12 xu hướng tiêu dùng của người Việt



12 xu hướng tiêu dùng của người Việt

Lập Xuân 19:59 27/2/2012

Công ty nghiên cứu thị trường Định Hướng (FTA) vừa công bố kết quả thăm dò xu hướng tiêu dùng của người Việt Nam trong năm 2012. FTA không cho biết phương pháp và cơ sở định tính của kết quả điều tra, mà chỉ mô tả ngắn gọn rằng 12 xu hướng này "được xây dựng đặc biệt từ cái nhìn trực tiếp của người tiêu dùng (NTD) chứ không phải từ phía nhà sản xuất".

1.      94% tin rằng còn dư chấn lạm phát
94% người tiêu dùng (NTD) cho rằng lạm phát sẽ tác động vào hành vi tiêu dùng năm 2012. NTD ở Tp.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng cho rằng họ sẽ vẫn còn bị ảnh hưởng trực tiếp của lạm phát đến đời sống. Theo kết quả nghiên cứu, có 3 nhóm chịu ảnh hưởng nhiều bởi lạm phát:
- Khu vực Đà Nẵng.
- Nhóm lớn tuổi (41-50).
- Đã lập gia đình.
Hầu hết đều cho rằng nền kinh tế Việt Nam sắp tới sẽ giữ nguyên (48%) hoặc xấu đi (36%).
Cũng qua nghiên cứu cho thấy NTD có xu hướng cắt giảm việc mua sắm ở các kênh hiện đại (Siêu thị, đại siệu thị, cửa hàng tiện lợi…) và chuyển sang chợ - là kênh bán hàng có giá thấp hơn. Đặc biệt, họ sẽ tranh thủ mua sắm thường xuyên hơn khi có các chương trình khuyến mãi.
Sống trong thời kỳ bão giá, NTD buộc phải cắt giảm chi tiêu ở nhiều nhóm ngành hàng không thuộc nhu yếu phẩm. Các sản phẩm FMCG có vẻ ít bị ảnh hưởng (ngoại trừ bánh kẹo), NTD trung thành đối với các nhãn hàng cũng như loại kích cỡ bao bì các mặt hàng FMCG mà họ thường dùng.
Hình thức sử dụng tiền nhàn rỗi được ưa chuộng nhất ở những lĩnh vực có tính an toàn như gửi tiết kiệm ngân hàng hoặc mua vàng, chứ không phải các kênh mang lại lợi nhuận cao nhưng cũng bao hàm rủi ro như đầu tư vào sản xuất kinh doanh, bất động sản hay chứng khoán. 
 
2.      71% tin tưởng vào hàng VN chất lượng cao
Hàng Việt Nam chất lượng cao được ưa chuộng vì chất lượng chấp nhận được và giá cả phải chăng. Bên cạnh đó, các chương trình thúc đẩy và phát triển hàng Việt ngày càng được nhiều NTD hưởng ứng, ý thức “Người Việt dùng hàng Việt” ngày càng trở thành niềm tự tôn dân tộc đối với nhiều người.
Tuy nhiên, trong tương lai để chiếm được cảm tình cũng như sự tin dùng trọn vẹn của NTD thì hàng Việt vẫn phải tiếp tục phát triển những ưu điểm trên. 42% NTD mong "Hàng Việt Nam chất lượng cao" thật sự có chất lượng tốt, 24% mong giá cả hợp lý và 19% mong có thiết kế sản phẩm đẹp hơn.
 
