Ám ảnh điêu tàn “Trong từng hơi thở - không gì đứng yên”


Ám ảnh điêu tàn “Trong từng hơi thở - không gì đứng yên”

Phạm Trang 22:28 9/1/2017

Đối mặt với những đổi thay tiêu cực diễn ra hàng ngày trong môi trường sinh thái, triển lãm Trong từng hơi thở - Không gì đứng yên, thuộc dự án Những chân trời có người bay 3, đem đến cho người xem cảm thức về sự phá hủy cùng lời sấm truyền về hiện thực tàn khốc mà con người sẽ phải đối mặt đằng sau những công trình hủy hoại thiên nhiên.

Triển lãm của nghệ sĩ Tuấn Mami đem đến cho người xem những trải nghiệm độc đáo thông qua việc cảm nhận không gian bằng thính giác, thị giác và cảm giác. Đó là tất cả những gì còn sót lại sau cuộc tàn phá điên loạn của loài người: Những cảnh quan núi rừng bị bao phủ bởi khói bụi, những ốc đảo tách rời nhau, nằm trơ trọi trong bóng tối, những mặt nạ hoang tàn như những hồn ma bất tán…
 
Triển lãm trải rộng trong ba không gian hoàn toàn tách biệt, đưa người xem vào những cung bậc cảm xúc tăng dần, những xung đột tăng dần từ khi bước vào không gian đầu tiên cho đến không gian cuối cùng. Những tấm bưu thiếp ghi lại hình ảnh thiên nhiên núi rừng Việt Nam trong các chuyến thực địa của tác giả đã đem đến cảm nhận về sự đổi thay tàn khốc của cảnh quan, chỉ trong một giây, tất cả bị thay đổi, bị tàn phá, hủy hoại và xâm lấn.
 
 
Âm thanh thánh thót chuyển sang tiếng kêu gào thảm thiết chỉ diễn biến trong 30 giây, đúng bằng hơi thở của con người. Sự chuyển đổi của âm thanh đem đến một ấn tượng đặc biệt về hiện thực phá hủy của thời gian, của con người đối với môi trường sinh thái. Không gian cuối cùng là chuỗi cảnh vật chìm trong bóng tối, thế giới bị phá hủy, chìm trong điêu tàn, những cây cỏ xác xơ bên cạnh những ốc đảo tách biệt tạo nên ý niệm của mục nát và vụn vỡ, xói mòn và phân hủy. Không gian thứ ba là hiện thực về một thế giới đã chết, số phận ứng nghiệm của vũ trụ đằng sau những thất bại của con người.
 
 
Tuy nhiên, Tuấn Mami cũng đem đến triển lãm Trong từng hơi thở - Không gì đứng yên cảm thức về sự tái sinh mạnh mẽ. Đi ra khỏi không gian điêu tàn của thế giới bị cướp đi, của vũ trụ chìm trong bóng tối là ánh sáng của sự sinh sôi nảy nở. Đưa người xem đi từ ánh sáng đến bóng tối rồi lại từ bóng tối đến ánh sáng, nghệ sĩ đã đem lại cho con người một niềm tin về sự khởi đầu mới, một câu chuyện kết thúc nơi nó bắt đầu.
 
 
Sinh năm 1981, Tuấn Mami là nghệ sĩ thị giác đa ngành sống và làm việc tại Hà Nội. Tốt nghiệp trường Đại Học Mỹ Thuật Việt Nam năm 2006, thực hành của anh bao gồm các loại hình sắp đặt, video, trình diễn và nghệ thuật ý niệm. Tác phẩm của Tuấn Mami thường dựa trên những khái niệm mang tính biệt vị và tái cấu trúc để chất vấn về thực trạng xuống cấp của xã hội, về những tương tác giữa nghệ thuật và con người cũng như mối tương quan phức tạp giữa nhu cầu của con người và nguồn tài nguyên thiên nhiên.
 
 

Năm 2012, Tuấn Mami thành lập trung tâm nghệ thuật MAC-Hanoi và đồng sáng lập Nhà Sàn Collective năm 2013. Anh tham gia tích cực các liên hoan nghệ thuật, triển lãm và chương trình nghệ sĩ lưu trú uy tín trong và ngoài nước như In.Visible Borderline (MetaHouse Art Space, Phnompenh, Campuchia, 2016), Plastic Myths (Asia Culture Center, Gwangju, Hàn Quốc, 2015), Những chân trời có người bay 1 (Rory Gill Fine Art Gallery, London, UK, 2011), Những chân trời có người bay 2 (Japan Foundation, Hà Nội, Việt Nam, 2012)…
 
“Trong từng hơi thở – Không gì đứng yên” nghiên cứu những thay đổi tàn bạo về cảnh quan và hệ sinh thái nơi quê nhà nghệ sĩ ở Hà Nam, hậu quả của quá trình công nghiệp hoá chóng mặt và thiếu bền vững. Hơn chục năm qua, bao công ty khai mỏ đến rồi đi, liên tiếp để lại những khủng hoảng môi trường cho cư dân ở đây, những người cực chẳng đã, phải tự trang bị cho mình những kỹ năng sinh tồn mới. Phương thức sinh sống truyền thống với các ngành nghề săn bắt và trồng trọt đã bị triệt tiêu bởi hậu quả của hiện tượng xói lở, đa dạng sinh thái biến mất, đất đai và sông ngòi ô nhiễm. Qua dự án của mình, Tuấn Mami muốn hé ra một quang cảnh chứa đựng những xung đột, một hiện thực chưa từng nói – chưa từng nghe về con người và mảnh đất quê anh.
 
 
Những Chân Trời Có Người Bay 3 (gọi tắt là CHÂN TRỜI 3) là dự án nghệ thuật liên ngành nhằm phác hoạ bối cảnh Việt Nam đương đại qua lăng kính của các nghệ sĩ địa phương, những người sinh ra và lớn lên trong thời kì Đổi Mới.

Tiếp nối thành công của Chân trời 1 (2010 tại London) và Chân trời 2 (2012 tại Hà Nội), Chân trời 3 khởi sự từ năm 2014 với ý tưởng “viễn du” và “giới hạn”. Mười bốn nghệ sĩ, sáu giám tuyển cùng các nhà nghiên cứu với sự tham gia hợp tác và bảo trợ của các bảo tàng, viện nghiên cứu cũng như những tổ chức giáo dục khác đã góp phần hình thành dự án. Trong khuôn khổ chương trình, mười một dự án nghệ thuật được thực hiện xoay quanh các vấn đề lịch sử quốc gia phức tạp, văn hoá đứt gãy, di cư, khai thác tận diệt nguồn nhân lực và thiên nhiên, đô thị hoá và vấn đề về giới tại Việt Nam. Sáu triển lãm cá nhân, triển lãm đôi và nhóm sẽ diễn ra luân phiên từ tháng 10 năm 2016 đến tháng 1 năm 2017. 
 
Triển lãm tiếp tục diễn ra từ ngày 7 đến ngày 21/1/2017, hứa hẹn đem đến cho người xem sự kết hợp của các loại hình thực hành nghệ thuật thu hút và độc đáo.
 

Phạm Trang

Từ Khóa :