2.000 tấn vỏ cam hồi sinh đất hoang thành rừng xanh bạt ngàn


2.000 tấn vỏ cam hồi sinh đất hoang thành rừng xanh bạt ngàn

Hương Nguyên 11:59 31/8/2017

20 năm trước, khu rừng xanh bạt ngàn ở Costa Rica từng là một bãi đất khô cằn, gần như bị bỏ hoang, lãng phí. Vậy phép thuật nào đã làm thay đổi, hồi sinh cảnh quan nơi này? Đó chính là: vỏ cam.

Vào giữa những năm 1990, Del Oro, một nhà sản xuất nước cam mới thành lập ở Costa Rica, đau đầu tìm kiếm biện pháp xử lý vỏ quả cam sau khi tách nước, kế hoạch đề ra là xây dựng một nhà máy đắt tiền. Nhưng hai nhà sinh thái học Daniel Janzen và Winnie Hallwachs tới từ Đại học Pennsylvania đã đưa ra một ý tưởng khác.

Nếu Del Oro chịu dành tặng một phần đất của mình cho trung tâm bảo tồn quốc gia Guanacaste, họ sẽ có quyền đổ toàn bộ số vỏ cam ra một vùng đất đã bị bỏ hoang ở bên trong công viên, mà không phải chịu thêm bất kỳ một khoản phí nào cả.

Lời gợi ý này có lợi cho cả đôi bên: Del Oro có chỗ để giải quyết vấn rác thải không tốn 1 xu  trong khi trung tâm bảo tồn quốc gia có thể sử dụng đống vỏ cam đó để cải thiện và phục hồi phần đất đã bị thoái hóa tại công viên.

Ngay lập tức, 1.000 chiếc xe tải trở theo 2.000 tấn vỏ cam đã đổ lên những mảnh đất khô cằn, bỏ hoang ở khu vực rừng quốc gia. Tuy nhiên, thỏa thuận này buộc phải dừng lại vì Del Oro vướng vào lao lý. Một nhà sản xuất nước hoa quả khác mang tên TicoFruit đã đệ đơn kiện công ty với lý do “xả rác ra công viên quốc gia”. Kết quả, dự án đổ vỏ cam vào vùng đất khô cằn của công viên quốc gia phải dừng lại.

Đống vỏ cam được đổ lên bãi cỏ, vùng đất khô cằn năm 1996. Ảnh của Dan Janzen

Từ đó, “bãi rác” của Del Oro đi vào quên lãng trong vòng 15 năm. Tuy nhiên, chất thải hữu cơ giàu dinh dưỡng đã ảnh hưởng mạnh tới khả năng sinh sản của đất. Treuer khẳng định trên Scientific American: “Chỉ sau 6 tháng, đống vỏ cam đó đã biến thành một lớp đất đen bao phủ toàn bề mặt của vùng đất khô cằn”. Mùa hè năm 2013, Treuer đã quay lại và bất ngờ trước sự thay đổi quá nhiều của khu vực này.

Bãi đất khô cằn đã biến thành một rừng xanh bạt ngàn

Ông cho biết: “Cây cối đã mọc um ùm khiến chúng tôi rất khó khăn trong việc tìm kiếm những dấu mốc năm xưa. Vỏ cam đã biến những đồng cỏ cằn cỗi, hoang vắng thành một cảnh quan rừng xanh tuyệt đẹp”. Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, diện tích đất chứa vỏ cam nhiều dinh dưỡng hơn, phong phú về loài hơn, cây cao hơn tán rừng phát triển tốt hơn. Nghiên cứu năm 2016 được công bố trên tạp chí Nature khẳng định, những cánh rừng như vậy có khả năng hấp thụ và trữ lượng carbon trong khí quyển cao gấp 11 lần so với rừng già.

Hiện nay tình trạng phá rừng diễn ra rất phổ biến hậu họa là để lại những bãi đất khô cằn, hoang hóa đã gây ra nhiều vấn nạn môi trường. Trong khi đó, bê bối về lãng phí chất thải hữu cơ vẫn chưa được giải quyết, hầu hết đều bị chôn vùi ở bãi rác. Cứ như vậy con người đang giết chính mình.


Hương Nguyên