Bật mí về giấc ngủ ngắn của người Nhật

Bật mí về giấc ngủ ngắn của người Nhật

Hương Nguyên 9 tháng trước

Đến Nhật Bản chắc hẳn nhiều người sẽ tỏ ra ngạc nhiên khi chứng kiến cảnh tượng người dân ngủ vạ vật ở khắp nơi. Thậm chí những nhà kinh doanh, ăn mặc lịch sự cũng sẵn sàng gục bên bậc cầu thang, trên xe bus. Hành động này ở một số nước sẽ là kỳ lạ nhưng đối với người dân Nhật lại được đánh giá khá cao.

Nhật Bản vào giai đoạn cuối năm 1980 ở đỉnh cao của nền kinh tế bong bóng, cuộc sống hàng ngày rất bận rộn. Lịch trình của mọi người luôn kín mít với công việc, các cuộc hẹn, hoạt động giải trí và dường như rất ít thời gian để ngủ. Lối sống của họ có thể được tóm gọn bằng một khẩu hiệu vô cùng phổ biến: “Bạn có thể chiến đấu trong suốt 24 giờ? Bạn xứng đáng là những doanh nhân Nhật Bản!”. Thậm chí nhiều người đã lên tiếng than phiền: “Người dân Nhật Bản điên cuồng vì công việc”, tuy nhiên, hàm ý trong câu nói này là sự tự hào về hình ảnh những con người siêng năng của nhân loại. 
 
Tuy nhiên phóng viên Adrian Storey cho biết qua BBC: “Tôi đã chứng kiến vô số người ngủ gật trên xe lửa, trên đường khi đi làm. Thậm chí một số có thể ngủ đứng mà những người xung quanh không hề tỏ ra ngạc nhiên bởi điều này”. Họ có thể ngủ trên các phương tiện giao thông công cộng, trong buổi làm việc, các lớp học... phụ nữ và trẻ em dường như sẽ ngủ bất cứ khi nào họ muốn. Tôi thấy việc này khá mâu thuẫn. Những con ong chăm chỉ sẵn sàng ngủ ít vào ban đêm nhưng lại cau mày vì thiếu ngủ vào buổi sáng và nhận được sự khoan dung, đồng cảm của mọi người”.
 
 
Đây chính là hình ảnh trái ngược với những gì mọi người thường tưởng tượng về người Nhật – con ong thợ chăm chỉ làm việc. Nếu ngủ trên giường nhiều hoặc ngủ lì được coi là lười biếng thì việc ngủ trong một sự kiện hay thậm chí tại nơi làm việc đáng ra phải được coi là hành động đáng xấu hổ thì người Nhật lại quan niệm ngược lại, việc ngủ ở ngoài đường ngoài chợ lại được xã hội đánh giá cao. Hành động này được gọi là “inemuri”, có nghĩa là “ngủ ngắn ở những nơi công cộng như phương tiện giao thông, công sở, lớp học”.
 
 
Theo truyền thống, tổ tiên loài người thường đi ngủ theo “tự nhiên” nghĩa là nghỉ ngơi khi trời tối và thức dậy làm việc lúc mặt trời mọc. Tuy nhiên, thời gian ngủ chưa bao giờ đơn giản theo lịch trình như vậy cho dù ở Nhật hay bất cứ nước nào khác. Người Nhật thường cảm thấy họ có giấc ngủ tốt trong công ty hơn là khi về nhà ngủ một mình. Nguyên nhân có thể xuất phát từ một vấn đề thú vị của chuyện ngủ cùng. Tại Anh hay nhiều nước phương Tây, các bậc cha mẹ thường cho bọn trẻ ra ngủ riêng khi mới sinh để chúng có thể tự lập, thiết lập một lịch ngủ cụ thể. Nhưng tại Nhật Bản thì ngược lại, các bác sỹ và bố mẹ thường khuyến khích con cái ngủ cùng cha mẹ, ít nhất là đến độ tuổi đi học để trấn an và giúp chúng phát triển thành một người có kĩ năng xã hội ổn định sau này. Hơn nữa, vùi đầu vào công việc cả ngày, khi trở về nhà lại cô đơn khiến người Nhật... khó ngủ chăng? Bởi vậy mà họ chẳng hề ngần ngại đánh một giấc ngon lành giữa chốn đông người. 
 
Trong thảm họa sóng thần mùa xuân năm 2011 đã phá hủy các thị trấn ở ven biển, những người sống sót trong những ngôi nhà phải di tản, nơi có hàng chục thậm chí hàng trăm người phải chia sẻ không gian sống và ngủ. Mặc dù có những khó khăn, song những người sống sót khẳng định cách chia sẻ không gian ngủ đã giúp họ thư giãn và lấy lại nhịp điệu giấc ngủ. Rất nhiều người thực hiện inemuri rơi vào trạng thái “không biết gì” nhưng họ vẫn có thể lập tức hoạt động trở lại bình thường nếu cần thiết. Đây được coi là dấu hiệu của một người làm việc chăm chỉ nhưng vẫn có sức mạnh và đạo đức để kiểm soát bản thân ở Nhật.
 
 
Inemuri tại nơi làm việc là khá phổ biến, hành động nếu thông thường sẽ bị coi là người lười chảy thây, bạ đâu ngủ đó, kém tự trọng, tuy nhiên, tại Nhật, nó được xem là kết quả của sự lao động kiệt sức. Tính cách siêng năng được thể hiện bằng cách làm việc nhiều giờ, một người nào đó nỗ lực tham gia cuộc họp mặc dù bị kiệt sức hoặc bị bệnh thể hiện sự tích cực, tinh thần trách nhiệm. Cho đến khi họ không thể chống đỡ nổi thì có thể cứu vãn nhờ Inemuri. Vì vậy, thói quen Inemuri của Nhật Bản không hẳn là một xu hướng lười biếng, thay vào đó có thể nhìn nhận dưới góc độ tinh thần nỗ lực gánh vác trách nhiệm họ đến kiệt sức. Bởi vậy, người Nhật đánh giá việc ngủ gật mọi nơi, mọi lúc chỉ là chuyện tranh thủ nghỉ ngơi từng phút để dành thời gian cho công việc. Tuy nhiên, cứ mang quan niệm ấy mà sang Việt Nam, có lẽ người Nhật sẽ phải... khóc thét vì sai lầm.
 

Hương Nguyên

Từ Khóa :