Adidas và Nike “đắp nặn” gã giàu kẻ nghèo trong làng bóng đá



Adidas và Nike “đắp nặn” gã giàu kẻ nghèo trong làng bóng đá

Lục Kiếm 5:0 12/9/2019

Adidas và Nike bị khóa trong cuộc cạnh tranh cay đắng để giành quyền đại diện cho các cầu thủ và đội bóng có tầm ảnh hưởng toàn cầu. Đó là một trận chiến “đổ bê tông” khoảng cách giàu nghèo trong làng bóng đá thế giới. Hợp đồng của Cristiano Ronaldo có lẽ là đáng kinh ngạc nhất.

Đằng sau hai kỳ phùng địch thủ trong làng bóng đá cũng là hai cái tên “không đội trời chung” của thế giới sản xuất đồ thể thao

FC Chelsea và Adidas, đó là mối quan hệ dường như không thể phá hủy, và chắc chắn có lợi nhuận cao cho cả hai bên. Kể từ năm 2005, công ty sản xuất đồ thể thao của Đức đã trở thành người bảo trợ cho đội và là một trong những nhà tài trợ chính. Đối với Adidas, thỏa thuận với một đội hàng top là một yếu tố quan trọng trong chiến lược tiếp thị của họ.

Nhưng sau 11 năm, câu lạc bộ nổi tiếng của giải Ngoại hạng Anh đã kết thúc hợp đồng, theo bức thư “riêng tư và bí mật” mà FC Chelsea gửi vào ngày 13/4/2016 tới trụ sở Adidas ở thị trấn Herzogenaurach, Bavaria. Bức thư “hỏa tốc” này tương đương với thông báo “ly hôn”: FC Chelsea thông báo cho Adidas họ sẽ rút lại hợp đồng tài trợ từ ngày 30/6/2017, mặc dù bản hợp đồng đó còn hiệu lực trong vài năm nữa.

Đó là viên thuốc đắng nghét cho Giám đốc điều hành Adidas Herbert Hainer, người sẽ sớm rời khỏi công ty. Nhưng chuyện còn trở nên cay đắng hơn khi nửa năm sau, FC Chelsea tuyên bố họ đổi sang hợp tác với Nike. Quả thực là không còn gì đau hơn khi Adidas phải chứng kiến đối tác kinh doanh lâu năm kết đôi với đối thủ cạnh tranh lớn nhất.

Chelsea chia tay mối tình nồng thắm nhiều năm với Adidas để “ngả vào bờ vai” Nike

Nike và Adidas đã cạnh tranh trong nhiều thập kỷ để giành vị trí cao nhất trong thế giới đồ thể thao. Tầm với của các đội bóng đá và các ngôi sao của họ càng lớn, thì việc liên kết với họ trong dài hạn càng trở nên quan trọng. Và FC Chelsea thuộc nhóm số ít cực nổi tiếng trên toàn thế giới, một câu lạc bộ hạng A, theo thuật ngữ hợp đồng tài trợ.

Trận chiến năm 2016 cho hợp đồng FC Chelsea thể hiện rõ sự cạnh tranh khốc liệt giữa Adidas và Nike khi họ cố gắng bảo vệ lãnh thổ của mình trong khi đồng thời tìm cách “câu trộm” khách hàng của đối thủ. Tất cả các bên tìm cách duy trì bị mật một cách nghiêm ngặt nhất và FC Chelsea cũng đồng ý trong “thỏa thuận chấm dứt” với Adidas là “không đưa ra bất kỳ tuyên bố… chê bai Adidas nào” hoặc tiết lộ mối quan hệ của họ với công ty.Đội bóng cũng cam kết giữ bí mật mọi thông tin liên quan đến việc ly hôn giữa đôi bên.

Trang phục dưới thời Chelsea-Nike

Đối với FC Chelsea, việc chuyển sang Nike năm 2016 là vô cùng sinh lợi. “Phí ký kết” 70 triệu bảng, đi cùng một khoản “phí cam kết” và thêm 10 triệu bảng Anh trả cho Chelsea để bồi thường phá vỡ hợp đồng với Adidas - tổng cộng là 67 triệu bảng. Nhưng tất cả các khoản thanh toán bổ sung mà Nike cam kết thực hiện trong hợp đồng hơn 150 trang đã cung cấp cho đội bóng từ Stamford Bridge mức thu nhập tiếp thị lớn chưa từng có.

Ảnh hưởng của Nike và Adidas

Từ tháng 7/2019 đến hết tháng 6/2032, FC Chelsea sẽ kiếm được cái gọi là “phí hợp tác” 40 triệu bảng Anh cho mỗi mùa bóng. Trước hết là phí cấp phép cho việc bán các sản phẩm của Chelsea, được gọi là “tiền bản quyền hàng năm”, trị giá khoảng 15 triệu bảng. Chiến thắng tại sẽ có thêm 3 triệu bảng. Có danh hiệu ở Premier League sẽ có thêm nhiều triệu bảng nữa. Nhìn chung, hợp đồng 15 năm trị giá khoảng 755 triệu bảng, tương đương 835 triệu Euro theo tỷ giá tại thời điểm ký kết.

Ảnh minh họa: highsnobiety

Thỏa thuận năm 2016 ghi lại việc FC Chelsea nhảy từ Adidas sang Nike có thể tìm thấy trong kho dữ liệu của Football Leaks, cùng với hàng chục hợp đồng tài trợ khác mà các công ty sản xuất đồ thể thao đã ký với các câu lạc bộ và ngôi sao của họ. Sự thương mại hóa nhanh chóng của bóng đá, hay sự phối hợp, sự lãng mạn hóa, sự thần tượng hóa, bất kể cái tên gì bạn gọi cho mối quan hệ ấy, thì đều nói lên một thực tế: ảnh hưởng của Nike, Adidas và Puma trong ngành công nghiệp.