3.      84% NTD quan tâm đến an toàn thực phẩm
 Đây thực sự là một xu hướng xuyên suốt trong quá trình mua hàng của NTD, nhất là trong những năm gần đây, khi mà vấn đề an toàn thực phẩm thực sự đáng báo động. Khi chọn mua thực phầm hay bất cứ sản phầm nào NTD đều cân nhắc 4 yếu tố: vệ sinh an toàn thực phẩm, thực phẩm tươi và ngon, giá cả phải chăng, không có chất bảo quản.
NTD quan tâm về an toàn thực phẩm thậm chí nhiều hơn giá cả và uy tín thương hiệu của chúng, đặc biệt là ngành hàng FMCG. 36% NTD sẽ tẩy chay hoặc thay đổi nhãn hàng ngay lập tức khi họ biết rằng sản phẩm có thể vi phạm quy định an toàn thực phẩm. 50% NTD nhận thấy sự khác biệt giữa thực phẩm có nhãn hiệu và không có nhãn hiệu về mặt an toàn thực phẩm, vẻ bề ngoài, nguồn gốc và chất lượng. 50% NTD sẵn sàng trả giá chênh lệch đến 15% cho một thương hiệu an toàn.
4.      Hầu hết coi Chất lượng = Nguồn gốc + Nhãn hiệu
Đây là một xu hướng về quan điểm hàng chất lượng của NTD, họ nhận thức rất rõ về chất lượng sản phẩm, có những lập luận và tiêu chuẩn riêng cho hàng chất lượng. Các tiêu chí chính được đánh giá như sau.
75% nói rằng hàng chất lượng có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
60% nói rằng hàng chất lượng là nhãn hiệu của một nhà sản xuất uy tín.
76% nói rằng đó là những sản phẩm mà bạn bè và người thân họ tin dùng.
90% nói rằng chúng được mua từ siêu thị.
75% nói rằng nơi bán hàng phải được nhiều người biết đến, có bảng hiệu rõ ràng.
 
5.      80% xem xét mua hàng khi nghe chuyên gia tư vấn
Khi nhận được thông tin sản phẩm chất lượng từ chuyên gia, NTD đều tin tưởng về chất lượng sản phẩm, họ sẵn sàng cân nhắc hoặc mua ngay. Còn khi nhận thông tin này từ báo/tạp chí/truyền hình và từ bạn bè/người thân thì họ có xu hướng tìm hiểu lại thông tin.
Không chỉ tin tưởng chuyên gia trong việc đánh giá chất lượng mà ngay cả khi nhận được thông tin sản phẩm kém chất lượng từ chuyên gia, đa số NTD sẽ ngưng sử dụng ngay lập tức, hành động này rõ nhất khi thông tin xuất phát từ các chuyên gia (59%).
 
6.      15 triệu người trong nhóm tuổi 20-29 thích mua gì?
Nữ giới trong độ tuổi 20-29 là người quyết định chính trong trong ngành hàng thực phẩm và đồ dùng thiết yếu (~80%) . Trong khi nam giới tuổi từ 20-29 là người quyết định chính đối với các loại đồ dùng lâu bền và sản phẩm công nghệ(~95%). Trong đó:
50% sẵn sàng chi nhiều hơn cho các nhà sản xuất uy tín.
44%cho sản phẩm có các tính năng phụ trội.
55%chọn sản phẩm dựa trên sở thích cá nhân.
49% thường tìm kiếm thông tin trước khi mua hàng.
Chợ và cửa hàng tạp hóa là nơi phổ biến nhất để mua các đồ dùng thiết yếu (bao gồm các sản phẩm chăm sóc cá nhân, sản phẩm vệ sinh…). Siêu thị cũng là một kênh mua sắm quan trọng đối với họ.
NTD trẻ thuộc độ tuổi 20-29 mua áo quần và sản phẩm chăm sóc sắc đẹp chủ yếu ở các shop quần áo/mỹ phẩm và siêu thị. Bên cạnh đó, 15% là mua chợ và 11% ở trung tâm thương mại.
Khi mua các mặt hàng lâu bền (sản phẩm điện tử gia dụng: TV, máy giặt, tủ lạnh), NTD trẻ ở độ tuổi 20-29 quan tâm nhiều nhất đến giá cả, độ bền, tiết kiệm nhiên liệu, bảo hành và thiết kế theo thứ tự lần lượt.
Đối với sản phẩm công nghệ (điện thoại, PC, laptop...) họ xem xét nhiều hơn các yếu tố độ bền, uy tín thương hiệu, chế độ bảo hành và thiết kế. Giá cả dường như không phải là yếu tố quan trọng.
Thông tin truyền miệng đóng vai trò quan trọng nhất trong thói quen mua sắm của NTD trẻ đối với các sản phẩm công nghệ cao và các đồ dùng lâu bền. Khi được người thân hoặc bạn bè trực tiếp giới thiệu, họ có thể quyết định mua sản phẩm dễ dàng hơn khi xem quảng cáo trên truyền hình hoặc các nguồn thông tin khác.
Vai trò của QC trên TV khá quan trọng đối với việc chọn mua đồ dùng lâu bền, nhưng ít quan trọng hơn khi chọn mua sản phẩm công nghệ.
 
