Bài học quản lý từ chính sách chống khủng bố tại Pháp


Bài học quản lý từ chính sách chống khủng bố tại Pháp

Phạm Trang 0:56 25/2/2017

Trong quá trình phát triển của chủ nghĩa cực đoan trên thế giới, Pháp và các nước châu Âu luôn phải đối mặt với những thách thức trong việc đảm bảo an ninh quốc gia trước sức ép từ sự gia tăng các cuộc khủng bố đẫm máu. Với việc phải đối mặt với nạn khủng bố trong những năm gần đây, nước Pháp đã phải sửa đổi luật và tăng cường lực lượng để có thể đương đầu với vấn nạn này.

Trao đổi tại buổi Hội thảo Đấu tranh chống khủng bố tại Pháp do Đại Sứ Quán Pháp tổ chức tại Trung tâm văn hóa Pháp L’espce (24 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội), các diễn giả đã có những đánh giá về mặt tích cực và hạn chế của nước Pháp trong việc thi hành các chính sách nhằm chống lại khủng bố cực đoan trong những năm gần đây.
 
Luật pháp tham gia chống khủng bố
Pháp là một trong những quốc gia châu Âu hứng chịu hậu quả nặng nề nhất của chủ nghĩa khủng bố. Trong đó không thể không nhắc đến vụ xả súng tại tòa soạn báo Charlie Hebdo, vụ đánh bom liên hoàn nhằm vào các địa điểm công cộng khiến 132 người thiệt mạng. Mới đây, vụ tấn công kinh hoàng ở Quảng trường Nice khiến 84 người chế và nhiều cuộc khủng bố trước đó đã dấy lên hồi chuông báo động về tình trạng an ninh bất ổn tại nước này.
 
Để ngăn chặn mối nguy đến từ khủng bố và cực đoan hóa, Pháp đã phải sửa đổi luật và tăng cường lực lượng để có thể đương đầu với vấn đề này. Tại hội thảo, diễn giả của chương trình đã phác họa lại quá trình làm luật đi cùng những tranh cãi về hiệu quả của các bộ luật trong cuộc chiến chống khủng bố của Pháp. Theo đó, trong hai năm trở lại đây, Pháp đã tăng cường nhiều biện pháp trấn áp so với trước đó. Đặc biệt, từ sau vụ xả súng vào tòa soạn báo Charlie Hebdo, Pháp đã cho phép cơ quan tình báo của họ sử dụng các phương tiện đặc biệt để tiếp cận thông tin, khám xét. Cơ quan tình báo có thẩm quyền rất rộng trong việc thực thi các biện pháp chống khủng bố. Bên cạnh đó, Bộ luật ngày 22/3/2016 cũng tạo ra hai khinh tội mới trong khủng bố. Đó là buộc tội âm mưu khủng bố dành cho những đối tượng thường xuyên truy cập vào những trang web của các tổ chức cực đoan, cổ súy cho khuynh hướng khủng bố. Các hoạt động trên đều được nước này đặt vào hành vi khủng bố và sẽ bị truy tố trước pháp luật.
 
Pháp cũng tăng hình phạt với các tội phạm có âm mưu khủng bố, nhưng chưa thành. Việc tổ chức tòa án có sự điều chỉnh giúp tăng cường hiệu quả trấn áp hành vi khủng bố. Trong đó, tòa chuyên biệt giảm số lượng thẩm phán xuống từ 6 người còn 4 người. Hành động này được cho là sẽ góp phần tăng thời gian để xem xét các vụ án liên quan đến khủng bố.
 
 
Hành chính - hàng rào phòng vệ từ xa
Theo thống kê của Pháp, quốc gia này hiện có 700 chiến binh thánh chiến ở các nước Hồi giáo bất ổn như: Iraq, Syria… Vấn đề vô cùng phức tạp là làm thế nào để xử lý những người này khi trở về Pháp. Hiện tại, nhiều người tham gia chiến tranh đang bị giam trong nhà tù. Ngoài những người tham gia chiến đấu trực tiếp với các chiến binh Hồi giáo, những người có cảm tình với chiến binh Hồi giáo (thường xuyên trao đổi thông tin, truy cập vào các trang web khủng bố) cũng trở thành bài toán hóc búa với nước Pháp.
 
