2018 - Một năm Facebook muốn lãng quên



2018 - Một năm Facebook muốn lãng quên

Lục Kiếm 0:0 1/1/2019

Năm mới đã đến. Đó là thời gian thích hợp để ngẫm lại một năm đã qua. May mắn thay, có Facebook gói ghém tất cả tất cả các kỷ niệm cho bạn, từ những bức ảnh khó xử tới những sự kiện bạn không định tham dự, chỉ bằng thuật toán. Vậy còn một năm của chính Facebook thì sao? Không thể phủ nhận có những khoảnh khắc đáng nhớ, nhưng như một “truyền thống” của con người, đọng lại thường là điều khủng khiếp. Với Facebook cũng vậy.

CEO Facebook Mark Zuckerberg

Ảnh: AOL.com

Thử thách năm mới (4/1)

Hàng năm, Mark Zuckerberg sẽ chọn ra một thử thách cá nhân, từ việc học tiếng Hoa, đọc nhiều cuốn sách cho tới thăm tất cả 50 bang nước Mỹ. Tuy nhiên, năm 2018, có vẻ muốn đổi mới, Zuckerberg thông báo rằng anh có ý định “tập trung khắc phục” các vấn đề nghiêm trọng của Facebook. “Có quá nhiều phải làm, như liệu Facebook có bảo vệ chúng ta khỏi sự lạm dụng và căm thù, giúp chúng ta chống lại sự can thiệp hay đảm bảo rằng việc dành thời gian trên mạng Facebook không hề phí hoài”, anh viết.

Đại tu News Feed (11/1)

Facebook quả thực không lãng phí thời gian để cố gắng đưa mọi thứ trở lại đúng hướng, với sự cải tiến thuật toán News Feed được thiết kế để ưu tiên “các tương tác xã hội có ý nghĩa”, hơn là các tin tức giật gân và giả mạo.

Thông điệp không mong muốn từ Davos (25/1)

Tỷ phú George Soros có một thông điệp khó chịu cho Facebook và Google trong bài phát biểu tại Diễn đàn kinh tế thế giới tại Davos: “Phải mất 8 năm rưỡi, Facebook mới đạt được một tỷ người dùng và một nửa thời gian ấy để đạt được thêm một tỷ nữa. Tính ra, cứ như vậy, Facebook sẽ ngừng thu hút người dùng mới trong vòng chưa đầy 3 năm... Các công ty độc quyền internet sẽ và không có thiên hướng bảo vệ xã hội trước hậu quả của hành động của họ. Điều đó biến họ thành mối đe dọa.”

“Vai chính” trong bản cáo trạng (16/2)

Ảnh: Time

Mục tiêu của bản cáo trạng mới trong cuộc điều tra của điều tra viên đặc biệt Robert Mueller là một “trang trại troll” của Nga có tên là Cơ quan Nghiên cứu Internet (Internet Research Agency). Nhưng Facebook và Instagram đóng vai trò chính trong tài liệu nêu chi tiết cách 13 người Nga sử dụng các nền tảng mạng xã hội để truyền bá thông tin sai lệch và gây mâu thuẫn. Các mạng xã hội này đã xuất hiện tới 41 lần trong báo cáo chỉ dài 37 trang.

Sri Lanka chặn Facebook giữa lúc bạo lực bùng phát (7/3)

Chính phủ Sri Lanka chặn truy cập vào Facebook và các mạng xã hội khác sau khi các cuộc bạo loạn chống Hồi giáo trở nên nguy hiểm. Facebook chỉ trích chính phủ đang hạn chế quyền truy cập thông tin, nhưng các quan chức chính phủ đổ lỗi cho Facebook vì đã không ngăn chặn sự lan truyền của ngôn từ thù hận và kích động bạo lực.

Liên Hợp Quốc đổ lỗi cho Facebook đã lan truyền sự thù hận ở Myanmar (12/3)

Các nhà điều tra của Liên Hợp Quốc lên án Facebook vì đóng vai trò chính trong việc thúc đẩy một cuộc diệt chủng có thể chống lại người thiểu số Rohingya ở Myanmar. Điều tra viên của Liên Hợp Quốc Myanmar Yanghee Lee cho biết: “Tôi e rằng Facebook giờ đã biến thành một con quái vật, và không còn như những ngày đầu.”