Quyết định tập trung vào cái tên sáng giá nhất trong những cái tên tốt nhất là một trong những lý do chính khiến khoảng cách tài chính giữa người giàu và phần còn lại ngày càng lớn hơn. Điều đó đúng cho cả câu lạc bộ cũng như cầu thủ, dẫn đến số lượng các câu lạc bộ có đủ khả năng chi trả cho những cầu thủ giỏi ngày càng hạn hẹp. Cái thế giới mà câu lạc bộ có thể vượt qua và giành được danh hiệu quốc gia hoặc chức vô địch châu Âu đang ngày càng nhỏ hơn.

Bóng đá là đấu trường chính của Adidas và Nike.

Ảnh: World Finance

Cơ hội mà một người ngoài cuộc có thể nổi lên và chiến thắng, như FC Porto đã làm ở Champions League năm 2004, hay VfB Stuttgart ở Bundesliga năm 2007, hoặc Leicester City tại Premier League năm 2016, đang chìm dần. Bằng quyền lực đồng tiền, Nike và Adidas đang củng cố tình trạng đó.

Không cầu thủ nào có thể minh họa cho sự phát triển này tốt hơn Cristiano Ronaldo. Ngôi sao người Bồ Đào Nha đã được Nike tài trợ từ năm 2004. Những hợp đồng này có thể tìm thấy trên Football Leaks, ghi lại cách thức Nike đã làm bệ phóng thúc đẩy hình tượng “người hùng” của anh chàng này như thế nào.

Khi Ronaldo ký “hợp đồng quảng cáo bóng đá” đầu tiên vào ngày 1/9/2004 khi cầu thủ này mới 19 tuổi, Nike đã đảm bảo cho anh một khoản phí cơ bản là 3,65 triệu Euro cho đến tận hè 2010. Sau đó, số tiền ấy đã tăng thêm 608.000 Euro mỗi năm.

Cristiano Ronaldo

Vào ngày 31/8/2009, thỏa thuận này đã được gia hạn, chỉ vài tuần sau khi Ronaldo chuyển từ Manchester United sang Real Madrid với mức phí chuyển nhượng kỷ lục khi ấy là 94 triệu Euro. Kể từ đó, tiền đạo ngôi sao này được nhận ít nhất 3,1 triệu Euro mỗi năm, cho đến khi hợp đồng kết thúc vào năm 2014. Mặc dù có điều khoản tự động gia hạn đến năm 2016, song chỉ được kích hoạt khi doanh thu thuần của Nike từ việc bán hàng toàn cầu liên quan đến Ronaldo từ tháng 9/2009 đến tháng 10/2013 đạt ít nhất 120 triệu Euro. Rõ ràng họ đạt được, bởi hai bên đã gia hạn hợp đồng đến ngày 1/9/2016.

Những người hưởng lợi lớn nhất

Càng rõ ràng hơn, lợi ích mà Ronaldo mang lại rất lớn. Nên chúng ta có tiếp hợp đồng mới có hiệu lực tới tận giữa năm 2026, khi cầu thủ này 41 tuổi, theo dự thảo hợp đồng mà Der Spiegel có được lấy từ kho dữ liệu Football Leaks. Cũng theo đó, Ronaldo sẽ nhận được 162 triệu Euro trong thời hạn 10 năm thực hiện hợp đồng, với khoản thanh toán được chi trả hàng năm. Trong thời gian Ronaldo chơi cho một câu lạc bộ hạng A, anh được trả 16,2 triệu USD. Chưa tính các khoản “thưởng thêm”. Chẳng hạn, Ronald được nhận thêm 4 triệu Euro từ Nike khi giành giải Quả bóng Vàng năm 2016.

Mesut Özil

Ảnh: soccerbible

Trong số các cầu thủ Đức, Mesut Özil là một trong những người được hưởng lợi lớn nhất trong cuộc cạnh tranh giữa các công ty sản xuất đồ thể thao. Hợp đồng của anh với Adidas được ký vào năm 2013 và kéo dài đến giữa năm 2020. Nhưng khi kết thúc sự nghiệp ở đội tuyển quốc gia Đức, Özil đã hy sinh 800.000 Euro mỗi năm, khoản thu nhập hàng năm giờ ở mức 1,2 triệu Euro, không bằng một phần mười số tiền Ronaldo kiếm được từ Nike.

Công ty Polaris Sports Limited, có trụ sở tại Dublin, là chủ sở hữu bản quyền marketing của Ronaldo và được nêu tên trong dự thảo với tư cách là đối tác hợp đồng của Nike. Công ty từ chối bình luận. Carlos Osório de Castro, người đại diện cho Ronaldo về các vấn đề pháp lý, chỉ nói rằng ông không đại diện cho danh thủ về vấn đề này. Tuy nhiên, ông cũng nói thêm rằng “không thể tiết lộ chi tiết hợp đồng giữa Polaris và Nike”, và nếu muốn biết thì hãy liên hệ trực tiếp. Nhưng Der Spiegel đã không nhận được câu trả lời từ cả Jorge Mendes, người đại diện của Ronaldo, cũng như công ty quản lý Gestifute.

Ảnh minh họa: Olga Wójcik

Trong khi đó, Nike thì trịnh trọng trả lời: “Chúng tôi không bình luận về hợp đồng với các vận động viên.”


Lục Kiếm

Theo Der Spiegel