Bí quyết để startup này tồn tại suốt 30 năm: Tình yêu và sự thích nghi



Bí quyết để startup này tồn tại suốt 30 năm: Tình yêu và sự thích nghi

Lục Kiếm 0:20 11/1/2019

Janie Clapp đã học được rằng: khi muốn điều hành một doanh nghiệp lâu dài, chìa khóa thành công là sự thích nghi.

Janie Clapp (trái) và con gái Katherine Crow cũng là hai cộng sự thân thiết.

Người sáng lập Janie’s Cakes, một công ty làm bánh ở Tyler, Texas, Mỹ, đã phục vụ khách hàng trong ba thập kỷ, cũng đã chứng kiến nhiều biến động trong ngành suốt mấy chục năm qua. Bà bắt đầu sự nghiệp bằng cách làm bánh cưới cho các nhà trong vùng, nhận đơn đặt hàng qua điện thoại và trao tận tay những sáng tạo của mình. Giờ, bà đã ở quy mô gửi hàng chục ngàn cân bánh mỗi năm cho những người yêu thích món bánh của bà trên toàn thế giới, thông qua các đơn đặt hàng trực tuyến.

Để phát triển và tồn tại, bà đã nhiều lần đối diện với sự thay đổi theo thời đại. Bà tham gia vào thế giới thương mại điện tử khi Internet bắt đầu trở nên phổ biến. Bà hợp tác với chính con gái mình và Katherine Crow, những người am hiểu công nghệ và nắm bắt dễ dàng tâm lý thời đại ngày nay.

Clapp đã điều chỉnh theo hướng đổi mới công nghệ, sản phẩm, vận chuyển và thiết bị. Thông qua những điều đó, bà đã đã dấn thân cống hiến để làm ra những món homemade đơn giản, dễ làm mà vẫn hết sức tinh tế, nhấn mạnh vào văn hóa doanh nghiệp gia đình và sự tử tế. Bà nói rằng bí mật để có thể tồn tại lâu dài rất đơn giản: Tình yêu đích thực. “Làm những điều mình thích, thực sự thích”, bà nói ngắn gọn.

Thách thức

Tình yêu với những chiếc bánh đã được ươm mầm thì khi Clapp còn nhỏ. Trong các chuyến thăm cụ của mình, người mà bà gọi trìu mến là Papu, gia đình họ sẽ làm nên những chiếc bánh thật ngon trong khi những người khác ngủ trưa. “Cụ Papu đã dạy tôi mọi thứ về các phản ứng và chuyện nướng bánh”, bà nhớ lại.

Tuy nhiên, điều cụ Papu không dạy bà là cách xây dựng một doanh nghiệp có thể chịu được thử thách của thời gian. Điều này thì lại là Clapp và Crow tìm ra cùng nhau. Trong quá trình đó, họ đã đứng trước nhiêu thách thức, lớn nhất trong đó là làm sao để vận chuyển sản phẩm và duy trì căn bếp hiệu quả, để xây dựng một doanh nghiệp với hơn 10 nhân viên và bán hơn 26.000 pound (gần 12.000 cân) bánh mỗi năm, chủ yếu trong kỳ nghỉ lễ.

Tìm cách vận chuyển sản phẩm dễ hỏng như bánh là thách thức quan trọng với một doanh nghiệp thực phẩm. Làm sao để giao những chiếc bánh nhanh nhất mà vẫn phải duy trì được độ tươi mới của mẻ bánh mới ra lò và không bị vỡ nát là một cuộc chiến không có hồi kết. “Chúng tôi liên tục phải đổi mới ‘bánh xe vận chuyển’ để giao mặt hàng dễ hỏng theo cách ít tốn kém nhất, hiệu quả nhất”, Crow nói. Đó là lý do họ sử dụng FedEx để giao nhanh các loại bánh được đóng gói cẩn thận.

Tìm kiếm thiết bị, đồ dùng nhà bếp phù hợp cũng là thách thức không nhỏ. Chuyện không hề đơn giản là mua lò nướng, tủ đông hay máy trộn mới nhất, tốt nhất, đắt nhất. Trên thực tế, mỗi thiết bị lại làm ra những chiếc bánh có kết cấu khác nhau. Để xem thiết bị nào là phù hợp nhất, họ thường phải đến các hội chợ thương mại để thử nghiệm và quyết định.

Trong khi đó, giữ hương vị nhất quán đòi hỏi phải duy trì được công thức và các thần phần tương tự. Vì chỉ sử dụng nguyên liệu hoàn toàn tự nhiên để làm bánh, nên chỉ riêng yếu tố thời tiết cũng có khả năng tàn phá nguồn cung ứng cho Janie’s Cakes. Clapp nhớ lại một cơn siêu bão từng phá hủy toàn bộ nguồn cung cấp vanilla chất lượng, khiến những người làm bánh lao vào cuộc tranh cướp điên cuồng để mua được càng nhiều vanilla càng tốt trước khi giá tăng vọt.

Hiện đại hóa hoạt động, như cải thiện cách lưu trữ hồ sơ, mở trang web, nhận đơn đặt hàng, in nhãn, quảng cáo, cũng không hề dễ dang. Cái thời Janie’s Cakes mới ra mắt, “chúng tôi viết mọi thứ trên giấy”, Crow nói. Việc chuyển đổi từ lưu trữ vật lý sang kỹ thuật số rất tốn công sức và thời gian.