Cambridge Analytica (17/3)

Người thổi còi Christopher Wylie

Ảnh: The Daily Beast

Tờ “chị em” của The Guardian, The Observer, đã gây sửng sốt, ít nhất là nước Mỹ, bằng câu chuyện dữ liệu cá nhân của 50 triệu người dùng đã bị một công ty chính trị làm việc cho Donald Trump trục lợi như thế nào. “Chúng tôi đã sử dụng Facebook để khai thác thông tin cá nhân của hàng triệu người”, người thổi còi Christopher Wylie nói với The Guardian.

Zuckerberg đi đâu?

Trong năm ngày sau đó, Mark Zuckerberg giữ im lặng về vụ Cambridge Analytica, bất chấp cổ phiếu “sụt sàn”, các nhà lập pháp kêu gọi điều tra và bùng nổ phong trào #DeleteFacebook. Trong số những người xóa tài khoản Facebook có tỷ phú Elon Musk và Brian Acton (đồng sáng lập WhatsApp, cũng là người bán công ty tin nhắn của mình cho Facebook với giá 22 tỷ USD).

Tour xin lỗi (22/3)

Zuckerberg cuối cùng đã phá vỡ sự im lặng của mình về vụ bê bối dữ liệu và quyền riêng tư nhấn chìm công ty trong bê bối. Thông điệp mới của Zuck là tất cả về trách nhiệm: “Chúng tôi có trách nhiệm bảo vệ dữ liệu của bạn. Và nếu chúng tôi không thể làm được, thì chúng tôi không xứng đáng được phục vụ bạn.”

Tăng tốc xin lỗi (5/4)

Ảnh: Observer/Getty

Tại một trong nhiều cuộc phỏng vấn xin lỗi sau sự kiện Cambridge Analytica, Zuckerberg đã công nhận “hệ thống” đã “để sổng” những ngôn từ thù địch và kích động ở Myanmar. Tuy nhiên, các nhóm xã hội dân sự ở Myanmar cho rằng đó không phải là lỗi hệ thống, mà là công việc của chính Facebook.

Điều trần trước Quốc hội (10/4)

Ảnh: The Guardian

Trong tháng tư, Zuckerberg đã có hai ngày bị “nướng” trong tòa nhà Quốc hội trên đồi Capitol. Anh giải thích cách Facebook kiếm tiền (“Thượng nghị sĩ, chúng tôi chạy quảng cáo.”), hứa hẹn “mở rộng tầm nhìn” về trách nhiệm và tránh được hàng tá câu hỏi. Dù còn gây tranh cãi, nhưng về cơ bản, cổ phiếu Facebook đã tăng.

WhatsApp “tan đàn xẻ nghé” (30/4)

Người đồng sáng lập WhatsApp đồng thời cũng là thành viên hội đồng quản trị Facebook Jan Koum tuyên bố ra đi. Koum nói muốn tập trung vào các sở thích như “thu thập những chiếc Porsche hàng hiếm làm mát bằng không khí”. Tuy nhiên, hầu hết các nhà quan sát tin rằng sự chia rẽ này là mâu thuẫn trong nhóm WhatsApp vốn nặng tư duy bảo mật nhưng Facebook lại “đói dữ liệu”.

Quy định bảo mật có hiệu lực (25/5)

Quy định bảo vệ dữ liệu chung của EU, đưa ra các quy tắc mới để bảo vệ quyền riêng tư của người dùng, và có hiệu lực. Ngay lập tức, các chính trị gia châu Âu đệ trình khiếu nại chống lại Facebook và Google về thực tiễn bảo mật dữ liệu của các công ty này.

