Bài học cho startup từ khủng hoảng TinyOwl



Bài học cho startup từ khủng hoảng TinyOwl

Lục Kiếm 18:5 25/8/2016

Khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thực phẩm đã và vẫn đang phát triển nóng. Chỉ riêng Ấn Độ đã xuất hiện hơn 400 startup trong lĩnh vực này trong 3 năm qua. Điều này có thể là sự khởi đầu của một chuỗi nổ bong bóng và mất việc làm.

Từ các startup như Dazo, Spoonjoy đóng cửa hàng đến Zomato, TinyOwl nếm trải mùi vị sa thải. TinyOwl có lẽ là tệ nhất. Không có nhà đầu tư là quan tâm, và không ai muốn mua nó.
 
TinyOwl là một công ty cung cấp thực phẩm ở Mumbai, được thành lập bởi 5 sinh viên tốt nghiệp trường IIT: Harsh Vardhan Mandad, Gaurav Chowdhary, Saurab Goyal, Tanuj Khandelwal và Shikhar Paliwal. TinyOwl khi mới xuất hiện là một trong những startup hứa hẹn nhất Ấn Độ.
 
Ra mắt năm 2014, TinyOwl có hai sản phẩm cơ bản. Một là ứng dụng TinyOwl cho phép người dùng gọi món từ nhà hàng gần đó. Thứ hai là TinyOwl homemade với món ăn được đặt từ các đầu bếp địa phương được tung ra ở Bangalore vào tháng 9/2016. Được tài trợ bởi Sequoia Capital và Matrix Partners, startup thu hút được 27 triệu USD. Hợp tác với 10.000 nhà hàng, công ty tuyên bố nhận được 7.000 đơn đặt mỗi ngày.
 
Một cựu nhân viên của TinyOwl nhớ lại: Chúng tôi cứ nghĩ rằng TinyOwl sẽ nổi lên như một nhà lãnh đạo trong làng công nghệ thực phẩm. Nhưng cuối cùng, mọi thứ đổ vỡ vì kỹ năng quản lý và tuyển dụng tồi tệ.
 
 
Sự sụp đổ của công ty bắt đầu vào tháng 9/2015, khi TinyOwl quyết định sa thải 200 nhân viên, cũng trong cùng khoảng thời gian Zomato sa thải 10% lượng nhân viên toàn cầu của mình. Với hai tên tuổi nổi bật nhất trong lĩnh vực công nghệ thực phẩm, nhiều người bắt đầu cho rằng đây có thể là dấu hiệu báo trước sự kết thúc của ngành đang rất hưng thịnh và nhận được nhiều tiền đầu tư này.
 
Vào tháng 10/2015, TinyOwl thông báo đã thu hút thêm được vốn từ các nhà đầu tư hiện có, Sequoia Capital và Matrix Partners, công ty đã được cứu sống.
 
Một vài tuần sau, startup thông báo tái cơ cấu. Harsh Vardhan Mandad, đồng sáng lập/CEO TinyOwl, viết trên blog: Khó khăn là thử thách cho ước mơ lớn, ám chỉ đến việc đóng cửa hàng ở Delhi, Hyderabad, Pune và Chennai (sang năm nay họ đã đóng cửa ở hầu hết các thành phố, trừ Mumbai, nơi đặt trụ sở chính), tức là sa thải nhiều hơn. “Rất đột ngột, không ai trong chúng tôi được chuẩn bị cho nó”, một nhân viên cũ cho biết thêm.
 
Và rồi cuộc khủng hoảng bắt đầu với cả người sáng lập khi họ phải đối mặt với sự bất mãn từ nhân viên. Gaurav Choudhary thậm chí bị bắt làm con tin trong 36 tiếng đồng hồ ở Pune trong khi một đồng sáng lập khác là Saurabh Goyal bị bắt ở Delhi trong một ngày. Tanuj Khandelwal bị bắt ở Hyderabad và Shikhar Paliwal ở Chennai.
 