Kiên trì và nhẫn nại là đức tính rất quan trọng để các startup có thể chuyển mình và thay đổi theo thời cuộc. Đó là những gì Clapp và Crow đã rút ra được trong ba mươi năm hoạt động trong ngành. Nhiều người kinh doanh và nghĩ rằng sẽ thành công rất dễ dàng và đến nhanh chóng. Nhưng thực tế, theo quan điểm của Crow, kinh doanh là cuộc chiến đấu không ngừng, không có điểm nào được gọi là điểm thành công để có thể thỏa mãn cả.

Hành trình lâu dài

Clapp bắt đầu khởi nghiệp vào năm 1973 sau khi tốt nghiệp đại học với tấm bằng về nghệ thuật, khi bà cùng bạn mua và quản lý một cửa hàng ở địa phương. Nhưng bà đã bán hết cổ phần vào năm 1981 với quyết tâm tự lập ra một doanh nghiệp của riêng mình.

Bà theo học Học viện Ẩm thực Hoa Kỳ để hoàn thiện các kỹ năng làm bánh, và ra mắt Janie’s Cakes – chuyên làm bánh cưới và bánh nghệ thuật – vào cuối năm 1981. Ban đầu, bà đặt cơ sở ở chính nhà mình, sau đó thì chuyển sang tầng hai trên cửa hàng đồ cổ của một người họ hàng vào năm 1983. Ở đó, bà đã tạo ra món ngọt cho các cặp đôi và sự kiện, sau đó cẩn thận đưa xuống tầng và vận chuyển.

Quy trình đó khiến bà mệt mỏi, bà quyết tâm đi vay để mở cửa hàng riêng. Công việc khá ổn cho đến năm 2003 – bắt đầu xuống dốc và khoản vay trở thành gánh nặng. Tăng ca thường xuyên và không còn thời gian dành cho gia đình khiến bà suy sụp.

Nhưng thay vì đầu hàng, Clapp đã lấy lại cảm hứng từ người cụ Papu, biến Janie’s Cakes thành nơi làm ra những bánh pound cake (bánh bông lan bơ, có cấu trúc nặng hơn bánh bông lan) cho các sự kiện ở trong vùng.

Nhờ đó, bà đã có những người hâm mộ tại địa phương, đủ để công việc kinh doanh tiển triển bình thường. Nhưng bà cũng nhanh chóng nhận ra rằng tăng trưởng đáng kể cũng đi kèm theo yêu cầu mở rộng quy mô. Trong năm đầu làm bánh pound cake, bà đã tìm ra cách vận chuyển tới 50 bang. Sau đó, bà bắt đầu gửi bưu thiếp cho bạn bè và người thân ở xa, khuyến khích họ chia sẻ với những người xung quanh về chiếc bánh của mình.

Cách tiếp cận ấy phù hợp với một trong những khẩu hiệu kinh doanh của bà: Mỗi chiếc bánh chứa đựng sự tử tế. Và bà tin rằng, truyền miệng chính là cách hiệu quả cho những chiếc bánh “tử tế” ấy. Tuy nhiên, giờ thì Janie’s Cakes cũng đã bắt kịp nhịp thở công nghệ như bất kỳ khởi nghiệp mới nổi nào khác.

Tính xã hội

Clapp và gia đình thực tế đã trải qua nhiều cuộc chiến với bệnh tật. Năm 2007, Crow bị chẩn ra mắc U lympho không Hodgkin (ung thư hạch không Hodgkin, ung thư phát triển trong hệ bạch huyết). Còn chồng Clapp thì mặc bệnh Parkinson.

Sống chung với bệnh tật và hiểu rõ nỗi đau từ nó, Janie’s Cakes luôn quyên góp bánh và lợi nhuận cho các tổ chức và hoạt động từ thiện. Đặc biệt là sự hợp tác với FitSteps for Life, một tổ chức địa phương cung cấp các lớp tập luyện miễn phí cho bệnh nhân ung thư, bao gồm cả người thân của Clapp.

Trải qua nhiều khó khăn, Clapp vẫn luôn suy nghĩ lạc quan, và tin rằng sự mạo hiểm “sẽ theo tôi suốt cuộc đời”. Bà mong rằng cháu gái Jane một ngày nào đó sẽ tiếp quản công việc và sát cánh bên Crow. Để đặt nền tảng lâu dài, nhóm mẹ và con gái đang cùng nhau giải quyết các vấn đề mới, như mua tủ đông mới hay cải thiện hơn nữa trang web của công ty.

Mặc dù một số người có thể thấy mối quan hệ “mẹ truyền con nối” hoàn toàn tự nhiên. Bí quyết cũng rất đơn giản, như Clapp chia sẻ: Những chiếc bánh của bà dù ở năm tháng nào cũng đều đảm bảo một điều là giúp cả nhà lại gần nhau hơn và cùng hạnh phúc khi chia sẻ những món ăn ngon.


Lục Kiếm

Theo Forbes /Ảnh: Janie’s Cakes