Theo đó, với những đối tượng chưa bị pháp lý đụng đến, tức chỉ có tư tưởng cực đoan, chưa có hành động cụ thể sẽ được can thiệp ngay từ đầu. Với các đối tượng đã thực hiện hành vi phạm tội, buộc phải bắt giam, giáo dục, cải tạo. Nếu không tái phạm sẽ được hỗ trợ hòa nhập cộng đồng.
 
Các biện pháp chống đi theo cực đoan  hóa cũng được Pháp nỗ lực thực hiện. Nhiều trung tâm hỗ trợ và phòng chống cực đoan hóa được thành lập dưới sự quản lý của Bộ Nội Vụ. Tại các trung tâm đều có số điện thoại xanh, nơi các nhân viên tiếp nhận những báo cáo của gia đình, nhà trường, địa phương về tình trạng cực đoan hóa của những người thân quen. Nơi cư trú của các đương sự đều được theo dõi chặt chẽ. Cứ mỗi trung tâm theo dõi lại có sự tham gia của thẩm phán, đại diện thanh niên, đại diện viện công tố, có nhiệm vụ liên hệ với viện công tố Paris để sớm tìm biện pháp khắc phục. Các đối tượng đi theo xu hướng này sẽ nhận được sự hỗ trợ từ các nhà tâm lý nhằm gỡ bỏ các thông tin cực đoan, đưa học trở về với cuộc sống bình thường.
 
Với các khu vực trọng điểm có tinh thần “Thánh chiến” lên cao, Chính phủ Pháp kêu gọi thành lập nhóm, trung tâm xử lý cực đoan hóa ở địa phương và tăng cường sự phối kết hợp giữa các nhóm này. Về việc tái hòa nhập, Chính phủ Pháp sẽ thực thi các biện pháp nhằm hỗ trợ những kẻ cực đoan hóa, nhưng chưa phạm pháp, giúp đỡ họ tái hòa nhập cộng đồng. Với những người bị kết án, Pháp cho thi hành các biện pháp nhằm hạn chế quyền tự do đi lại, bị theo dõi chặt chẽ bởi các hệ thống nhà tù trong nước, đồng thời huy động sự hỗ trợ của các nhà tâm lý, quản giáo, các nhóm… để người phạm tội được hòa hợp tốt hơn.
 
Chính phủ Pháp cũng đề ra biện pháp sử dụng những người hoàn lương để tác động vào tâm lý của những kẻ cực đoan hóa. Tuy nhiên, biện pháp này vướng phải rất nhiều sự nghi ngại của giới chức nước này. Bên cạnh đó, việc sử dụng các cha đạo để gỡ bỏ thông tin cực đoan hóa, giúp những người có tư tưởng thánh chiến có cái nhìn đúng hơn về Tôn giáo cũng được chính quyền nước này quan tâm.
 
Nước Pháp đang nỗ lực chống lại nạn khủng bố đe dọa an ninh nghiêm trọng. Tuy nhiên, trước những khó khăn, thách thức hiện tại, các biện pháp của chính quyền Pháp vẫn chưa thực sự phát huy hiệu quả. Vấn đề xử lý thông qua Tôn giáo trở thành đề tài tranh cãi của nhiều nhóm tại quốc gia này. Một số trường phái đối lập cho rằng: Phải có cái nhìn trên góc độ xã hội với cực đoan hóa. Theo đó, không phải cực đoan hóa đạo Hồi mà là Hồi giáo hóa các hành vi cực đoan. Vì thế, cần có những can thiệp rộng hơn, không chỉ trên góc độ Tôn giáo.
 
Khủng bố và các hành vi cực đoan hóa cũng gây ra bất ổn chính trị to lớn tại nước Pháp. Một số Đảng cực hữu đang sử dụng vấn đề này giống như công cụ cho mục đích chính trị. Điều này được phản ánh qua sự thay đổi về ý thức hệ tại Pháp đang đi theo hướng cực hữu nhiều hơn. Ngoài ra, các vấn đề về tài chính, chi tiêu cho cuộc chiến chống khủng bố và việc cân đối giữa chống khủng bố với nhân quyền cũng gây nhiều tranh cãi trong chính quyền nước này.
 

Phạm Trang

Từ Khóa :