95% dân số thế giới phải hít thở không khí ô nhiễm nguy hại



95% dân số thế giới phải hít thở không khí ô nhiễm nguy hại

Thu Thủy 14:7 19/4/2018

Tính từ năm 1990 đến nay, mỗi năm số lượng người chết vì không khí ô nhiễm tăng lên 20%.

Theo nghiên cứu của Viện Tác động Sức khỏe (HEI), có hơn 95% dân số thế giới đang phải hít thở trong bầu không khí bị ô nhiễm, nguy hại cho sức khỏe. Và nguy cơ này tại các nước đang phát triển còn cao hơn đáng kể khi người dân ở đó phải đối mặt với sự tác động gấp đôi từ không khí ô nhiễm: cả không khí ngoài trời và không khí trong nhà.

Chính phủ Trung Quốc phải rất nỗ lực giải quyết tình trạng ô nhiễm không khí. Ảnh: Zeenews

Khủng hoảng chất lượng không khí được nhìn thấy rộng rãi hơn khi tác động của không khí ô nhiễm được định lượng thành những con số cụ thể. Theo nghiên cứu trên quy mô lớn của HEI được công bố ngày 17/4 về Tình trạng Không khí toàn cầu năm 2018, không khí ô nhiễm đã gây ra cái chết của 6,1 triệu người vào năm 2016. Trong đó ô nhiễm không khí ngoài trời là tác nhân đóng góp lớn nhất, dẫn tới 4,1 triệu cái chết.

Vấn đề ô nhiễm không khí đang trở nên tồi tệ hơn khi dân số của Trái Đất bị đô thị hóa nhanh chóng. Ước tính số người chết vì ô nhiễm không khí ngoài trời trên thế giới đã tăng 19,5% từ con số 3,3 triệu người vào năm 1990.

Điều đó có nghĩa không khí ô nhiễm đã trở thành nguyên nhân gây tử vong cao thứ 4 trên thế giới, sau: huyết áp cao, chế độ ăn uống và hút thuốc lá.

Báo cáo của HEI sử dụng công nghệ mới bao gồm: dữ liệu vệ tinh, giám sát ô nhiễm để đánh giá tác động của ô nhiễm không khí trên toàn cầu.

Không khí ô nhiễm là một tổ hợp các loại hạt và khí. Tổ hợp này khác nhau ở mỗi vùng, thậm chí giữa các thành phố trong cùng một nước cũng không giống nhau. Tuy nhiên, người ta dùng chỉ số bụi mịn PM2.5 trong không khí làm căn cứ để đo mức độ ô nhiễm và so sánh chất lượng không khí của thành phố này với thành phố khác.

Báo cáo cho biết có khoảng 7 tỷ người (chiếm 95% dân số thế giới) sống ở những nơi có hàm lượng bụi mịn PM2.5 trong không khí vượt quá ngưỡng khuyến nghị chất lượng không khí của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Và có tới 60% dân số thế giới sống ở những nơi có lượng hạt bụi mịn vượt quá ngưỡng tiêu chuẩn nghiêm ngặt về chất lượng không khí của WHO.

Ở những nơi có chỉ số ô nhiễm tồi tệ nhất tại châu Á, Ấn Độ và Trung Quốc chiếm hơn một nửa (51%) số trường hợp tử vong do ô nhiễm không khí trên thế giới.  Trong đó, Ấn Độ dẫn đầu về số vụ tử vong do ô nhiễm không khí ngoài trời (1,1 triệu người vào năm 2016), vượt cả Trung Quốc.

1

Ô nhiễm không khí tại Ấn Độ rất đáng báo động. Ảnh: Indiatimes

Báo cáo của HEI cũng có các nghiên cứu xác định những nguồn gây ô nhiễm không khí chủ yếu ở hai quốc gia này.

Nhóm nghiên cứu phát hiện, việc đốt than đá phục vụ cho các ngành công nghiệp, sản xuất nhiệt điện than và để sưởi ấm đã tạo nguồn ô nhiễm lớn nhất cho không khí ngoài trời. Những nguồn ô nhiễm tiếp theo là từ giao thông vận tải, đốt nhiên liệu sinh khối (dạng rắn), các ngành công nghiệp không sử dụng than đá và đốt rơm rạ, nông nghiệp.

Còn tại Ấn Độ, nguồn ô nhiễm không khí ngoài trời lớn nhất đến từ việc đốt cháy nhiên liệu sinh học, sau đó là đốt than đá.

Các ngành công nghiệp sử dụng than đá đã tạo nguồn ô nhiễm không khí chủ yếu

Đánh giá riêng mức độ và sự tác động của ô nhiễm không khí trong gia đình, báo cáo của HEI cho biết: Hơn 1/3 dân số trên thế giới đang phải sống với không khí ô nhiễm trong nhà ở, bụi mịn trong nhà ở có thể vượt gấp 20 lần so với chỉ tiêu về bụi mịn trong chất lượng không khí đạt tiêu chuẩn.

Mặc dù bức tranh toàn cảnh khá ảm đạm, Independent bình luận, nhưng trong những năm gần đây ô nhiễm không khí ngoài trời ở Trung Quốc đã bắt đầu giảm do chính phủ hướng tới các giải pháp giải quyết vấn đề đốt cháy than đá. Nhưng ngược lại, tại Pakistan, Bangladesh và Ấn Độ, mức độ ô nhiễm không khí đã tăng lên cao nhất kể từ năm 2010.

Ông Bob O'Keefe - Phó Giám đốc Viện HEI - cho biết: “Ô nhiễm không khí đang rung hồi chuông báo động lớn trên toàn cầu. Không khí ô nhiễm làm những người mắc bệnh hô hấp khó thở, khiến những đứa trẻ và người già phải tới bệnh viện, bỏ học, bỏ làm và là nguyên nhân góp phần gia tăng những cái chết sớm.”

Ông Bob cũng nói thêm: “Các xu hướng trong nghiên cứu cho thấy sự tiến bộ thực sự ở một số nơi trên thế giới khi ngăn chặn và giảm thiểu tốc độ ô nhiễm không khí, nhưng vẫn còn những thách thức nghiêm trọng để loại bỏ tình trạng nan giải này.”


Thu Thủy

Theo Independent