 
7.      80% người dân truy cập internet hàng ngày ở thành phố lớn
Cuộc sống internet ngày càng phong phú, việc mua bán online đã trở thành một thói quen của nhiều người. Cách mua sắm này khiến NTD có thể tham khảo ý kiến của nhiều người mua về một sản phẩm. Việc được xem ý kiến đánh giá trước khi mua chính là nhu cầu thiết yếu của nhiều NTD, vì vậy “Tiêu dùng số” hứa hẹn sẽ là một xu hướng rất phát triển trong tương lai.
 
8.      40% phụ nữ độ tuổi 30-55 kinh doanh riêng và 90% quyết định chi tiêu gia đình
Phụ nữ độ tuổi này khá năng động, hầu hết có xu hướng vừa đi làm vừa kinh doanh riêng (40%). Những phụ nữ trung niên này có thu nhập chủ yếu từ kinh doanh riêng khoảng trên 20 triệu đồng/tháng, họ khá độc lập về tài chính. Bên cạnh đó, đầu tư vàng, BĐS cũng là nguồn thu đáng kể của họ.
3 mối quan tâm lớn nhất của nhóm này là: gia đình, sức khỏe và công việc. Trong đó, phụ nữ 45 – 55 tuổi dành nhiều quan tâm cho gia đình và sức khỏe hơn hẳn, 3 vấn đề sức khỏe chính của họ là huyết áp cao, loãng xương và thấp khớp. Phụ nữ 30 – 40 tuổi dường như gặp vấn đề về huyết áp cao trong khi phụ nữ 45 – 55 tuổi gặp vấn đề loãng xương nhiều hơn.
Gia đình chiếm vị trí quan trọng trong nhận thức của phụ nữ trung niên. Ngoài ra, mua sắm, đi spa, đi chơi thể thao cũng là những hình thức giải trí của họ. Phụ nữ 45 – 55 tuổi còn thường tham gia vào các hoạt động từ thiện.
Du lịch không phải là những hoạt động mà phụ nữ trung niên thường làm nhưng hầu hết đều mong muốn được đi du lịch.
Một số hành vi mua sắm chung của phụ nữ trung niên có thể tóm tắt như sau:
- 90% quyết định chính việc mua sắm trong gia đình.
- Tìm hiểu thông tin trước khi mua.
- Sẵn sàng trả giá cao hơn cho nhà sản xuất uy tín.
 
9.      Các bà mẹ chi trung bình 2 triệu đồng/tháng cho con nhỏ
Sẵn sàng đầu tư và chi nhiều vào các sản phẩm chất lượng cho con nhỏ. Trung bình hàng tháng, các bà mẹ chi 2 triệu đồng cho 1 bé.
 
 
10.  35% NTD tạm ngưng ngay khi thấy sản phẩm ảnh hưởng môi trường
Xu hướng này thể hiện qua các hoạt động xã hội vì môi trường đang ngày càng được nhiều người nhận thức và tham gia. “Giờ trái đất” được nhận biết rộng rãi, và có tới 68% hưởng ứng. 52% sẵn sàng tham gia ý tưởng dùng túi xách sử dụng nhiều lần, 59% nhận biết được mục đích của việc này.
89% người dân Hà Nội nhiệt tình hưởng ứng các hoạt động bảo vệ môi trường, trong khi các thành phố khác không chắc chắn lắm.
35% người tiêu dùng có phản ứng tạm ngưng tức thì nếu sản phẩm gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường.
72% NTD tại Tp. HCM đặc biệt chú ý làm thế nào để sản xuất không ảnh hưởng đến môi trường.
Một nhãn hiệu tích cực tham gia hoạt động xã hội sẽ được 60% NTD chú ý và cân nhắc nhiều hơn khi họ quyết định mua sản phẩm.
 