WhatsApp “đồn nhảm” (3/7)

Chính quyền Ấn Độ đã phải đối phó với một vụ giết người liên quan đến tin đồn và thông tin sai lệch lan truyền mạnh mẽ trên ứng dụng nhắn tin của Facebook -  WhatsApp. Theo thống kê, có khoảng 30 vụ giết người có liên quan vì bị cáo buộc là “những kẻ bắt cóc trẻ em” dựa trên những tin đồn lan truyền trên ứng dụng này. Bộ Công nghệ Ấn Độ đã chỉ trích sự vô trách nhiệm của ứng dụng. WhatsApp sau đó hứa hẹn sẽ cải thiện lại thuật toán để yêu cầu người dùng “nghĩ kỹ” trước khi quyết định chia sẻ, lan truyền thông tin nào.

Zuckerberg lúng túng, sau đó từ chối, phủ nhận Holocaust (18/7)

Ảnh: The Times of Israel

Trong một cuộc phỏng vấn với Recode, Zuckerberg có lập trường đáng ngạc nhiên khi kiên quyết cho rằng người dùng “có quyền sai”, bao gồm cả những người phủ nhận thảm sát Holocaust, vì anh không “nghĩ rằng họ cố tình hiểu sai”. Nhưng sau khi bị chỉ trích dữ dội, anh lại thay đổi quan điểm: “Cá nhân tôi thấy rằng việc phủ nhận thảm sát Holocaust mang tính xúc phạm, và tôi hoàn toàn không có ý định bảo vệ ý định của những người phủ nhận điều đó.”

Cổ phiếu Facebook giảm khi tăng trưởng chậm lại (25/7)

Giá cổ phiếu của Facebook giảm mạnh sau khi báo cáo kết quả hàng quý của công ty cho thấy sự tăng trưởng chậm chạp. Zuckerberg thì giải thích: “Chúng tôi đang đầu tư rất nhiều vào bảo mật và điều đó có tác động đáng kể đến lợi nhuận của chúng tôi. Điều đó giải thích cho những điều các vị đã thấy trong quý này.”

Ảnh hưởng từ bên ngoài (22/8)

Facebook tuyên bố xóa 652 tài khoản và các trang (page) giả mạo, có liên quan đến Nga và Iran, với lý do “có hành vi không trung thực”. Theo The Guardian, những tài khoản này đã cố gắng gây ảnh hưởng lên nền chính trị Mỹ, Anh, Trung Đông và Mỹ Latinh.

Những người sáng lập Instagram ra đi (25/9)

Những người đồng sáng lập Instagram, Kevin Systrom và Mike Krieger, tuyên bố rời khỏi Facebook. Cặp đôi nói rằng họ muốn tiếp tục khám phá và sáng tạo, nhưng hầu hết các nhà quan sát nghi ngờ rằng trường hợp này cũng tương tự như Whatsapp: đã xảy ra mâu thuẫn nội bộ, và đặc biệt là với Zuckerberg.

Hàng chục triệu tài khoản Facebook bị tổn thương (28/9)

Facebook thông báo rằng 50 triệu tài khoản trên mạng xã hội này đã bị xâm phạm bởi tin tặc tấn công.

Lãnh đạo Facebook xuất hiện trong một phiên điều trần tấn công tình dục (28/9)

Phó chủ tịch chính sách toàn cầu của Facebook, Joel Kaplan, nhướn mày khi ông buộc phải tham dự phiên điều trần của ứng cử viên hàng đầu cho chức Thẩm phán Tòa án Tối cao Brett Kavanaugh, khi ông này đứng trước cáo buộc tấn công tình dục trong một chương trình tài trợ của một người bạn thân. Sự xuất hiện của lãnh đạo hàng đầu của Facebook phiên điều trần này, dù mang tính cá nhân hay không, thì rõ ràng không phù hợp cho hình ảnh công ty.

Brazil chiến đấu với làn sóng tin tức giả mạo trên WhatsApp (10/2018)

Cuộc bầu cử tổng thống gây tranh cãi của Brazil đã bị hủy hoại bởi những tin tức giả mạo và thông tin sai lệch lan truyền ngoài tầm kiểm soát trên WhatsApp và Facebook.

