canada, Úc, Đức trong thế chiến thứ I và II để bổ sung khẩu phần ăn, nâng cao sức khỏe, tiếp tế quân sự…) với hàng triệu tấn trái cây tươi và rau quả trong thời chiến, hơn 2.300 hộ gia đình ở Mỹ đã bắt đầu canh tác các mảnh vườn để cô lập, hấp thu khí carbon, đồng thời tăng độ phì nhiêu của đất.

Theo Green America, những khu vườn ngày nay đại diện cho khoảng 3.600 mẫu Anh, rất có tiềm năng trong 10 năm tới nhằm hấp thu lượng khí carbon, tương đương với việc cắt giảm 70.000 chiếc ô tô ra khỏi đường phố trong cả năm.

Kiến trúc sư  cảnh quan Katie Seidenwurm tại San Diego cho biết lý do khiến các loại vườn rau như thế này gia tăng chính là chi phí nước tưới tăng cao, và người dân nhận thức được rõ hơn về trách nhiệm với môi trường.

Seidenwurm cho biết: “Nhiều chủ nhà ý thức hơn về môi trường. Nhiều tổ chức còn cấp giấy chứng nhận cho chủ nhà với nội dung “chứng nhận thân thiện với động vật hoang dã, thu hút bướm hoặc các loại côn trùng khác, khả năng làm vườn thuần thục”.

Cô đánh giá: “Tôi nghĩ rằng các chủ nhà đang cố gắng tìm kiếm một cảm giác cộng đồng cao hơn, và vì thế họ muốn khu vực sân trước của mình có thể tương tác được với các hàng xóm”.

Mary Phillips, giám đốc cấp cao của NWF kêu gọi mọi người hãy quan tâm đến thiên nhiên. Cô cho biết, những nghiên cứu gần đây cho thấy các vườn động vật hoang dã có thể giúp hỗ trợ sự đa dạng sinh học của loài ong cùng nhiều loại chim khác nhau, đặc biệt là chim biết hót.

Phillips hân hoan: “Mọi người được nhìn thấy bằng mắt thường những con ong, bướm và chim thực thụ đến thăm khu vườn nhà họ, và họ thấy rằng tất cả chúng ta đều có thể làm nên một sự khác biệt”.

Thay đổi nhỏ, hiệu quả lớn

Ngay cả với những thay đổi nhỏ cũng có thể tạo ra sự khác biệt đối với môi trường, Phillips cho biết. “Tùy chọn thấp cấp nhất” dành cho các gia đình vẫn muốn có chỗ chơi cho con cái là trồng thêm hoa dại vào sân cỏ thay vì chỉ nuôi thảm cỏ xanh thông thường.

“Những thứ mà mọi người thường nhặt, hái ra khỏi bãi cỏ, như các hoa lá dại chẳng hạn lại là những thực vật rất tốt trong bãi cỏ của bạn. Một số loại cỏ ba lá, cỏ xạ hương mọc thấp và những cây dại ra hoa mang lại nhiều lợi ích liên quan đến việc thụ phấn và làm cho đất tốt hơn”, theo Phillips.

“Tùy chọn nâng cao” có nghĩa là chọn thêm những loại thực vật bản địa giống thảo nguyên trong vườn cỏ. Những giống cây này có hệ thống rễ giúp quản lý tốt hơn dòng chảy của nước mưa ngoài nhiệm vụ hấp thụ carbon nhiều hơn, Philips giải thích.

Cook cho biết: “Khi một hộ gia đình đồng ý tạo ra bãi cỏ thân thiện với động vật hoang dã thay vì bãi cỏ xanh thường, điều này sẽ lan tỏa đến nhiều người khác, khích lệ họ làm theo. Đó là thông điệp bất thành văn cho những người hàng xóm xung quanh, là bằng chứng cho thấy họ quan tâm đến môi trường. Ở nhiều khu vực, cách làm của ngôi nhà đầu tiên trong cùng một khu nhà đã tạo ra hiệu ứng domino, khiến cho hàng loạt ngôi nhà xung quanh làm điều tương tự. Mỗi khu vườn nhỏ đóng vai trò như một bước đệm cho các loài chim, động vật thụ phấn và hoang dã khác đã trở thành một thứ gì đó lớn hơn nhiều, tác động đến toàn bộ khu vực”.

Có những bài học được rút ra từ các dự án cảnh quan cả quy mô lớn và nhỏ. Nhà thiết kế cảnh quan Naomi Sanders  cho biết: Không có quy tắc nào quy định khu vườn của bạn phải thiết kế ra làm sao. Ngoài việc trở thành một không gian đẹp, những khu vườn, bãi cỏ còn tạo ra cơ hội trở thành nơi ẩn náu yên bình, để gìn giữ và để quan sát các động vật hoang dã, đồng thời học hỏi và khám phá, kết nối với hàng xóm và bản thân mỗi người. Có lẽ hơn bao giờ hết, hầu như chúng ta đều hiểu được tầm quan trọng của thực vật và thiên nhiên, biết rằng chúng ta hoạt động trong một môi trường tự nhiên rộng lớn, từ đó trân trọng thiên nhiên và cố gắng mọi cách duy trì, gìn giữ và bảo vệ thiên nhiên sao cho hòa hợp nhất với cuộc sống con người”.


Phương Linh

Theo CNN

Từ Khóa :