11.  Hà Nội muốn dịch vụ VIP, Đà Nẵng nhạy cảm về giá, Tp.HCM ít mua hàng ở chợ
Có nhiều khác biệt về văn hóa trong phong cách tiêu dùng của từng vùng miền. Tiêu chí “Chăm sóc như VIP là những gì tôi thích” có đến 66% NTD Hà Nội tán thành, tỷ lệ này ở Tp.HCM là 48% nhưng cũng có tới 80% số người ở đây lên án mạnh mẽ thái độ phục vụ tồi.
Ngoài ra NTD còn có khác biệt trong độ nhạy cảm về giá. NTD ở miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long thích mua với số lượng lớn để tiết kiệm. NTD Tp.HCM không quan tâm nhiều như địa phương khác về kế hoạch chi phí hàng tháng. Người miền Bắc sẽ trả thêm tiền cho sản phẩm/dịch vụ nếu nó độc đáo và duy nhất. NTD miền Trung và miền Bắc thích thương lượng giá. Ngoại trừ Tp.HCM, mua sắm ở chợ vẫn còn là trong ưu tiên của các khu vực còn lại.
Các nghiên cứu hiệu quả quảng cáo cho thấy NTD Tp.HCM ít mua sản phẩm theo quảng cáo. NTD tại các thành phố lớn đều thống nhất trong việc tin tưởng vào lời giới thiệu từ bạn bè. Những tấm biển quảng cáo ngoài trời thu hút sự chú ý nhiều hơn ở các thành phố lớn hơn. Quảng cáo LCD được rất nhiều ủng hộ tại thành phố Hồ Chí Minh. Quảng cáo với phí bảo hiểm sẽ hiệu quả hơn tại Hà Nội. Quảng cáo hài hước được ưa thích với dân thành phố, đặc biệt là Tp.HCM.
  
12.  Ăn Tết hiện đại trên nền giá trị truyền thống
Số đông NTD cảm nhận: “Các hoạt động truyền thống chuẩn bị đón Tết hầu như không còn”. Bởi sản phẩm ngày càng đa dạng và tiện lợi hơn, phong tục ăn Tết cũng giản dị hơn. Ngoài ra, họ cho rằng “không khí ngày Tết không còn vui/ấm áp như trước”.
Thời gian mua sắm được rút ngắn lại. NTD ở những thành phố lớn có kế hoạch mua sắm trước Tết khoảng 1-2 tuần cho thức uống, bánh kẹo, mứt, quà biếu...  Bởi đây là thời điểm NTD chủ yếu chi tiền mua vào 3 kênh: siêu thị, tiệm tạp hóa có bảng hiệu và metro.
Giá cả là một trong những yếu tố được quan tâm nhiều nhất, đặc biệt là vào dịp Tết Nguyên Đán. Bởi hầu hết các sản phẩm đều tăng giá vào dịp này. Do đó, yếu tố quan trọng được cân nhắc chọn quà biếu được sắp xếp theo thứ tự: giá cả, bao bì dành riêng cho dịp Tết, bao bì cao cấp và nhãn hiệu nổi tiếng.
Các hoạt động truyền thống như chúc Tết, đến nhà bạn chơi và về quê được duy trì. Tuy nhiên, có sự khác biệt rõ nét về các hoạt động vào dịp Tết giữa 2 nhóm đối tượng thiếu niên và người lớn:
- Thiếu niên đi xem phim ở rạp, đến với các hình thức giải trí trả tiền, chơi game…
- Người lớn chủ yếu thăm viếng và chúc Tết đồng nghiệp, cấp trên và đối tác…
Các hoạt động truyền thông về sản phẩm tại các rạp chiếu phim, nơi giải trí... chủ yếu hướng đến nhóm thanh thiếu niên. Các sản phẩm vào dịp Tết nên mang theo thông điệp lời chúc Tết để làm quà biếu khi thăm viếng.
 

Lập Xuân

Từ Khóa :