Afghanistan: Mỹ nhảy ra, Trung Quốc tranh thủ nhảy vào



Afghanistan: Mỹ nhảy ra, Trung Quốc tranh thủ nhảy vào

Đồng An 14:26 27/1/2013

Nhân lúc Mỹ chuẩn bị rút chân ra, Trung Quốc lại thừa cơ nhảy vào Afghanistan – người láng giềng giàu tài nguyên khoáng sản và khí đốt bằng một loạt các khoản đầu tư tỷ đô, các chuyến viếng thăm cấp cao, các khoản vay và các cuộc trao đổi huấn luyện binh sỹ trong thời gian gần đây.

Trung Quốc luôn đứng ngoài cuộc ganh đấu giữa Mỹ và Afghanistan kể từ sau cuộc thảm sát đẫm máu ngày 11/9/2001, một mặt vì không muốn làm mếch lòng các nước phương Tây, mặt khác cũng chẳng muốn chuốc oán thù với quốc gia láng giềng người Hồi giáo. Nhưng thế trận sắp sửa chuyển xoay khi Hoa Kỳ rục rịch lên kế hoạch rút quân khỏi Afghanistan cho tới năm 2014 vì đã hao binh tổn tướng quá nhiều mà vẫn không thể xóa bỏ được tàn dư của Taliban. Các nhà phân tích nhận định rằng rốt cuộc chỉ có Trung Quốc – một đất nước không viện trợ hay đổ một giọt máu nào cho Afghanistan mới là kẻ thắng cuộc trong cuộc chơi này.
 
Hãng tin AP gọi đây là “chiến lược tiếp cận của Trung Quốc” bắt đầu bằng việc quan sát “tọa sơn quan hổ đấu” trong suốt 3 thập kỷ qua, cho đến khi ký “thỏa thuận hợp tác chiến lược” hồi tháng 9 năm ngoái chớp thời cơ Mỹ chuẩn bị lui quân. Tiếp theo đó là chuyến thăm bất ngờ, đầu tiên sau suốt 46 năm của Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Trung Quốc Chu Vĩnh Khang ngày 22/9 vừa qua, hứa hẹn sẽ giúp Afghanistan đào tạo 300 sĩ quan cảnh sát và đứng ra yêu cầu Washington “rút quân có trách nhiệm”. Thêm vào đó, Bắc Kinh cũng lấy lòng Afghanistan bằng các khoản vay hỗ trợ phát triển nông nghiệp, thủy điện và xây dựng cơ sở hạ tầng để dễ bề giành giật những hợp đồng thăm dò dầu khí, khai thác đồng và than đá giành cho đối tác nước ngoài.
 
Chính phủ Afghanistan gần đây cũng đã rút lại những lời chỉ trích về việc Bắc Kinh bàng quan và không hỗ trợ gì cho Kabul trong thời chiến cũng như khi tái thiết đất nước. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Afghanistan - Janan Mosazai - còn tuyên bố rằng tình báo 2 nước đã chủ động chia sẻ thông tin nhiều hơn khi Trung Quốc đóng vai trò làm cố vấn ngoại giao với Mỹ và đánh giá cao vai trò của Bắc Kinh trong việc tạo dựng hòa bình tại khu vực nhờ mối quan hệ thân thiết với đồng minh Pakistan. Ông nói: “Gần đây, Trung Quốc ngày càng quan tâm hơn tới tình hình an ninh và quá trình chuyển đổi tại Afghanistan. Đó thực sự là một sự thay đổi đáng hoan nghênh”.
 
Trong suốt thập kỷ qua, kim ngạch thương mại của Trung Quốc với Turkmenistan và Tajikistan - 2 người hàng xóm giàu tài nguyên của Afghanistan tại Trung Á đã tăng vượt bậc với con số lần lượt là 21% và 32% GDP trong năm 2011. Trong khi đó, kim ngạch thương mại của Trung Quốc đối với Afghanistan - một đất nước có trữ lượng khoáng sản trị giá hơn 1 nghìn tỷ USD - lại chỉ đứng ở mức khiêm tốn 1,3% GDP (số liệu của IMF). Điều này càng chứng tỏ sự e dè sức mạnh Mỹ và tình trạng bạo loạn bất ổn tại Afghanistan của Bắc Kinh trước kia, song lại không đủ để che giấu được tham vọng bành trướng và giải tỏa “cơn khát tài nguyên” của Trung Quốc.
 
Nói như ông Andrew Small - một chuyên gia nghiên cứu về Trung Quốc tại Quỹ Marshall của Hoa Kỳ - thì nếu một khi Afghanistan trở nên ổn định hơn như bao quốc gia Trung Á khác, Trung Quốc tự nhiên sẽ được hưởng lợi, bởi Trung Quốc là nhà đầu tư mạnh tay và duy nhất mà Afghanistan đang có.
 

Đồng An

Từ Khóa :