New York Times tiết lộ những thiếu sót của các nhà lãnh đạo Facebook (14/11/2018)

NYT đã có bản báo cáo gây sốc tiết lộ rằng Facebook đã thuê một công ty PR cố gắng làm mất uy tín của những người chỉ trích công ty bằng cách tuyên bố họ là “tay sai” của tỷ phú George Soros. Zuckerberg và Sandberg ban đầu phủ nhận có biết về chiến dịch này, nhưng sau đó Sandberg thừa nhận có liên quan, dẫn đến sự chỉ trích ngày càng tăng lên ban lãnh đạo Facebook.

Quốc hội Anh có được tài liệu Facebook bí mật (24/11)

Ảnh: CBC

Các tài liệu bí mật là một phần của cuộc chiến pháp lý giữa Facebook và giới quan chức Anh. Nghị viện Anh đã sử dụng quyền lực của mình để tịch thu các tài liệu nội bộ của Facebook trong nỗ lực nhằm giam giữ gã khổng lồ truyền thông xã hội Mỹ sau khi CEO Mark Zuckerberg liên tục từ chối trả lời các câu hỏi của các nghị sĩ. Damian Collins, Chủ tịch của Ủy ban kỹ thuật số, văn hóa, truyền thông và thể thao của Hạ viện Anh, rt một động thái hiếm có, bất chấp lệnh của tòa án Hoa Kỳ, đã gây sức ép lên một công ty phần mềm Mỹ để buộc giao ra những tài liệu này - được cho là có chứa những tiết lộ quan trọng về các quyết định của Facebook về việc kiểm soát dữ liệu và quyền riêng tư dẫn đến vụ bê bối Cambridge Analytica.

Tuy nhiên, cuộc đấu tranh giữa các chính trị gia Anh và Facebook cũng đang đặt câu hỏi về giới của cả hai bên: Liệu Facebook có lạm dụng dữ liệu người dùng? Và liệu chính quyền Anh có đang đi quá giới hạn quản lý của mình trong việc kiểm soát các công cụ như mạng xã hội?

Ngày 27/11, cũng là một động thái hiếm gặp khác, người ta đã đặt một chiếc ghế trống đại diện cho Zuckerberg, người từ chối xuất hiện, trong khi đại diện của chín quốc gia chỉ trích Facebook và đặt câu hỏi cho một giám đốc điều hành khác.

Không lâu sau đó, vào đầu tháng 12, Collins xuất bản 250 trang tài liệu bí mật này. Các email nội bộ cho thấy Facebook và Zuckerberg đã cân nhắc việc bán dữ liệu người dùng, “chơi rắn” với các đối thủ cạnh tranh và ưu tiên quyền lợi của Facebook lên trên quyền riêng tư của người dùng.

Một lỗi riêng tư khác (14/12)

Facebook phải xử lý lỗi riêng tư khác. Lần này liên quan đến việc phơi bày những bức ảnh của 6,8 triệu người. Lỗi này ảnh hưởng đến những bức ảnh mà người dùng đã tải lên nhưng không đăng. Điều đó cho thấy Facebook cũng đang lưu cả những bức ảnh mà họ đã lựa chọn không chia sẻ.

New York Times tiết lộ nhiều giao dịch dữ liệu hơn nữa (18/12)

Một cuộc điều tra của New York Times cho thấy các chi tiết mới về các thỏa thuận chia sẻ dữ liệu của Facebook với các công ty công nghệ lớn. Một phát hiện đáng lo ngại là: công ty đã cho Netflix và Spotify khả năng đọc, viết và thậm chí xóa tin nhắn riêng tư của người dùng.

Washington DC kiện Facebook về vụ Cambridge Analytica (19/12)

Ảnh: Euronews

Tổng chưởng lý của Washington DC đệ đơn kiện Facebook vì đã cho phép Cambridge Analytica lấy dữ liệu cá nhân của mọi người. Vụ kiện, lần đầu tiên của loại hình này, đã khiến giá cổ phiếu của Facebook sụt giảm một lần nữa.


Lục Kiếm