Các nhân viên dùng đến biện pháp cực đoan nay bởi công ty từ chối trả tiền lương sau khi sa thải họ. Song một quản lý lại nói lương đã được thanh toán đầy đủ. Cuối cùng, tất cả đồng sáng lập được thả ra sau khi đàm phán với các nhân viên rằng tất cả các điều khoản theo hợp đồng lao động sẽ được giải quyết. Theo đó, các nhân viên sẽ được trả một tháng lương đã làm việc trước thời điểm sa thải cùng một tháng lương nghỉ việc sau đó. Nhưng những người lao động kích động đòi hai tháng lương cùng hai tháng nghỉ việc. 
 
Harsh Vardhan Mandad, Giám đốc điều hành, đồng sáng lập TinyOwl
 
Theo hầu hết các cựu nhân viên nói với báo chí, các nhà sáng lập đáng ra có thể xử lý tốt hơn. Họ cho rằng những người bị sa thải đó không nên bắt giữ các đồng sáng lập làm con tin, song chính các nhà quản lý lại tỏ ra non trẻ trong việc giải quyết những cái đầu phẫn nộ, thậm chí như Gaurav tự mình đến gặp trực tiếp, như thế không khác gì nói anh ta là người có tiếng nói quyết định nhất. Thế nên, không khó hiểu khi anh ta bị bắt cóc lâu nhất và bị dùng như con tin “chủ lực” để gây áp lực lên những người khác buộc phải trả tiền.
 
Song suy cho cùng, cuộc khủng hoảng bắt cóc con tin là hệ quả của một hệ thống quản lý yếu kém. “Các doanh nhân trẻ ngày nay thu hút vốn rất dễ dàng, nhưng khi họ mở rộng quy mô thì mới nhận ra rằng vốn của nhà đầu tư không phải thứ trái cây mát lành gì, và qua các vòng thì càng khó thu hút, trừ khi chứng minh được rằng mô hình kinh doanh của bạn thực sự tốt”, một cựu nhân viên nói.
 
Một người khác thì cho rằng vấn đề chính của TinyOwl là không giữ được chân các tài năng. Thêm vào đó, chiến lược giảm giá chiết khấu chỉ mua được khách hàng trong ngắn hạn, mà không có lòng trung thành lâu dài. Sản phẩm mới ra đời chỉ có tác dụng khiến mọi người… mất cảnh giác. Ai cũng háo hức và rồi chỉ có… 3 đơn đặt hàng. “Không phân tích, không dữ liệu”, một cựu nhân viên cho hay. Đã vậy, phương án giải quyết của các đồng sáng lập lại không đi vào điểm mấu chốt nhất: chất lượng giao hàng và món ăn. Thay vào đó, giữa lúc kẹt tiền, họ thuê một giám đốc… công nghệ.
 
 
Nói đến chuyện tuyển dụng và sa thải chẳng ai thích thú gì, nhưng một cựu nhân viên khuyến cáo những người có ý định làm việc cho các startup: hãy chuẩn bị tư tưởng về rủi ro và thiếu ổn định, bởi nó là một phần cuộc sống của startup. Albinder Dhindsa, Giám đốc điều hành và đồng sáng lập của Grofers, công ty đã mua lại startup thực phẩm Spoonjoy, cũng khuyến cáo mọi người đừng tô hồng về khởi nghiệp.
 
Swiggy, cũng là một startup thực phẩm khá nổi của Ấn Độ, khi ấy đã được hỏi phản ứng về hiện tượng “ứng viên kỳ lân” trong ngành sụp đổ, họ nói: Kỷ luật tài chính là quan trọng nhất khi làm startup nói chung và công nghệ thực phẩm nói riêng. Nay thì Swiggy trông có vẻ vẫn trôi chảy, nhưng thực chất theo ETRetail.com, các nhà hàng đối tác đang tỏ ra ngán ngẩm với họ bởi hoa hồng cao trong khi chất lượng giao hàng không “cao” đến thế.
 
Xem thêm:
 

Lục Kiếm

Từ Khóa :